Οι πτώσεις στους ηλικιωμένους είναι ένας εφιάλτης για τους ίδιους και τους αγαπημένους τους γιατί ακόμη και μια φαινομενικά “απλή” πτώση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρούς τραυματισμούς, όπως κατάγματα ή επιπλοκές που εμφανίζονται αργότερα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ένα πέσιμο είναι η αφετηρία αλυσιδωτών επιπλοκών (η καθιστική ζωή μετά την πτώση, η κακή ψυχολογία κλπ είναι μέρος της αιτίας τους) και πτώση της συνολικής υγείας ενός ηλικιωμένου
Για αυτό, η σωστή και ψύχραιμη αντίδραση είναι καθοριστική!
Πολλές φορές, ο πανικός οδηγεί σε λάθος κινήσεις. Αντίθετα, μερικά βασικά βήματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά και να προστατεύσουν τον ηλικιωμένο από επιδείνωση της κατάστασης.
Βήμα 1: Ψυχραιμία και αξιολόγηση της κατάστασης
Τι κάνετε όταν δείτε μία πτώση ηλικιωμένου; Από την στάση σας κρίνονται πολλά στα πρώτα λεπτά του ατυχήματος. Αρχικά πλησιάστε τον ηλικιωμένο και προσπαθήστε να καταλάβετε τι ακριβώς έχει συμβεί.
Ρωτήστε τον:
- Αν πονάει και σε ποιο σημείο
- Αν χτύπησε το κεφάλι του
- Αν μπορεί να κινηθεί
Παρατηρήστε αν υπάρχει εμφανής τραυματισμός, αιμορραγία ή δυσκολία στην αναπνοή. Η αρχική αξιολόγηση θα σας βοηθήσει να αποφασίσετε τα επόμενα βήματα.
Βήμα 2. Μην ρισκάρετε να τον σηκώσετε αμέσως
Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι η άμεση προσπάθεια να σηκώσουμε τον ηλικιωμένο. Αν υπάρχει τραυματισμός, ειδικά σε ισχίο, σπονδυλική στήλη ή κεφάλι, η μετακίνηση μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.
Αφήστε τον στη θέση του για λίγα λεπτά και βεβαιωθείτε ότι είναι σε σταθερή κατάσταση. Αν δεν υπάρχει έντονος πόνος ή εμφανής τραυματισμός, τότε μπορείτε να εξετάσετε προσεκτικά την πιθανότητα να τον βοηθήσετε να σηκωθεί.
Ελέγξτε για σοβαρά συμπτώματα
Υπάρχουν ορισμένα σημάδια που δείχνουν ότι απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια:
- Έντονος πόνος, ιδιαίτερα στο ισχίο ή στο στήθος
- Αδυναμία να σηκωθεί ή να κινηθεί
- Απώλεια συνείδησης ή σύγχυση
- Χτύπημα στο κεφάλι
- Δυσκολία στην αναπνοή
- Αιμορραγία
Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν πρέπει να υπάρξει καθυστέρηση.
Καλέστε για ιατρική βοήθεια στο σπίτι όταν χρειάζεται
Αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία για την κατάσταση του ηλικιωμένου, είναι προτιμότερο να ζητήσετε ιατρική εκτίμηση. Σε πολλές περιπτώσεις, η παρουσία ενός γιατρού στο σπίτι μπορεί να προσφέρει άμεση αξιολόγηση μετά από πτώση ηλικιωμένου, χωρίς την ταλαιπωρία της μετακίνησης.
Ο γιατρός μπορεί να εξετάσει τον ασθενή, να εκτιμήσει αν υπάρχει κάταγμα ή άλλη επιπλοκή και να δώσει σαφείς οδηγίες για τα επόμενα βήματα. Αν χρειάζεται νοσοκομειακή φροντίδα, θα σας κατευθύνει κατάλληλα.
Αν μπορεί να σηκωθεί, βοηθήστε με ασφάλεια
Αν ο ηλικιωμένος δηλώνει ότι αισθάνεται καλά και δεν υπάρχει έντονος πόνος, μπορείτε να τον βοηθήσετε να σηκωθεί με προσοχή.
Ιδανικά:
- Βοηθήστε τον να γυρίσει πρώτα στο πλάι
- Να στηριχτεί στα χέρια του
- Να σηκωθεί σταδιακά, χωρίς βιασύνη
Αποφύγετε απότομες κινήσεις και βεβαιωθείτε ότι υπάρχει σταθερό σημείο στήριξης, όπως μια καρέκλα ή ένα έπιπλο.
Παρακολουθήστε την κατάσταση τις επόμενες ώρες
Ακόμη και αν όλα φαίνονται φυσιολογικά, είναι σημαντικό να παρακολουθήσετε τον ηλικιωμένο για τις επόμενες ώρες ή και ημέρες.
Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αργότερα, όπως:
- Πόνος που επιδεινώνεται
- Ζάλη ή αστάθεια
- Μώλωπες ή πρήξιμο
- Σύγχυση ή υπνηλία
Αν παρατηρήσετε κάτι από τα παραπάνω, καλό είναι να υπάρξει ιατρική εκτίμηση.
Πρόληψη: το πιο σημαντικό βήμα
Οι πτώσεις συχνά μπορούν να προληφθούν με απλές αλλαγές στο περιβάλλον και την καθημερινότητα.
Μερικά βασικά μέτρα περιλαμβάνουν:
- Καλή φωτισμό σε όλους τους χώρους
- Απομάκρυνση αντικειμένων που μπορεί να προκαλέσουν σκοντάμματα
- Χρήση αντιολισθητικών χαλιών
- Κατάλληλα παπούτσια
- Τακτικός έλεγχος υγείας
Η πρόληψη είναι εξίσου σημαντική με την σωστή αντιμετώπιση.
Συμπέρασμα
Καθώς ο πληθυσμός γερνάει σε Ελλάδα και Ευρώπη, όλο και περισσότερες οικογένειες έρχονται αντιμέτωπες με ζητήματα φροντίδας ηλικιωμένων. Μια πτώση ηλικιωμένου δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται επιπόλαια. Η σωστή αντίδραση, η αποφυγή βιαστικών κινήσεων και η έγκαιρη ιατρική εκτίμηση μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές.
Η ψυχραιμία και η σωστή καθοδήγηση είναι τα πιο σημαντικά εργαλεία σε τέτοιες καταστάσεις. Με τη σωστή διαχείριση, μπορούμε να προστατεύσουμε την υγεία και την ασφάλεια των ανθρώπων που έχουν ανάγκη τη φροντίδα μας.
