Μια τηλεφωνική κλήση από άγνωστο αριθμό, στην οποία κανείς δεν απαντά και η σύνδεση διακόπτεται ύστερα από λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί να φαίνεται ακίνδυνη. Ωστόσο, πίσω από τις λεγόμενες «σιωπηλές» τηλεφωνικές κλήσεις ενδέχεται να βρίσκονται αυτοματοποιημένα συστήματα, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη συλλογή πληροφοριών και την προετοιμασία στοχευμένων επιθέσεων εξαπάτησης.
Οι σιωπηλές κλήσεις μπορούν να αποτελέσουν το πρώτο στάδιο μιας οργανωμένης απόπειρας εξαπάτησης
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης προσδίδει νέα χαρακτηριστικά στο φαινόμενο, διευρύνοντας τις δυνατότητες ανάλυσης των αντιδράσεων των χρηστών και αξιοποίησης ακόμη και σύντομων δειγμάτων της φωνής τους. Όπως επισημαίνει η Kaspersky, οι σιωπηλές κλήσεις δεν συνδέονται απαραίτητα με κακόβουλη δραστηριότητα. Μπορεί να οφείλονται σε τεχνικά προβλήματα των τηλεπικοινωνιακών δικτύων ή στη λειτουργία νόμιμων τηλεφωνικών κέντρων, τα οποία χρησιμοποιούν αυτοματοποιημένα συστήματα για τη διαχείριση μεγάλου όγκου κλήσεων.
Ωστόσο, αντίστοιχες τεχνολογίες μπορούν να αξιοποιηθούν και από κυβερνοεγκληματίες, με στόχο την επιβεβαίωση της ενεργής χρήσης τηλεφωνικών αριθμών και τη συγκέντρωση δεδομένων για μελλοντικές επιθέσεις κοινωνικής μηχανικής.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα
Ένας από τους βασικούς στόχους των κακόβουλων αυτοματοποιημένων κλήσεων είναι να διαπιστωθεί εάν ένας τηλεφωνικός αριθμός χρησιμοποιείται και εάν ο κάτοχός του ανταποκρίνεται σε επικοινωνίες από άγνωστους καλούντες. Η πληροφορία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ή την επικαιροποίηση καταλόγων δυνητικών στόχων.
Η ενσωμάτωση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπει την περαιτέρω ανάλυση των αντιδράσεων των χρηστών. Ακόμη και μια σύντομη προφορική απάντηση μπορεί να προσφέρει ενδείξεις για τη γλώσσα, την προφορά, τη γεωγραφική προέλευση και την κατά προσέγγιση ηλικία του ομιλητή.
Παράλληλα, η καταγραφή της ώρας και της συχνότητας ανταπόκρισης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον αποτελεσματικότερο προγραμματισμό επόμενων κλήσεων. Τα δεδομένα αυτά επιτρέπουν στους επιτιθέμενους να προσαρμόζουν τα σενάρια εξαπάτησης στα χαρακτηριστικά των πιθανών θυμάτων, αυξάνοντας τις πιθανότητες επιτυχίας μιας επίθεσης.
Ο κίνδυνος των φωνητικών deepfakes
Ιδιαίτερη διάσταση αποκτά το ζήτημα λόγω της δυνατότητας αξιοποίησης ηχογραφημένων φωνητικών δεδομένων για τη δημιουργία συνθετικής ομιλίας μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την Kaspersky, οι επιτιθέμενοι μπορούν να επιχειρήσουν τη συλλογή σύντομων δειγμάτων φωνής, τα οποία, εφόσον συνδυαστούν με πρόσθετες ηχογραφήσεις, ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία πειστικών φωνητικών απομιμήσεων.
Η τεχνολογία των audio deepfakes έχει ήδη αξιοποιηθεί σε περιπτώσεις εξαπάτησης, κατά τις οποίες οι δράστες υποδύονται συγγενείς, συναδέλφους ή στελέχη επιχειρήσεων, επιχειρώντας να αποσπάσουν χρήματα, προσωπικά δεδομένα ή κωδικούς επαλήθευσης.
Η συγκεκριμένη πρακτική ενισχύει την αποτελεσματικότητα των επιθέσεων κοινωνικής μηχανικής, καθώς η αναπαραγωγή μιας οικείας φωνής μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση εμπιστοσύνης στον αποδέκτη της κλήσης.
Τα μέτρα προστασίας
Η Kaspersky διευκρινίζει ότι μια μεμονωμένη σιωπηλή κλήση δεν συνιστά από μόνη της άμεση απειλή. Ωστόσο, συνιστά αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα όταν οι κλήσεις επαναλαμβάνονται. Μεταξύ των βασικών μέτρων προστασίας περιλαμβάνονται η αποφυγή επιστροφής κλήσεων σε άγνωστους αριθμούς, η χρήση λειτουργιών αποκλεισμού ύποπτων κλήσεων και ο περιορισμός της δημοσιοποίησης προσωπικών τηλεφωνικών αριθμών.
Παράλληλα, οι χρήστες καλούνται να αποφεύγουν την παρατεταμένη συνομιλία όταν ο καλών δεν ανταποκρίνεται και να τερματίζουν την επικοινωνία εφόσον διαπιστώνουν ύποπτη συμπεριφορά.
