- Γράφει η ΑΡΓΥΡΩ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ*
Βρισκόμαστε στις αρχές του 2026 και η ελληνική οικονομία μοιάζει με έναν δρομέα που τρέχει με την κεκτημένη ταχύτητα μιας κατηφόρας, αγνοώντας τον απότομο ανήφορο που ξεκινά μόλις το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώσει τη θητεία του. Το πρόσφατο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο που εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο δεν είναι απλώς ένας πίνακας με νούμερα, αλλά μια ακτινογραφία μιας χώρας που κινδυνεύει να καταστεί «μη διακυβερνήσιμη», όχι λόγω έλλειψης νόμων, αλλά λόγω έλλειψης βιώσιμης προοπτικής. Η αριθμητική της προσγείωσης είναι αμείλικτη.
Η ανάπτυξη, από το 2,4% φέτος, προβλέπεται να διολισθήσει στο 1,7% το 2027, στο 1,6% το 2028 και στο ισχνό 1,3% μέχρι το 2029. Όμως, η πραγματική «βόμβα» κρύβεται στον τομέα των επενδύσεων. Ενώ το 2026 κλείνει με έναν εντυπωσιακό ρυθμό αύξησης 10,2% λόγω της ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης, η συνέχεια είναι σοκαριστική, καθώς ο ρυθμός πέφτει στο 4,1% το 2027 και κατακρημνίζεται στο 0,9% το 2028 και στο 0,8% το 2029.
Αυτή η δραματική υποχώρηση πιστοποιεί το τέλος του «τεχνητού οξυγόνου» των ευρωπαϊκών πόρων και αποκαλύπτει ότι, χωρίς ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, η χώρα απλώς θα περιγράφει την παρακμή της, την ώρα που ο πληθωρισμός θα παραμένει επίμονα πάνω από το 2,2%. Παράλληλα, οι δύο βασικές «μηχανές» της χώρας, ο τουρισμός και η ενέργεια, βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή. Ο τουρισμός, παρά τα ρεκόρ αφίξεων, λυγίζει υπό το βάρος του υπερτουρισμού, με τις υποδομές ύδρευσης, απορριμμάτων και δικτύων στην επαρχία να βρίσκονται στο «κόκκινο».
Την ίδια στιγμή, το εργατικό κενό παραμένει αγεφύρωτο, καθώς το δημογραφικό πρόβλημα στερεί από την αγορά το δυναμικό που χρειάζεται. Στην ενέργεια, το παράδοξο είναι εξοργιστικό, καθώς η χώρα «πετάει» πράσινη ενέργεια επειδή δεν επενδύσαμε εγκαίρως σε δίκτυα και αποθήκευση, με αποτέλεσμα το κόστος να παραμένει υψηλό για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά. Η Ελλάδα μικραίνει και γερνάει, και όταν ο πληθυσμός μειώνεται, οι προοπτικές της οικονομίας είναι καταδικασμένες να είναι αρνητικές.
Η δημογραφική πολιτική δεν είναι μόνο επιδόματα, είναι στεγαστική πολιτική για τα νέα ζευγάρια και μια ρεαλιστική μεταναστευτική πολιτική που θα τροφοδοτήσει την παραγωγή, συζητήσεις που σήμερα διεξάγονται με όρους φοβικούς ή καθόλου. Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν έχουμε κυβέρνηση με κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά αν η κοινωνία, ο κόσμος του επιχειρείν και το πολιτικό σύστημα μπορούν να διασφαλίσουν την απαραίτητη εσωτερική συναίνεση. Μπορεί το έθνος να αναπτύξει θεμελιώδεις συμφωνίες στην εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια μέσα σε ένα τόσο ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον;
Η Ελλάδα σήμερα υπνοβατεί και αν δεν αλλάξουμε όρους συζήτησης, αν δεν επενδύσουμε στην πραγματική παραγωγικότητα και αν δεν χτίσουμε όρους συμπεριληπτικότητας, το 2027 δεν θα είναι απλώς μια εκλογική χρονιά, αλλά η αφετηρία μιας μακράς περιόδου ανασφάλειας. Τα στοιχεία είναι εκεί, εγκεκριμένα και επίσημα από το Υπουργικό Συμβούλιο, και η παθητική περιγραφή τους δεν αποτελεί πολιτική. Απαιτείται μια νέα εθνική αυτογνωσία πριν το 1,3% της ανάπτυξης γίνει η νέα, μόνιμη και γκρίζα πραγματικότητά μας, αφήνοντας τη χώρα εκτεθειμένη στον παγκόσμιο ανταγωνισμό χωρίς τα απαραίτητα εφόδια επιβίωσης.
*Η Αργυρώ Καρακώστα είναι Γ.Γραμματέας στην Ομοσπονδία Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας
