Την ανάγκη να ακολουθήσει η Ελλάδα μια πιο δυναμική εξωτερική πολιτική απέναντι στην Τουρκία, με σταθερό σημείο αναφοράς το Διεθνές Δίκαιο, υπογράμμισε η Άννα Διαμαντοπούλου, σχολιάζοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας.
Η κ. Διαμαντοπούλου άσκησε κριτική στους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στη Λιβύη, εκτιμώντας ότι η επικύρωση του μνημονίου και από τις δύο πλευρές της λιβυκής πολιτικής σκηνής καταδεικνύει πως η Αθήνα δεν αξιοποίησε αποτελεσματικά τα διαθέσιμα πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά μέσα για να προωθήσει τους στόχους της. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και στην αποχή της Ελλάδας από την ψηφοφορία στον ΟΗΕ για την άρση του αποκλεισμού της Κούβας.
Η Τουρκία, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η στάση των ΗΠΑ
Αναφερόμενη στην αντιπαράθεση με την Τουρκία και στις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η κ. Διαμαντοπούλου σχολίασε αρχικά την τοποθέτηση του πρωθυπουργού στα Ηνωμένα Έθνη και την αντίδραση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
«Ο πρωθυπουργός το έβαλε (σ.σ. το ζήτημα με τον χάρτη), ως όφειλε να το βάλει, στα Ηνωμένα Έθνη και ο Ερντογάν απάντησε με έναν ιδιαίτερα προκλητικό τρόπο, βάζοντας πάλι το θέμα της Τουρκίας, ότι είναι «ο αιώνας της Τουρκίας.» Είναι εμφανές ότι ο κύριος Ερντογάν ονειρεύεται την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το θέμα με την Ελλάδα είναι ότι αυτό που συνέβη με το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι προφανές ότι δεν έχει καμία νομική επιρροή ή επίδραση στη διεθνή κοινότητα, αλλά όλα τα διεθνή πρακτορεία και όλοι οι αναλυτές μιλούν για μια καταλυτική νίκη της Τουρκίας στον στόχο της να βάλει πόδι και να κυριαρχήσει στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία δεν έχει άμεση γειτνίαση ούτε είναι απέναντι από τη Λιβύη. Είναι στην Αίγυπτο, είναι στο Ισραήλ. Βρέθηκε ξαφνικά στη Λιβύη. Η υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου από το σύνολο πια των δύο μερών της Λιβύης αποδεικνύει ότι η Ελλάδα δεν οργάνωσε σωστά την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική της παρέμβασης στη Λιβύη από τη στιγμή που είχε βάλει έναν συγκεκριμένο στόχο».
Στη συνέχεια, συνέδεσε την ελληνική εξωτερική πολιτική με τη στάση που τήρησε η Αθήνα στην ψηφοφορία των Ηνωμένων Εθνών για την άρση του αποκλεισμού της Κούβας. Όπως ανέφερε, η χώρα αντιμετωπίζει ιδιαίτερα σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, με σημαντικές ελλείψεις ακόμη και σε τρόφιμα, ενώ χαρακτήρισε πρωτοφανή την απόφαση της Ελλάδας να απέχει.
«Τώρα θα το συνδέσω με κάτι άλλο στα Ηνωμένα Έθνη που έγινε χθες. Ουσιαστικά υπήρξε ψηφοφορία για την άρση του αποκλεισμού της Κούβας. Η Κούβα έχει τρομερή ανθρωπιστική κρίση, δηλαδή έχει πρόβλημα πια πείνας. Είναι πάρα πολύ σοβαρά τα προβλήματα. Η Ελλάδα απείχε από την ψηφοφορία. Είναι πρωτοφανές. Η Ελλάδα δεν ψήφισε για την άρση του αποκλεισμού μιας μικρής χώρας. Άλλο λόγο δεν μπορώ να βρω προφανή, εκτός από το ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θέλανε να φανεί την ψήφο. Γι’ αυτό οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αργεντινή, η Κολομβία, το Ισραήλ καταψήφισαν την άρση του αποκλεισμού», είπε αρχικά.
Η ίδια υποστήριξε ότι η Αθήνα επιδιώκει να διατηρεί στενή σχέση με την Ουάσιγκτον, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει αντίστοιχη υποστήριξη από την αμερικανική πλευρά σε κρίσιμα εθνικά ζητήματα. Ειδική αναφορά έκανε στις αντιδράσεις των ΗΠΑ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, σημειώνοντας ότι αρχικά η αμερικανική τοποθέτηση ήταν να επιλυθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ.
«Η Ελλάδα λοιπόν προσπάθησε να είναι πάλι κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είδατε εσείς τις Ηνωμένες Πολιτείες τώρα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο να παίρνουν καθαρή θέση; Δηλαδή η πρώτη αντίδραση ήταν «βρείτε τα». Η δεύτερη αντίδραση μετά από πάρα πολλή πίεση και από ξεσήκωμα των ομογενών, οι οποίοι έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο έτσι στις Ηνωμένες Πολιτείες, το άλλαξαν λίγο και είπανε «ναι, είναι μια παράνομη προσέγγιση», αλλά το διά ταύτα ήτανε ότι δύο σύμμαχοι του ΝΑΤΟ ας τα βρουν».
Η κ. Διαμαντοπούλου τόνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να απομακρύνεται από τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, καθώς σε διαφορετική περίπτωση κινδυνεύει να αποδυναμώσει τη θέση της στις διαφορές με την Τουρκία. Όπως ανέφερε, η στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να οδηγεί σε απόλυτη ταύτιση των δύο χωρών, ιδιαίτερα όταν διακυβεύονται ελληνικά συμφέροντα.
«Όταν η Ελλάδα, καταλαβαίνω και κατανοώ και εγώ και όλοι μας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πάρα πολύ ισχυρή χώρα και ισχυρή ισχυρός σύμμαχος για την Ελλάδα, αλλά η Ελλάδα είναι μια χώρα που αν αποστεί από το διεθνές δίκαιο δεν θα μπορεί να βρει τα δίκια της. Δεν έχουμε κανέναν που θα είναι έτοιμος να μας υπερασπίσει απέναντι στην Τουρκία, εάν και εμείς δεν υποστηρίξουμε το Διεθνές Δίκαιο με όλα. Να ξεκινάμε από το Διεθνές Δίκαιο και μετά να βλέπουμε τι θα κάνουμε με τους συμμάχους μας. Γιατί αυτή η απόλυτη ταύτιση, η απόλυτη ταύτιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έστειλαν την κυρία Γκιλφόιλ εδώ ως πρέσβη, και η στάση τους σε τόσο δύσκολα σημεία, σε τόσο κρίσιμες στιγμές για την Ελλάδα, δείχνει ότι εμείς πρέπει πάνω απ’ όλα να βάζουμε το εθνικό συμφέρον μέσω του διεθνούς δικαίου. Αυτό θα μας καλύψει και θα μας προφυλάξει. Τα εθνικά μας συμφέροντα έχουν να κάνουν και με τις αξίες μας. Πάμε με τους ακραίους, οι οποίοι όμως στην κρίσιμη ώρα δε μας δείχνουνε την υποστήριξη που εμείς τους δίνουμε σε πάρα πολλά ζητήματα», συνέχισε.
«Δεν βλέπω ανατροπή» στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ειδικότερα για την προοπτική αλλαγής των δεδομένων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η κ. Διαμαντοπούλου εκτίμησε ότι δεν διαφαίνεται κάποια ανατροπή, εξηγώντας ότι ο στρατηγός Χαλίφα Χαφτάρ έχει αυτή την περίοδο συγκεκριμένες πολιτικές επιδιώξεις.
Σύμφωνα με την ίδια, ο στόχος του είναι να αναλάβει την προεδρία του Προεδρικού Συμβουλίου, κάτι που, όπως εκτίμησε, αποτέλεσε το αντάλλαγμα που συμφωνήθηκε τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Τουρκία.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ο σχεδιασμός του Ερντογάν δεν περιορίζεται στο Αιγαίο, αλλά επεκτείνεται συνολικά στην Ανατολική Μεσόγειο, γεγονός που, κατά την άποψή της, επιβάλλει ενεργότερη ελληνική παρουσία.
«Με το τουρκολιβυκό δε βλέπω ανατροπή, δηλαδή να πάνε σε κάτι άλλο γιατί ο Χαφτάρ αυτή τη στιγμή έχει ένα πολιτικό σχέδιο και το πολιτικό σχέδιο αυτό είναι να προεδρεύει του Προεδρικού συμβουλίου και νομίζω αυτό ήταν το αντάλλαγμα και από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την και από την Τουρκία. Ο Ερντογάν θα συνεχίσει γιατί το σχέδιο του Ερντογάν δεν είναι μόνο το Αιγαίο, είναι και η κυριαρχία του στην Ανατολική Μεσόγειο και γι’ αυτό η στάση της χώρας πρέπει να είναι δυναμική. Όσες φορές κάνουμε πίσω το πληρώνουμε διπλά και τριπλά. Δυναμική μέσα στο πλαίσιο όμως του διεθνούς δικαίου. Έτσι χωρίς υπερβολές, χωρίς μαγκιές. Διεθνές Δίκαιο. Ό,τι λέει το Διεθνές Δίκαιο αυτό κάνουμε. Αυτή είναι η νομίζω η στάση την οποία προτείνουν όχι μόνον εμείς ως ΠΑΣΟΚ, αλλά και όλοι οι αναλυτές, ακόμα και οι υποστηρικτές της κυβέρνησης, μιλούν για πράξεις στις οποίες πρέπει να προχωρήσει η κυβέρνηση. Όπως και το θέμα της επέκτασης, των μιλίων. Είναι ζητήματα που πρέπει να γίνουν».
Κλοπές χαλκού και ανεξέλεγκτη δράση των σκραπατζίδικων
Στρέφοντας τη συζήτηση στα προβλήματα της καθημερινότητας και ειδικότερα στην παραβατικότητα, με αφορμή την κλοπή χαλκού και την έκρηξη στην Πλάκα, η κ. Διαμαντοπούλου υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο με μακρά ιστορία, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.
Όπως υπενθύμισε, ανάλογες προσπάθειες για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου μετάλλων είχαν γίνει και κατά την περίοδο της κυβέρνησης Σημίτη, με στόχο κυρίως τις επιχειρήσεις ανακύκλωσης και εμπορίας παλαιών μετάλλων.
Εξήγησε ότι ο χαλκός που αφαιρείται από δημόσιες υποδομές και ιδιωτικές περιουσίες καταλήγει σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, όπου πωλείται, δημιουργώντας ένα παράνομο εμπορικό δίκτυο σε βάρος οργανισμών όπως ο ΔΕΔΔΗΕ και οι σιδηρόδρομοι.
«Λοιπόν, αυτή η κλοπή χαλκού δεν είναι ένα θέμα που παρουσιάστηκε τώρα. Η κλοπή χαλκού είναι ένα θέμα για όσους έχουν ιστορική μνήμη και τα κόμματα πρέπει να έχουν και ιστορική μνήμη και γνώση, το οποίο κρατάει πάρα πολλά χρόνια και θυμάμαι επί κυβέρνησης Σημίτη είχε γίνει μια τρομερή εκστρατεία για τα σκραπατζίδικα. Δηλαδή αυτός που παίρνει το χαλκό τι τον κάνει; Για να τον παίρνει σημαίνει κάτι βγάζει από αυτό. Πάει και το πουλάει. Το πουλάει λοιπόν σε σκραπατζίδικα. Υπάρχουν λοιπόν σκραπατζίδικα τα οποία παίρνουν αυτόν το χαλκό και γίνεται ένα μαύρο εμπόριο σε βάρος των δημοσίων οργανισμών. Έτσι κλέβουν από τον ΔΕΔΔΗΕ, κλέβουν από τους σιδηροδρόμους και κλέβουν και από τους ιδιώτες. Τώρα ο έλεγχος στα σκραπατζίδικα γίνεται; Εγώ σας θυμίζω ότι μέσα στο ’26 και το Φεβρουάριο και το καλοκαίρι είχαμε περιπτώσεις στη Θεσσαλία 560 κλοπές. Και κατέληξαν και βρήκαν το σκραπατζίδικο στη Λάρισα. Και σκεφτείτε τι τραβάνε και οι αγρότες. Έτσι δηλαδή είναι μία μάστιγα αυτό το πράγμα. Πάντοτε το θυμόμαστε, όταν φτάνουν τα πράγματα στο αμήν».
Ως βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση του προβλήματος έθεσε τη συστηματική εποπτεία των συγκεκριμένων επιχειρήσεων, αλλά και τη δημιουργία μητρώου για όσους εμπορεύονται χαλκό. Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν είναι όλες οι επιχειρήσεις παράνομες, καθώς υπάρχουν νόμιμες εταιρείες και βιοτεχνίες που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο κλάδο.
«Ο έλεγχος στα σκραπατζίδικα, το να υπάρχει μητρώο αυτών που πουλάνε το χαλκό. Γιατί ούτε όλα τα σκραπατζίδικα είναι παράνομα, ούτε όλοι όσοι πουλάνε χαλκό. Είναι πολλές εταιρείες βιοτεχνίες είναι πολλές οι οποίες πουλάνε χαλκό. Να υπάρχει λοιπόν ένα μητρώο για τον χαλκό και να υπάρχει μια ταύτιση. Εγώ θα έλεγα την κυβέρνηση πόσους ελέγχους σε σκραπατζίδικα έκανε τα τελευταία χρόνια; Αν λοιπόν ελέγξεις στην αποθήκη τα αποθέματα του σκραπατζίδικου, και ζητήσεις παραστατικά για όλα αυτά, μια χαρά θα καταλήξεις».
«Πρέπει να υπάρχει πολιτική βούληση και δράση» για την παραβατικότητα
Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε άλλες υποθέσεις επιχειρήσεων που έχουν απασχολήσει τις Αρχές, με την κ. Διαμαντοπούλου να υποστηρίζει ότι τα προβλήματα στην αγορά δεν εμφανίζονται ξαφνικά, αλλά παραμένουν για χρόνια χωρίς να εντοπίζονται εγκαίρως.
Αναφέρθηκε στις υποθέσεις που αφορούν την αλυσίδα αρτοποιείων «Χωριάτικο» και την Pizza Fan, επισημαίνοντας ότι, παρά τη σημαντική συνδρομή του FBI, προκαλεί ερωτήματα το γεγονός ότι οι φορολογικές αρχές δεν είχαν εντοπίσει νωρίτερα τις παρατυπίες που περιγράφονται.
Όπως είπε, οι έλεγχοι θα έπρεπε να καλύπτουν το σύνολο της επιχειρηματικής δραστηριότητας, από τις εισπράξεις και τις προμήθειες μέχρι τις πρώτες ύλες, ενώ στάθηκε και στην περίπτωση προσώπου που κατηγορείται επανειλημμένα για μαστροπεία και φέρεται να έχει ελέγξει 500 επιχειρήσεις.
«Το θέμα της παραβατικότητας είναι πολύ σοβαρό. Πρέπει να υπάρχει πολιτική βούληση και δράση. Γιατί το θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει όλους τους ελέγχους και το ότι δεν γίνονται αυτά σε μια αγορά η οποία τη βλέπουμε καθημερινά να είναι τελείως ανεξέλεγκτη. Όπως έγινε τώρα με αυτές τις υποθέσεις που έρχονται και με το Χωριάτικο και με το και με την Pizza Fan, δεν είναι υποθέσεις που έγιναν χθες. Μπράβο στο FBI. Δεν το υποτιμώ καθόλου για τη δουλειά που έκανε. Αλλά όταν δέκα χρόνια οι φορολογικές αρχές δεν εντοπίζουν τόσα μεγάλα προβλήματα που ξεκινάνε από τα ταμεία τους, από τις προμήθειές τους, από τις πρώτες ύλες τους και φτάνουν μέχρι το να έχουμε άνθρωπο ο οποίος κατηγορείται για μαστροπεία επανειλημμένα και έχει ελέγχει πεντακόσιες επιχειρήσεις, κάτι δεν πάει καλά».
Η ίδια έκανε λόγο για ανάγκη εκτεταμένων αλλαγών στη δημόσια διοίκηση, με έμφαση στην αξιοκρατία, τη διαφάνεια και την αποτελεσματική εποπτεία, απορρίπτοντας την επίκληση χρόνιων παθογενειών ως επαρκή εξήγηση για την κατάσταση.
«Σημαίνει ότι αυτό το σύστημα έχει διαλυθεί και είναι στα χέρια κάποιων. Χρειάζεται πολύ σοβαρή αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης, αξιοκρατία, έλεγχος, διαφάνεια, πράγματα τα οποία δεν υπάρχουν και τα βλέπουμε καθημερινά. Και μην αρχίσουμε πάλι με τις παθογένειες. Είναι εφτά χρόνια η κυβέρνηση Νέα Δημοκρατία και όλα αυτά έπρεπε να είχαν ελεγχθεί».
Οι καταγγελίες για διαφθορά στον χώρο του μπάσκετ
Στο ζήτημα της διαφθοράς, η κ. Διαμαντοπούλου αναρωτήθηκε κατά πόσο φαινόμενα που καταγγέλλονται σε διάφορους χώρους έχουν πλέον αντιμετωπιστεί ως κάτι συνηθισμένο. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το ελληνικό μπάσκετ, το οποίο χαρακτήρισε διαχρονικά ένα από τα σημαντικότερα αθλήματα της χώρας.
Ειδική αναφορά έκανε στις καταγγελίες του Φασούλα το 2024, σημειώνοντας ότι, παρά τις λεπτομέρειες που είχαν δημοσιοποιηθεί τότε, δεν υπήρξε η αντίδραση που θα περίμενε κανείς. Παράλληλα, άσκησε κριτική στις εξελίξεις ενόψει των εκλογών στον χώρο του μπάσκετ, επισημαίνοντας ότι πρόσωπα που βρίσκονταν κοντά σε εκείνον που κατηγορείται εξακολουθούν να διεκδικούν ρόλο.
«Μήπως έχουμε κανονικοποιήσει πλέον τη διαφθορά στη χώρα; Έχουμε το μπάσκετ, έχουμε ένα άθλημα το οποίο είναι η ναυαρχίδα, υπήρξε για χρόνια η ναυαρχίδα του αθλήματός μας και γίνονται αυτά που γίνονται και βγαίνει ο Φασούλας το 24 και τα καταγγέλλει όλα. Καταγγέλλει με λεπτομέρειες τι γίνονται και δεν κουνιέται φύλλο. Και τώρα πάνε να κάνουν εκλογές στο μπάσκετ αυτοί που ήταν δίπλα σε αυτόν ο οποίος κατηγορείται. Δηλαδή δεν βάζουν μυαλό ούτε τώρα δεν κάνουν μια προσπάθεια να δείξουν ότι αλλάζουν τα δεδομένα. Ούτε τώρα;».
«Έχουν ξεφτιλίσει και απαξιώσει τη Βουλή»
Τέλος, η κ. Διαμαντοπούλου τοποθετήθηκε για τις παραιτήσεις βουλευτών και τις μετακινήσεις τους σε πολιτικούς σχηματισμούς, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα και των προσώπων που αποχωρούν από τις κοινοβουλευτικές τους έδρες.
Χαρακτήρισε πρωτοφανές το φαινόμενο πολιτικοί να εγκαταλείπουν τη Βουλή για λόγους προσωπικής φιλοδοξίας και προκειμένου να συμμετάσχουν στη δημιουργία ενός νέου κόμματος, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο υποβαθμίζεται ο θεσμικός ρόλος του βουλευτή.
Όπως σημείωσε, πρόκειται για μια πρακτική που δεν συνάδει με τη λειτουργία ενός κοινοβουλευτικού συστήματος, ενώ αναφέρθηκε και στις διαδοχικές παραιτήσεις βουλευτών στην Αιτωλοακαρνανία.
«Αυτό που θεωρώ το ένα απαράδεκτο φαινόμενο που γίνεται για πρώτη φορά στην ιστορία νομίζω όλης της Ευρώπης, το λέω χωρίς υπερβολή, είναι αυτή η επιδημία του να παραιτείται κάποιος από την έδρα του για απολύτως προσωπικούς λόγους, για λόγους προσωπικής φιλοδοξίας. Θέλω να σκεφτούμε όλοι. Εκλέγεται κάποιος στη Βουλή που είναι η μείζων τιμή που μπορεί να έχει ένας πολιτικός και φεύγει από τη Βουλή για να πάει σε ένα κόμμα επειδή το ζητάει ο αρχηγός ενός κόμματος, ο οποίος παραιτήθηκε και αυτός από τη Βουλή. Αυτό όλο το σύνολο των ανθρώπων που φεύγουν με επικεφαλής τον κύριο Τσίπρα, μετά θα ζητήσουν να μπουν στη Βουλή. Πώς θα μπουν στη Βουλή; Δηλαδή την έχουνε ξεφτιλίσει, την έχουν απαξιώσει τη Βουλή. Δηλαδή δεν είναι τίποτα να είσαι στη Βουλή. Φύγε από εκεί για να κάνουμε ένα κόμμα και να γίνουμε μάγκες εκτός κόμματος, εκτός Βουλής. Και μένει η Βουλή, δηλαδή παραιτείται ο ένας μετά τον άλλο. Είδατε στην Αιτωλοακαρνανία τι γίνεται τώρα; Παραιτείται ο ένας, παραιτείται ο άλλος».
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η απαξίωση του κοινοβουλευτικού θεσμού ενδέχεται να έχει πολιτικό κόστος την επόμενη ημέρα, ενώ σχολίασε και τις φιλοδοξίες του Αλέξη Τσίπρα για επιστροφή στην κεντρική πολιτική σκηνή.
«Τέτοια απαξίωση στο κοινοβουλευτικό σύστημα και θέλει ο κύριος Τσίπρας να βγει να γίνει αξιωματική αντιπολίτευση, να γίνει πρωθυπουργός; Το σύστημά μας είναι κοινοβουλευτικό, δεν είναι κομματικό σύστημα, είναι κοινοβουλευτικό. Και η απαξίωση αυτή νομίζω θα την πληρώσει πολύ ακριβά την επόμενη μέρα. Γιατί όπως πολύ σωστά είπε και ο κύριος Δουδωνής, εάν βγει τρίτος δεν θα υπάρξει διάδοχος. Είναι ένα κόμμα χωρίς διάδοχο, χωρίς όργανα, χωρίς τίποτα που να δείχνει έναν σεβασμό στην πολιτική ιστορία της χώρας».
