- Του Νίκου Τσούλια
Η ΟΛΜΕ γιόρτασε τα 100 χρόνια της ιστορίας της και τίμησε τη συνολική διαδρομή της ενεργού δράσης της. Γιόρτασε την αγωνιστική και δημιουργική πορεία της για τη Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία, για την ανάδειξη και υπεράσπιση του ουμανιστικού αξιακού φορτίου της εκπαίδευσης και του κρίσιμου κοινωνικού ρόλου των εκπαιδευτικών.
Η ΟΛΜΕ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το πάντα επίκαιρο, διαχρονικό και καθολικό αίτημα για «μόρφωση σε όλους τους νέους, σε όλες τις νέες». Πρωτοστατεί διαχρονικά στο εκπαιδευτικό κίνημα της χώρας μας. Είναι στην πρωτοπορία σε αγώνες για την πρόοδο, την επιστήμη, την κατοχύρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας ως κυρίαρχου μηχανισμού προώθησης της κοινωνικής κινητικότητας και της διασφάλισης της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Αναδεικνύει τα κρίσιμα διακυβεύματα της Μάθησης και της Γνώσης, της Διαπαιδαγώγησης και της Κοινωνικοποίησης της νέας γενιάς. Έχει διαμορφώσει μια κινηματική κουλτούρα αγωνιστικής δράσης, δημιουργικότητας και συλλογικότητας. Οι αγώνες της, έχουν ως σηματωρό το δημόσιο σχολείο και τον εκπαιδευτικό – παιδαγωγό.
Ζούμε σε εποχές νεοφιλελευθερισμού και εμπορευματοποίησης, με τις πολιτικές που κυριαρχούν να χαρακτηρίζονται από τη διάθεση με τρόπο επιδεικτικό και πρωτόγνωρο αποδόμησης του κοινωνικού κράτους με όχημα ένα χωρίς όρια και έλεγχο κύμα ιδιωτικοποιήσεων.
Γινόμαστε μάρτυρες μια εξαιρετικά αντιφατική κυριαρχίας στον δημόσιο λόγο θέσεων και σκέψεων με περιεχόμενο βαθιά συντηρητικό, σχεδόν σκοταδιστικό από τη μία και από την άλλη αντιλήψεων κατ’ επίφαση ριζοσπαστικών, που παραγνωρίζουν τον κοινωνικό παράγοντα ως τον κυρίαρχο στους μετασχηματισμούς που συγκροτούν το αύριο.
Σε μια τέτοια συνθήκη ο αγώνας της ΟΛΜΕ έχει σημασία καταλυτική. Είναι καθοριστικός για την κοινωνική πρόοδο, για την προαγωγή της δημοκρατικής παιδείας. Η δημόσια εκπαίδευση αποτελεί τον πιο καθοριστικό παράγοντα για την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων και την υπεράσπιση της προοπτικής και των προσδοκιών των παιδιών του σήμερα, των πολιτών του αύριο.
Η γραφή της ιστορίας είναι πολιτική ανάγκη αλλά και ευθύνη. Είναι αναγκαία γιατί τιμάμε τον συλλογικό φορέα μας, τη δημόσια παιδεία, το εκπαιδευτικό κίνημα, τον συνδικαλισμό, τον κλάδο μας, τους σημερινούς και αυριανούς κινηματικούς αγώνες μας. Ένα τέτοιο έργο, εκτός των άλλων, θα αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις και τις σκοπιμότητες θεωρήσεων που σα σκοπό έχουν την αλλοίωση των αγώνων του κλάδου μας για τη “Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία”.
Όλοι γνωρίζουμε πόσες αντιπαραθέσεις γίνονται ως προς τη γραφή της ιστορίας, γιατί δεν αφορά κυρίως το παρελθόν αλλά το πώς βλέπουμε το παρόν και πως σχεδιάζουμε το μέλλον. Φυσικά, όταν η γραφή αφορά συλλογικά υποκείμενα, το εγχείρημα γίνεται ακόμα πιο σύνθετο. Γιατί δεν αρκεί μόνο η καταγραφή των γεγονότων. Αυτά συνδέονται με αιτίες και με ερμηνείες, με κριτικές και με αυτοκριτικές. Και κάθε μια συνδικαλιστική παράταξη έχει τη δική της θεώρηση.
Ωστόσο, υπάρχει η πάντα ισχυρή ανάγκη των συνθέσεων αλλά και η εν μέρει αποστασιοποίηση από την ένταση των διαφορετικών και συγκυριακών προσεγγίσεων σε απόσταση χρόνου. Υπάρχει πάντα η επιστημονική μεθοδολογία της γραφής της ιστορίας, που ανοίγει πεδίο διαλόγου και μπορεί να απαντήσει στα δύσκολα ζητήματα. Σε κάθε περίπτωση, καμιά δυσκολία δεν μπορεί να τεθεί ως εμπόδιο για την γραφή της πορείας του κλάδου μας. Πολύ σωστά έχει ειπωθεί ότι “η ιστορία είναι ο κωδικός μας, το στίγμα μας, η ύπαρξή μας”, και αυτό αφορά τόσο τη γενική ιστορία όσο και την ιστορία των κοινωνικών κινημάτων.
Ο συμβολισμός των 100 χρόνων αγώνων της ΟΛΜΕ είναι καταλύτης για να γίνει το αποφασιστικό βήμα. Μπορεί η Οργανωτική Επιτροπή αυτού του εορτασμού – με τις όποιες συμπληρώσεις ή και αναθεωρήσεις αποφασίσει το Διοικητικό Συμβούλιο – να οριστεί ως βάση, για να οριστεί στη συνέχεια η Επιστημονική Επιτροπής και να αρχίσει το επίπονο αλλά και τόσο σημαντικό έργο. Έχουμε ήδη την ανάλογη θετική εμπειρία της ΔΟΕ και μπορούμε να αντλήσουμε καλές πρακτικές.
Γράφοντας την ιστορία μας υπερασπιζόμαστε τους αγώνες μας. Διαμορφώνουμε μια ακόμα πιο αποτελεσματική, αγωνιστική, συλλογική και δημοκρατική κουλτούρα.
