Η τεχνητή νοημοσύνη, τα drones, ο κυβερνοπόλεμος και οι αυτόνομες πλατφόρμες μετασχηματίζουν ήδη τον τρόπο διεξαγωγής των πολεμικών επιχειρήσεων, με την Ουκρανία να λειτουργεί ως πραγματικό εργαστήριο ανάπτυξης και δοκιμής νέων τεχνολογιών, τόνισαν οι ομιλητές στο πλαίσιο του Athens Defence Conference που οργανώνεται από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Space Hellas, Ιωάννης Μερτζάνης, υποστήριξε ότι ο σύγχρονος πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά, καθώς τα παλαιότερα, απομονωμένα τεχνολογικά συστήματα έχουν δώσει τη θέση τους σε ένα πλήρως διασυνδεδεμένο ψηφιακό περιβάλλον. «Η διασύνδεση των νέων τεχνολογιών προσφέρει τεράστια επιχειρησιακά πλεονεκτήματα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί και νέες ευπάθειες», ανέφερε, εξηγώντας ότι όσο εξελίσσονταν το διαδίκτυο και οι ψηφιακές υποδομές δημιουργούνταν αντίστοιχα και νέες «ψηφιακές τρύπες».
Όπως είπε, η Space Hellas αξιοποίησε την τεχνογνωσία που είχε αποκτήσει στον τραπεζικό τομέα, εξελίσσοντας τεχνολογίες ώστε να λειτουργούν συνδυαστικά, ενώ τα τελευταία χρόνια, με τη στήριξη των ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων, πέρασε από την προμήθεια έτοιμων λύσεων στην ανάπτυξη αυτόνομων ευρωπαϊκών συστημάτων. «Αυτό άλλαξε συνολικά τη φιλοσοφία της κυβερνοασφάλειας», σημείωσε, περιγράφοντας ένα πολυεπίπεδο σύστημα που μπορεί να εντοπίζει άμεσα μια απειλή και να αντιδρά πριν επηρεαστούν κρίσιμες υποδομές. Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση ευρωπαϊκών επενδύσεων στην αμυντική τεχνολογία, με βασική προϋπόθεση την ενίσχυση της εκπαίδευσης και της τεχνογνωσίας.
Από την πλευρά του, ο Επικεφαλής Στρατηγικής και Οικονομικών της Delian Alliance Industries, Απόστολος Ανυφαντάκης, παρουσίασε το έργο της ελληνικής εταιρείας αμυντικής τεχνολογίας, η οποία αναπτύσσει αυτόνομα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, λογισμικό για μη επανδρωμένα συστήματα, τεχνολογίες ηλεκτρονικού πολέμου και anti-drone λύσεις, με προϊόντα που έχουν ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά στην Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, «δεν έχουμε το περιθώριο να κάνουμε ταυτόχρονα πολλά πράγματα, γι’ αυτό επιδιώκουμε την αριστεία σε λίγα», εξηγώντας ότι οι πραγματικές συνθήκες του πολέμου στην Ουκρανία επιτρέπουν τη συνεχή αξιολόγηση και βελτίωση των τεχνολογιών της εταιρείας. Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, υπογράμμισε ότι η εξάρτηση από αμερικανικά μοντέλα αποτελεί πρόκληση για την Ευρώπη. «Σκεφτήκαμε να πάμε σε open source μοντέλα ώστε να μην υπάρχει δέσμευση. Αν δεν λυθεί πρώτα στην Ευρώπη, δύσκολα θα λυθεί στην Ελλάδα», είπε.
Ο Επικεφαλής της Μονάδας του Γραφείου του Εκτελεστικού Διευθυντή του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA), Ανδρέας Μητράκας, υπογράμμισε ότι η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας, καθώς «η λειτουργία της αγοράς είναι συστατικό στοιχείο και στη διάρκεια των επιχειρήσεων».
Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε από νωρίς έμφαση στην προστασία των κρίσιμων υποδομών, ενώ μετά το 2022 τα κράτη-μέλη αποφάσισαν να αξιοποιήσουν ευρωπαϊκούς πόρους ώστε να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και την ταχεία αποκατάσταση των υποδομών έπειτα από κυβερνοεπιθέσεις.
«Ο δημόσιος τομέας και η δημόσια υγεία είναι οι βασικοί στόχοι κρατικών δρώντων και κυβερνοεγκληματιών», σημείωσε. Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, τόνισε ότι «τα δεδομένα μπορεί να είναι δικά σου, όμως το μοντέλο πάντα θα ανήκει σε έναν πάροχο», επισημαίνοντας πως «η συνεργασία είναι αναπόφευκτη», ενώ πρόσθεσε ότι στην Ευρώπη υπάρχουν ήδη «καταπληκτικές εταιρείες» που βρίσκονται στο στάδιο της κλιμάκωσης και μπορούν να συμβάλουν στην τεχνολογική αυτονομία της Ένωσης.
Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο Δημήτρης Ζαμπακόλας, Ανώτερο Στέλεχος της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, ο οποίος χαρακτήρισε τον κυβερνοχώρο «το πέμπτο πεδίο επιχειρήσεων», εξηγώντας ότι οι κυβερνοεπιθέσεις ξεκινούν πολύ πριν από την εκδήλωση μιας ένοπλης σύγκρουσης. «Δεν μιλάμε πλέον για περίοδο ειρήνης και περίοδο πολέμου, αλλά για προετοιμασία της σύγκρουσης και τη σύγκρουση καθεαυτήν», είπε, τονίζοντας ότι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των δεδομένων πρέπει να ενσωματωθεί στις επιχειρησιακές διαδικασίες ώστε να υποστηρίζεται η λήψη αποφάσεων.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Resilience Tech, Γιάννης Δοξαράς, υποστήριξε ότι η εμπειρία της Ουκρανίας αποδεικνύει πως ο σύγχρονος πόλεμος απαιτεί απλές και γρήγορες λύσεις. Όπως είπε, η εταιρεία του ήδη προμηθεύει τρεις στρατούς, ενώ δοκιμάζει διαρκώς τις τεχνολογίες της στην Ουκρανία. «Πρέπει να πάμε εκεί όπου γίνεται ο πόλεμος και να δοκιμάσουμε τις λύσεις μας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι «ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι πως το ΝΑΤΟ πιέζει ώστε όλα τα οπλικά συστήματα να μην περιλαμβάνουν κινεζικά τσιπάκια». Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση του προσωπικού.
Η Ελένη Εκμεκτσίογλου, Policy Fellow & Project Manager British American Security Information Council (BASIC), υποστήριξε ότι το πεδίο μάχης του μέλλοντος θα χαρακτηρίζεται από σχεδόν πλήρη διαφάνεια, με αποτέλεσμα η απόκρυψη και η παραπλάνηση να αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. «Πολλές φορές ξεχνάμε να ρωτήσουμε ποια θα είναι τα αντίμετρα», ανέφερε, εξηγώντας ότι η επιτυχία δεν θα εξαρτάται μόνο από τις αναδυόμενες τεχνολογίες αλλά και από την ευφυΐα στη χρήση τους. Όπως είπε, στο μέλλον «θα χάνονται drones και δεν θα μας πειράζει τόσο, γιατί θα είναι φθηνές πλατφόρμες», ενώ τόνισε ότι «ο άνθρωπος είναι πάντα ο ήρωας» και πως η εκπαίδευση πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο της στρατιωτικής προετοιμασίας.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Φαίδων Καραϊωσηφίδης, Εκδότης, Ptisi Press.
Για περισσότερες πληροφορίες για το Συνέδριο και το πρόγραμμα επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: https://defence.delphiforum.
