Έφυγε ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος — κι ο θόρυβος της επικαιρότητας σκέπασε την απώλεια

• Γράφει ο Νίκος Χ. Λαγκαδινός

Μέσα στον πανζουρλισμό των ημερών και στην αδιάκοπη φασαρία γύρω από τον Γιώργο Μαζωνάκη, μια είδηση πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Μια είδηση που για κάποιους από εμάς δεν είναι απλώς ακόμη μία απώλεια στον χώρο των γραμμάτων και του πολιτισμού.

Πέθανε ξαφνικά ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος.

Η διαδρομή του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε ποτέ σε έναν μόνο δρόμο. Ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, τη μετάφραση, το θέατρο και τη διοίκηση πολιτιστικών φορέων, υπηρετώντας τον πολιτισμό με γνώση, ευαισθησία και βαθιά καλλιέργεια.

Ήταν ένας άνθρωπος πολύπλευρος, από εκείνους που δεν χωρούν εύκολα σε έναν τίτλο ή σε μερικές γραμμές ενός βιογραφικού. Πίσω από τις σπουδές, τα έργα και τις ιδιότητές του υπήρχε ο ίδιος ο άνθρωπος: η παρουσία του, η σκέψη του, ο τρόπος με τον οποίο συνομιλούσε, δημιουργούσε και άγγιζε τις ζωές των ανθρώπων γύρω του.

Για μένα, όμως, ο Αλέξανδρος δεν ήταν απλώς ένας άνθρωπος των γραμμάτων και του πολιτισμού.

Ήταν φίλος μου.

Γι’ αυτό και δυσκολεύομαι να γράψω. Ο ξαφνικός θάνατος αφήνει τις λέξεις μετέωρες. Δεν προλαβαίνεις να αποχαιρετήσεις, δεν προλαβαίνεις να καταλάβεις· μένεις μόνο με τη σιωπή, τις αναμνήσεις και όλα όσα θα ήθελες ακόμη να είχες πει.

Κι όμως, μέσα στον θόρυβο που καταπίνει τόσο εύκολα τις σημαντικές ειδήσεις, δεν θέλω η φυγή του να περάσει αθόρυβα. Ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος υπήρξε, δημιούργησε, πρόσφερε και άφησε το αποτύπωμά του. Και για όσους είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε, αφήνει τώρα ένα κενό που κανένα βιογραφικό σημείωμα δεν μπορεί να περιγράψει.

Καλό ταξίδι, αγαπημένε μου φίλε.

Δεν θα σε σκεπάσει ο θόρυβος. Θα μείνεις στις λέξεις, στα έργα και, περισσότερο απ’ όλα, στη μνήμη και στην καρδιά των ανθρώπων που σε αγάπησαν.

Ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος (1953) γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Νομικά στο ΕΚΠ, σκηνοθεσία και κλασική κιθάρα στην Αθήνα και παρακολούθησε μεταπτυχιακά –Sociologie Politique– στη Σορβόννη· Paris II, Assas.

Υπήρξε ιδρυτής το 1984 και επί μία δεκαετία διευθύνων σύμβουλος τής μη κερδοσκοπικής ‘Εταιρείας Φίλων Μουσικής Γιάννη Χρήστου’, με σκοπό τη διάσωση και διάδοση τού έργου τού συνθέτη. Εργάστηκε στο Μουσείο Ελληνικών Μουσικών Λαϊκών Οργάνων, από την ίδρυσή του το 1991, ως γενικός γραμματέας και ως πρόεδρος τού σωματείου των ‘Φίλων’. Διετέλεσε μέλος και γενικός γραμματέας τού διοικητικού συμβουλίου τού Εθνικού Θεάτρου. Συνεργάστηκε με την Ε.Ρ.Τ, το Γ΄ πρόγραμμα, το Θέατρο Τέχνης, το Κ.Θ.Β.Ε, την Ε.Λ.Σ, το Εθνικό Θέατρο, τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Βόλου, Β. Αιγαίου και Ιωαννίνων, με το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, το χοροθέατρο ‘Ροές’, καθώς και με το Φεστιβάλ Αθηνών, το Υπ. Πολιτισμού, το Μέγαρο Μουσικής, το Künstlerhaus Bethanien Berlin, το Warsaw International Festival ’91, την Norddeutscher Rundfunk Hamburg, το Indira Gandhi International Center for the Arts, την National Academy of Letters N.Delhi, την Frankfurter Buchmesse και το Boğaziçi University Istanbul· όπου εκλήθη και εδίδαξε δις ως επισκέπτης καθηγητής. Οι συλλογές διηγημάτων του «Δώδεκα και ένα ψέματα» και «Ψέματα πάλι» μεταφράστηκαν στη Γαλλία, Γερμανία, Τουρκία και Ινδία. Το θεατρικό του «Ο Σιμιγδαλένιος» ανέβηκε σε περισσότερες από ογδόντα διαφορετικές παραγωγές· μεταξύ άλλων στο Εθνικό Θέατρο, στο Κ.Θ.Β.Ε και σε πολλά ΔΗΠΕΘΕ. Παρουσιάστηκε αγγλικά (‘The Spiceman’) στο Wesley College τής Μελβούρνης, και τουρκικά (‘Irmikoǧlan’) στο Κρατικό Şehir Tiyatro τής Κωνσταντινουπόλεως

ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ

• ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΥ (βιογραφικά) Περιοδικό το Τέταρτο, τ.3, Ιούλιος 1985
• ΔΩΔΕΚΑ ΚΑΙ ΕΝΑ ΨΕΜΑΤΑ (διηγήματα) Ίκαρος 1992, 2^η έκδοση Άγρα 2009
• Ο ΣΙΜΙΓΔΑΛΕΝΙΟΣ (θέατρο – ποίηση) 13^η έκδοση, Εστία 1993
• ΨΕΜΑΤΑ ΠΑΛΙ (διηγήματα) Άγρα 1999
• ΜΝΗΜΗ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ Περιοδικό ΜΟΥ.Σ.Α, τ. 7, Μάιος 2000
• ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ (λιμπρέτο για όπερα), Εθνική Λυρική Σκηνή 2001
• THE MASK IN THE HELLENIC CLASSICAL THEATRE
• (International Seminar “Man mind and mask”) Aryan books Intern.-New Delhi 2001
• ΑΥΤΟ (διήγημα, στη συλλογή ΧΑΡΙΝ ΠΑΙΔΙΑΣ ) Ίκαρος 2001
• ΤΟ ΤΣΙΓΑΡΟ ΚΑΙ Η ΓΙΟΓΚΑ (ηθιστόρημα) Άγρα 2008
• ΟΧΙΝΑΙΛΕΓΟΝΤΑΣ (θέατρο – ποίηση) Ίκαρος 2011
• Ο ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΛΕΙΝΕΙ (στο συλλογικό ‘Για μια επέτειο’) Ίκαρος 2013
• ΙΝΑΧΟΣ Ο ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΩΚΕΑΝΟΥ (χοροθέατρο για παιδιά) 2^η έκδοση Κάκτος 2017
• ΤΑ ΟΧΙ ΤΟΥ ‘ΝΑΙ’ (μικρό χρονικό μιας άρνησης) 2^η έκδοση, εκδόσεις Οδός Πανός 2019
• Ο ΑΔΑΜ ΚΑΙ ΤΟ ΜΉΛΟ (αφηγήσεις και διηγήματα) 4^η έκδοση, εκδόσεις Οδός Πανός 2020
• Η ΡΟΜΠΑ (διήγημα) Fractal 1/6/, Μονόκλ 3/6, Timesnews 4/6/2021
• Η MONIQUE (μονόλογος) Timesnews 2/10, Μονόκλ 5/10/2021
• ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ (θεατρικό, ΕΛΣ 2001) εκδόσεις Οδός Πανός 2021
• Ο ΚΥΚΛΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΛΕΙΝΕΙ (αφηγήματα) 2^η έκδοση, εκδόσεις Οδός Πανός 2022
• ΧΥΜΑ (ηθιστόρημα), εκδόσεις Οδός Πανός 2024

Μ ε τ α φ ρ ά σ ε ι ς :

• Albert Camus: ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος 1991
• Henry de Montherlant: Η ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ ΤΗΣ ΗΤΑΝ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ
• Εθνικό Θέατρο – Λιβάνης 1993
• Alfred de Musset: ΔΕΝ ΠΑΙΖΟΥΝΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ Εστία 2003
• Roald Dahl: Ο ΘΕΙΟΣ ΟΣΒΑΛΝΤ Άγρα 2004
• Leon Tolstoi: Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΣΚΟΤΟΥΣ Ροές 2007
• Eugène Scribe: ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Διάχρονο 2011
• Auguste Rodin: ΔΙΑΘΗΚΗ Άγρα 2005, 2^η έκδοση Οδός Πανός 2023

Μεταφράσεις  έργων του :

• TWELVE AND ONE LIES Samkeleen Prakashan, New Delhi 1999
• ON IKI ARTI BIR YALAN IMGE Kitabevi, Ankara 2000
• ZWÖLF UND EINE LÜGE Elfenbein Verlag, Heidelberg 2001
• DOUZE ET UN MENSONGES Editions Alteredit, Paris 2005
• YENI AZIZLER IMGE Öyküler τ. 4, Istanbul 2005
• THE SPICEMAN (αγγλική μεταγραφή τού ‘Σιμιγδαλένιου’) Ithaca editions,
• Melbourne 2004, Students Theater Wesley college 2011
• IRMIKOĞLAN Albatros Yayinlari, Istanbul 2005, Κρατικό Θέατρο Τουρκίας 2012-13
• NOYESSAYING (αγγλική μεταγραφή τού ‘οχιναιλέγοντας’) ISBN 978-960-93-5016-7/ 2013
• DER LEBKUCHENMANN Heidelberg 2014
• HAYIREVET DIYEREK Bence Kitap, Ankara 2015
• NOCH MEHR LÜGEN Elfenbein Verlag, Berlin 2016
• THE NEVER ENDING CYCLE Theater EN-A 2021-22
• VIER LEUGENS Terras 23, Nederlands 2023