Η άφιξη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Νέα Υόρκη δεν περιορίστηκε στο τυπικό πρωτόκολλο μιας επίσκεψης για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Πριν ακόμη από τις διεθνείς επαφές και την ομιλία του στη μεγαλύτερη διπλωματική σκηνή του κόσμου, η τουρκική προεδρία φρόντισε να αναδείξει μια διαφορετική εικόνα: αυτή του ηγέτη που συναντάται με τον «λαό του» μακριά από την Τουρκία.
Έξω από το Τουρκικό Σπίτι (Türkevi), το εμβληματικό κτίριο της Τουρκίας απέναντι από την έδρα του ΟΗΕ στο Μανχάταν, συγκεντρώθηκαν Τούρκοι που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες κρατώντας τουρκικές και αμερικανικές σημαίες για να υποδεχθούν τον πρόεδρο της χώρας.
Οι εικόνες που μεταδόθηκαν από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και τα επίσημα κανάλια της Άγκυρας είχαν όλα τα στοιχεία μιας προσεκτικά οργανωμένης πολιτικής παράστασης: πλήθος υποστηρικτών, χειραψίες, χαμόγελα, φωτογραφίες και μηνύματα αφοσίωσης προς τον Τούρκο πρόεδρο.
Από το αεροδρόμιο στο Türkevi – Η άφιξη με το βλέμμα στην εικόνα
Ο Ερντογάν έφτασε στη Νέα Υόρκη για την 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ συνοδευόμενος από κυβερνητικά στελέχη και συνεργάτες του. Μετά την άφιξή του στο αεροδρόμιο JFK κατευθύνθηκε στο Türkevi, όπου τον περίμενε συγκεντρωμένο πλήθος.
Η τουρκική προεδρία έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη στιγμή της υποδοχής, παρουσιάζοντας τον πρόεδρο να συνομιλεί με πολίτες, να χαιρετά υποστηρικτές και να σταματά για φωτογραφίες. Σε μία από τις στιγμές που προβλήθηκαν ιδιαίτερα από τα τουρκικά μέσα, ο Ερντογάν ζήτησε να ανοίξουν τα προστατευτικά κιγκλιδώματα ώστε να πλησιάσει τον κόσμο.
Το μήνυμα ήταν σαφές: ένας ηγέτης που διατηρεί άμεση επαφή με τη βάση του, ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Τουρκία.
Η εικόνα της λαϊκής αποδοχής ως πολιτικό εργαλείο
Οι δημόσιες εμφανίσεις του Ερντογάν στο εξωτερικό συνοδεύονται συχνά από προσπάθεια προβολής της σχέσης του με την τουρκική διασπορά.
Η τουρκική κοινότητα στις ΗΠΑ αποτελεί σημαντικό κομμάτι της εξωτερικής πολιτικής εικόνας της Άγκυρας, καθώς η κυβέρνηση Ερντογάν έχει επενδύσει διαχρονικά στην ενεργοποίηση των Τούρκων του εξωτερικού μέσω οργανισμών, πολιτιστικών δομών και δικτύων επικοινωνίας.
Η συγκεκριμένη υποδοχή στη Νέα Υόρκη χρησιμοποιήθηκε επικοινωνιακά ως απόδειξη ότι ο Τούρκος πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρούς υποστηρικτές εκτός συνόρων.
Το μήνυμα πριν από τον ΟΗΕ
Η στιγμή της υποδοχής δεν είναι άσχετη με τη συγκυρία.
Ο Ερντογάν βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για μια Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με έντονο διεθνές ενδιαφέρον, όπου αναμένεται να παρουσιάσει τις θέσεις της Τουρκίας για τα μεγάλα περιφερειακά ζητήματα.
Η εικόνα ενός προέδρου που εμφανίζεται μπροστά σε ενθουσιώδες πλήθος λειτουργεί ως συμπληρωματικό μήνυμα πολιτικής ισχύος: πριν από τις διπλωματικές συναντήσεις, η Άγκυρα θέλει να δείξει ότι ο ηγέτης της έχει μια ισχυρή κοινωνική βάση και διεθνή παρουσία.
Οι εικόνες που έγιναν είδηση
Από τις σκηνές που ξεχώρισαν ήταν οι δηλώσεις ορισμένων παρευρισκόμενων, με έναν υποστηρικτή να δηλώνει ότι θα έδινε ακόμη και τη ζωή του για τον Ερντογάν. Οι δηλώσεις αυτές προβλήθηκαν ιδιαίτερα από τουρκικά και διεθνή μέσα που κάλυψαν την υποδοχή.
Πέρα όμως από τις ακραίες εκφράσεις ενθουσιασμού, το βασικό στοιχείο της εικόνας είναι η προσπάθεια δημιουργίας ενός συγκεκριμένου αφηγήματος: ο πρόεδρος της Τουρκίας εμφανίζεται ως ηγέτης που συνεχίζει να κινητοποιεί υποστηρικτές όχι μόνο στο εσωτερικό της χώρας αλλά και στην τουρκική διασπορά.
Και αυτή ακριβώς η εικόνα είναι το πραγματικό «σόου» της Νέας Υόρκης πριν από την ομιλία του στον ΟΗΕ.
