73
- Γράφει ο Ηλίας Τουτούνης
Προϊστορική θέση μεταξύ των οικισμών Κεραμιδιάς και Αυγής, με Νεολιθική και Πρωτοελλαδική κατοίκηση (Βλ. Μαρία Δόγκα – Τόλη, «Οικιστική ανάπτυξη στην Ηλεία», Πρακτικά Γ΄ Πελοποννησιακών Σπουδών, τόμ. Β΄, σελ. 535.) Ο Κωνσταντίνος Θ. Συριόπουλος γράφει σχετικά: Λείψανα του εκ του Αιγαίου προς την Ηλείαν Πρωτοελλαδικού πολιτισμού, είναι γνωστά εκ 13 θέσεων αυτής. Το όνομα το πήρε από τον οικιστή Κωστούρο. Ο Κωνσταντίνος Θ. Συριόπουλος, «Το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού στην Ηλεία», Πρακτικά του Β΄ Συνεδρίου Ηλειακών Σπουδών, σελ. 230 αναφέρει, ότι λείψανα του εκ του Αιγαίου προς την Ηλείαν Πρωτοελλαδικού πολιτισμού, είναι γνωστά εκ 13 θέσεων αυτής. Στον οικισμό υπήρχε και ο ονομαστός μύλος του Κωστούρου ή Κωστουραίϊκος μύλος.
Επειδή η λίμνη θα κάλυπτε καλλιεργημένες εκτάσεις και τα χωριά Μπαλί, Ρουπακιά, Ξενιές και τμήματα από τα χωριά Αγραπιδοχώρι, Αυγή, και Ωραία (Άνω και Κάτω Λουκάβιτσα), Κεραμιδιά, Κωστουρέϊκα και Καλυβάκια, εκρίθη ως υπέρ επείγουσα η έρευνα από πλευράς αρχαιολογικής του κατακλυζομένου σύντομα από τα νερά χώρου. Ο Χένρυ Ρόμπινσον, διευθυντής της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής, υπήρξε ο συντονιστής της επείγουσας αυτής αρχαιολογικής έρευνας. Είχαν λάβει μέρος ξένες Αρχαιολογικές Σχολές και Ινστιτούτα: η Ελληνική και Αυστριακή υπό τους αρχαιολόγους Νίκο Γιαλούρη, Βερόνια Λεόν – Μητσοπούλου, τον Γ. Παπαθανασόπουλο, τον Πέτρο Θέμελη, τον καθηγητή Αλ. Καμπίτσογλου κ.ά., το Γερμανικό Ινστιτούτο υπό τον καθηγητή Ούλφ Γιάντσεν και Φρ. Χάμτορφ, η Γαλλική Σχολή υπό τον Ζώρζ Ντω και τους Βέλγους συνεργάτες του Πιέρ Ντυκραί και Φρίντα Βουνταλαμπέλ, και η Ιταλική υπό τον καθηγητή Ντόρο Λέβι. Πρέπει να τονισθεί, ότι η «κινητοποίηση» αυτή έγινε έπειτα από ενέργειες του καθηγητή Σπύρου Μαρινάτου. Ανακαλύφθηκαν στην θέση Κωστουρέϊκα κοντά στο χωριό Ωραία και Καλαθά σπασμένα αγγεία (όστρακα) που μαρτυρούν την ύπαρξη οικισμού Μεσοελλαδικής περιόδου (2.000 – 1.600 π.Χ.).
- Φωτο και σκαριφήματα από την ανασκαφή
