Το μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολάχ στον Λίβανο απειλεί για ακόμα μία φορά να τινάξει στον αέρα τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Μετά τα ισραηλινά πλήγματα στη Βηρυτό, η Τεχεράνη ανέβασε κατακόρυφα τους τόνους, ενώ ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο επίθεσης στην ισραηλινή επικράτεια.
Το πιο ηχηρό μήνυμα ήρθε από τον Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, ανώτερο σύμβουλο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος, σύμφωνα με διεθνή μέσα, προειδοποίησε ότι «η ώρα μηδέν» έχει φτάσει και ότι οι εκτοξευτές τίθενται σε ετοιμότητα. Η δήλωση ήρθε ως απάντηση στα ισραηλινά πλήγματα στη Βηρυτό και ερμηνεύτηκε ως σαφής προειδοποίηση για πιθανά αντίποινα, είτε απευθείας από το Ιράν είτε μέσω των συμμάχων του στην περιοχή.
Ο Βελαγιατί φέρεται επίσης να συνέδεσε τις εξελίξεις στον Λίβανο με κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, προειδοποιώντας ότι, εάν συνεχιστεί η ισραηλινή δράση, τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μοχλούς πίεσης κατά της ισραηλινής και δυτικής οικονομικής ασφάλειας. Η αναφορά αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς οι δύο θαλάσσιες δίοδοι θεωρούνται κομβικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή τροφοδοσία.
Κινητικότητα για το πυρηνικό πρόγραμμα στην Ελβετία
Σύμφωνα με το Axios, ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκεται καθ’ οδόν προς την Ελβετία, όπου εξετάζεται το ενδεχόμενο διεξαγωγής συνομιλιών με το Ιράν για μια πιθανή συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι ο γαμπρός και στενός συνεργάτης του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, βρίσκεται ήδη στην Ελβετία.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ενδέχεται να ταξιδέψει στην Ελβετία το Σάββατο.
Οι συνομιλίες επρόκειτο αρχικά να ξεκινήσουν την Παρασκευή, ωστόσο αναβλήθηκαν εξαιτίας της κλιμάκωσης των συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί εάν έχει οριστεί νέα ημερομηνία για την πραγματοποίησή τους.
Στην Ελβετία βρίσκεται επίσης ο πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, ο οποίος θεωρείται ένας από τους βασικούς διαμεσολαβητές στις επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Συναγερμός στο Ισραήλ
Στην άλλη πλευρά, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή και προετοιμάζεται για πιθανή επίθεση κατά του Ισραήλ τις επόμενες ώρες ή ημέρες. Ο αρχηγός του ισραηλινού επιτελείου φέρεται να πραγματοποιεί συνεχείς αξιολογήσεις της κατάστασης με τους διοικητές των εμπλεκόμενων δυνάμεων, ενώ η αεράμυνα και οι μονάδες στα βόρεια σύνορα παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού.
Η ένταση κλιμακώθηκε μετά τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο και τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ, που προκάλεσαν νέες απώλειες και στις δύο πλευρές. Σύμφωνα με διεθνή πρακτορεία, Ισραήλ και Χεζμπολάχ συμφώνησαν σε νέα κατάπαυση του πυρός, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, του Κατάρ και του Ιράν, ωστόσο η εφαρμογή της παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Αναφορές από την περιοχή κάνουν λόγο για συνεχιζόμενα πυρά και μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, γεγονός που δείχνει πόσο δύσκολο είναι να σταθεροποιηθεί το μέτωπο.
Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν στο επίκεντρο
Η νέα ανάφλεξη στον Λίβανο δεν έχει μόνο στρατιωτική διάσταση. Έχει άμεσο αντίκτυπο και στις διπλωματικές προσπάθειες Ουάσιγκτον – Τεχεράνης, οι οποίες βρίσκονται σε λεπτή ισορροπία. Η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, που επιχειρεί να ανοίξει δρόμο για ευρύτερη αποκλιμάκωση και νέα πυρηνική συνεννόηση, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ, όπου κυβερνητικοί αξιωματούχοι τη θεωρούν ανεπαρκή και επικίνδυνη για την ασφάλεια της χώρας.
Σε αυτό το κλίμα, η Washington Post μετέδωσε ότι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει την κυβέρνηση Τραμπ πως ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι πιθανό να κινηθεί με τρόπο που θα υπονομεύσει τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται υπό έντονη πολιτική πίεση να συνεχίσει τη στρατιωτική εκστρατεία στον Λίβανο και να εμφανιστεί αποφασιστικός απέναντι στη Χεζμπολάχ και την Τεχεράνη.
Οι φόβοι της Ουάσιγκτον
Η αμερικανική ανησυχία δεν αφορά μόνο ένα πιθανό νέο χτύπημα στον Λίβανο, αλλά και το ενδεχόμενο ευρύτερης αποσταθεροποίησης που θα ακυρώσει τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης με το Ιράν. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να κρατήσει ζωντανό το διπλωματικό κανάλι, την ώρα που το Ισραήλ επιμένει ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί μια συμφωνία που, κατά την άποψή του, αφήνει ανέγγιχτη την απειλή της Τεχεράνης και των συμμάχων της.
Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, έχει να διαχειριστεί ένα σύνθετο εσωτερικό μέτωπο. Στο Ισραήλ, η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν αντιμετωπίζεται με οργή από μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος, ενώ η συνέχιση των επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως ζήτημα επιβίωσης και αποκατάστασης της αποτρεπτικής ισχύος. Την ίδια στιγμή, δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί που έχουν εκτοπιστεί από τις βόρειες περιοχές ζητούν ασφάλεια και επιστροφή στα σπίτια τους.
Ο κίνδυνος γενικευμένης σύρραξης
Η κατάσταση, ωστόσο, εγκυμονεί τον κίνδυνο μιας νέας περιφερειακής έκρηξης. Το Ιράν απειλεί, η Χεζμπολάχ παραμένει ενεργή στο λιβανικό μέτωπο, το Ισραήλ δηλώνει έτοιμο να απαντήσει σε κάθε επίθεση και οι ΗΠΑ προσπαθούν να συγκρατήσουν τους συμμάχους και τους αντιπάλους τους από κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε γενικευμένη σύρραξη.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό. Εάν η εκεχειρία στον Λίβανο αντέξει, οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν μπορεί να επανέλθουν σε τροχιά. Εάν όμως υπάρξει νέο μεγάλο χτύπημα, είτε από το Ισραήλ είτε από τον άξονα του Ιράν, η περιοχή μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια ακόμη πιο επικίνδυνη κλιμάκωση, με συνέπειες που θα ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα του Λιβάνου και του Ισραήλ.
