Δεν φταίει το Σύνταγμα για τη φορολογική αδικία, αλλά οι επιλογές της κυβέρνησης, δήλωσε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος, αναφερόμενος στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας στα άρθρα 78 και 79 του Συντάγματος.
Άρθρο 78 Σ.
Αναφερόμενος στην πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 78Σ, ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ σχολίασε ότι η απαγόρευση της αναδρομικής φορολόγησης ή της επιβολής άλλων οικονομικών βαρών, που προτείνει η ΝΔ, κατοχυρώνεται ήδη σε μεγάλο βαθμό από το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο, ιδίως μέσω των αρχών του κράτους δικαίου, της ασφάλειας δικαίου και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου, ενώ το ισχύον άρθρο 78 του Συντάγματος ήδη περιλαμβάνει ειδικούς περιορισμούς ως προς την αναδρομικότητα των φορολογικών νόμων.
«Η περιορισμένη αναδρομικότητα που ήδη ισχύει ικανοποιεί τη δικαιοπολιτική επιλογή του συντακτικού νομοθέτη του 1975, να μην υπάρχει ανασφάλεια των φορολογουμένων από αιφνιδιαστικές αλλαγές στη φορολογία. Το όριο είναι το ένα έτος -το τελευταίο δημοσιονομικό έτος, όπως έχει κριθεί από τη νομολογία του ΣτΕ. Το φορολογικό έτος που πλέον ταυτίζεται με το ημερολογιακό έτος, κατά τον ισχύοντα ΚΦΕ. Μάλιστα, η διάταξη καταλαμβάνει όλα τα δημοσιονομικά βάρη, ακόμη και όσα δεν χαρακτηρίζονται ως φόροι, άρα και τα ανταποδοτικά τέλη», είπε ο Δημήτρης Μάντζος. Σημείωσε δε, ότι η «περαιτέρω συνταγματική αυστηροποίηση» θα μπορούσε να ενισχύσει την προβλεψιμότητα και τη σταθερότητα του φορολογικού συστήματος. «Από την άλλη πλευρά, όμως, θα περιορίσει υπέρμετρα τη δυνατότητα του νομοθέτη να αντιμετωπίσει έκτακτες δημοσιονομικές ανάγκες ή εξαιρετικές περιστάσεις, στερώντας από το κράτος ένα εργαλείο που, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, μπορεί να αποδειχθεί αναγκαίο για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος», είπε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και υπογράμμισε, για τη θέση του κόμματός του: «Θεωρούμε ότι το ισχύον σύστημα της περιορισμένης αναδρομικότητας του φόρου μπορεί να υπηρετήσει πιο ισορροπημένα τον σκοπό ενός πιο δίκαιου και λειτουργικού φορολογικού συστήματος. Ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη πολιτών και επιχειρήσεων, για ασφάλεια δικαίου, και στην ανάγκη του κράτους να διαθέτει ένα έκτακτο δημοσιονομικό εργαλείο που δύναται να χρησιμοποιήσει σε εξαιρετικά δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες. Το Σύνταγμα, πράγματι, οφείλει να διέπεται από μια μακρόπνοη λογική, ώστε να αντεπεξέλθει ο κρατικός μηχανισμός και στις πιο δύσκολες δημοσιονομικές συνθήκες».
«Σε καμία περίπτωση δεν υποβιβάζουμε την ανάγκη ύπαρξης ενός σταθερού φορολογικού περιβάλλοντος, αλλά καταθέτουμε την άποψη ότι μερικές δικλίδες ασφαλείας, όπως η περιορισμένη δυνατότητα αναδρομής, μόνο στο οικονομικό έτος, το προηγούμενο εκείνου κατά το οποίο επιβλήθηκε, δεν πρέπει να καταργούνται χωρίς σκέψη. Δεν θεωρούμε ότι έχει παίξει ανασταλτικό ρόλο σε επενδύσεις ή στην οικονομική ανάπτυξη η συγκεκριμένη διάταξη», είπε ο Δημήτρης Μάντζος και πρόσθεσε: «Άλλωστε, το πρόβλημα στη φορολογική διοίκηση δεν είναι τόσο στην αναδρομικότητα ή μη των φόρων. Είναι στη δικαιοσύνη. Κι αυτό δεν είναι συνταγματικό ζήτημα. Το Σύνταγμα τα ορίζει όλα και τα προβλέπει με σοφία. Το ερώτημα είναι τι κάνουν οι κυβερνήσεις, τι κάνει η φορολογική διοίκηση και πώς χαράσσεται η δημοσιονομική πολιτική. Αν η κυβέρνηση ενδιαφέρεται για ένα δικαιότερο φορολογικό σύστημα, πρέπει να προβεί σε μέτρα στήριξης των αδυνάτων και δεν αναφερόμαστε σε μέτρα-«μπαλώματα» και ισχνή επιδοματική πολιτική, που κάθε άλλο παρά μπορούν να αποτελέσουν πραγματική λύση. Όχι στο μοντέλο των επιδομάτων ενός δήθεν φιλόπτωχου ταμείου που εξαρτά τους πολίτες ως πελάτες από παροχές με τα μάτια στην κάλπη και την εξαργύρωση σε ψήφους. Το σταθερό οικονομικό περιβάλλον συνδέεται και με χαμηλό πληθωρισμό, με αντιμετώπιση της ακρίβειας, με κόστος στέγασης λογικό και όχι δυσθεώρητο, κάθε έτος αυξανόμενο. Αυτό είναι ένα πράγματι σταθερό οικονομικό περιβάλλον».
Δεν είναι πρώτιστα θέμα συνταγματικό η φορολογία, ανέφερε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και σημείωσε ενδεικτικά: «Δεν είναι ζήτημα συνταγματικό, πχ η αναλογία έμμεσων προς άμεσους φόρους, η υπεραπόδοση της έμμεσης φορολογίας, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας μισθωτών και συνταξιούχων, η ανισοκατανομή της άμεσης φορολογίας χωρίς δικαιοσύνη: οι μεγάλες φοροαπαλλαγές στις μεταβιβάσεις μεγάλης ακίνητης περιουσίας την ώρα που η επιβάρυνση μισθωτών διατηρείται, η ευνοϊκή μεταχείριση των μερισμάτων και η δυσμενής μεταχείριση των επενδύσεων σε βιομηχανικό εξοπλισμό, το μη ανταγωνιστικό πλαίσιο για την αναβάθμιση της βιομηχανίας».
Όσον δε αφορά στη συνταγματική κατοχύρωση κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς στις στρατηγικές επενδύσεις, ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ είπε ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ήδη προβλέπει ειδικά καθεστώτα και φορολογικά κίνητρα για στρατηγικές επενδύσεις, τα οποία μπορούν να προσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες της οικονομίας χωρίς να απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση. Ανάλογες διατάξεις, είπε, υπάρχουν ήδη από την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου, μετά το 2009. «Όλα αυτά είναι αντικείμενο του κοινού νομοθέτη και δεν υπάρχει λόγος να εισαχθεί στο Σύνταγμα. Η συνταγματική δέσμευση υπέρ συγκεκριμένης κατηγορίας επενδύσεων ενδέχεται να περιορίσει τη διακριτική ευχέρεια του νομοθέτη στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής και να δημιουργήσει ζητήματα συστηματικής ερμηνείας σε σχέση με το άρθρο 107 του Συντάγματος, το οποίο ήδη περιέχει ειδικές ρυθμίσεις για την προστασία κεφαλαίων εξωτερικού», είπε ο Δημήτρης Μάντζος. Σημείωσε επίσης, ότι ερώτημα δημιουργείται για το είδος των επενδύσεων, δηλαδή ποιες επενδύσεις δημιουργούν πράγματι προστιθέμενη αξία στη χώρα και ποιες επιτείνουν ή διαμορφώνουν και νέες στρεβλώσεις στην αγορά και την κοινωνία.
Άρθρο 79 Σ.
«Ως προς τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, η πρόταση της ΝΔ βρίσκεται σε σύμπνοια με την αντίστοιχη αναθεωρητική πρόταση του ΠΑΣΟΚ για το άρθρο 106 και την ανάγκη άσκησης δημοσιονομικής πολιτικής με γνώμονα τόσο τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών όσο και τη διαφύλαξη του εθνικού πλούτου προς διασφάλιση της διαγενεακής δικαιοσύνης. Η διατύπωση αυτή που προτείνουμε συνδέει τη δημοσιονομική πειθαρχία όχι μόνο με τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών, αλλά και με τη διαγενεακή δικαιοσύνη και την προστασία του εθνικού πλούτου», είπε ο Δ. Μάντζος. Σημείωσε όμως ότι υπάρχει ένα ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας και κανόνες δημοσιονομικούς οι οποίοι είναι δεσμευτικοί, καθιστώντας μάλλον περιττή οποιαδήποτε σχετική αναφορά.
Ως προς την υποχρέωση δημοσίευσης ετήσιου απολογισμού από φορείς που χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, το ΠΑΣΟΚ διαχρονικά υποστηρίζει κάθε θεσμική παρέμβαση που ενισχύει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον δημόσιο έλεγχο στη διαχείριση των δημόσιων πόρων, είπε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και σημείωσε ότι η σχετική πρόβλεψη θα μπορούσε να διευρυνθεί, ώστε να καταλαμβάνει και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι διαχειρίζονται σημαντικού ύψους δημόσιους πόρους και οφείλουν να υπόκεινται σε αντίστοιχες απαιτήσεις διαφάνειας.
«Η βασική ανάγκη είναι η περαιτέρω ενίσχυση της διαφάνειας και λογοδοσίας στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, για εθνικούς αλλά και ευρωπαϊκούς πόρους, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Η ίδια αρχή πρέπει να εφαρμόζεται και στη διενέργεια δημοσίων συμβάσεων, την ενίσχυση της διαφάνειας των όρων συμμετοχής και του υγιούς ανταγωνισμού και η αποφυγή απευθείας αναθέσεων ή παρεκκλίσεων από το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Η πρότασή μας για την καθιέρωση της Διαύγειας σε συνταγματικό επίπεδο, η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας αναγνωρίζει και αντιμετωπίζει πληρέστερα το ζήτημα», είπε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ και εξήγησε για τη θέση του ΠΑΣΟΚ: «Με την επιφύλαξη όσων είπα ήδη για το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό κανονιστικό πλαίσιο, που είναι δεσμευτικό κατ’ εφαρμογή της αρχής του πολυεπίπεδου Συντάγματος, κατανοούμε την ανάγκη να αποτυπωθούν στο Σύνταγμα τα διδάγματα της μεγάλης κρίσης. Το αναγνωρίζουμε αυτό σε επίπεδο μάλλον συμβολικό. Διότι οι διατυπώσεις που προτείνονται φαίνονται αυτονόητα διακηρυκτικές. Γιατί πρέπει να λέγεται, πχ ότι μια κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, δεν είναι αυτονόητο; Στην Ελλάδα αποδείχθηκε πως όχι. Το ζήτημα όμως τελικά δεν είναι συνταγματικό. Δεν πτώχευσε η χώρα το 2008 εξ αιτίας του Συντάγματός της. Το αντίθετο: το Σύνταγμα και οι θεσμοί αναδείχθηκαν ανθεκτικοί και επαρκείς να αντιμετωπίσουν την κρίση και τις συνέπειές της. Η δημοκρατία έμεινε όρθια και παρά τα πλήγματα που δέχθηκε ο λαός, παρά την τυφλή λιτότητα που επιβλήθηκε από τους πιστωτές της χώρας. Επομένως, το ζήτημα είναι πολιτικό. Είναι ζήτημα πολιτικής φιλοσοφίας, πολιτικού παραδείγματος».
Όλες οι αιτίες της κρίσης, είναι ακόμη εδώ, είπε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, η κακή, αδιαφανής διαχείριση των οικονομικών πόρων της χώρας, η ευρύτερη αδιαφάνεια στις αποφάσεις της Πολιτείας -ιδίως εκείνων που έχουν δημοσιονομικό αντίκτυπο-, ο πελατειακός τρόπος διακυβέρνησης καθώς και η έλλειψη ελεγκτικών αντίβαρων απέναντι σε αυθαίρετες ενέργειες της κυβέρνησης. «Αυτά πρέπει να δούμε και να αντιμετωπίσουμε, αυτά έχουν μεγαλύτερη σημασία για το μέλλον της χώρας. Και για τις επόμενες γενιές», είπε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ.
