Το PALARA (IMO 9299898) είναι ένα δεξαμενόπλοιο κατασκευής 2005, με δυνατότητα μεταφοράς άνω των 100.000 τόνων. Με την προηγούμενη ονομασία του, TURBO VOYAGER, τέθηκε υπό κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση τον Δεκέμβριο του 2024, επειδή μετέφερε ρωσικό πετρέλαιο χρησιμοποιώντας ναυτιλιακές πρακτικές που χαρακτηρίστηκαν ακανόνιστες και υψηλού κινδύνου. Σήμερα, ένα βασικό ερώτημα παραμένει χωρίς σαφή απάντηση: ποια ασφαλιστική εταιρεία θα κάλυπτε τις ζημιές σε περίπτωση μεγάλης πετρελαιοκηλίδας;
Παρότι το πλοίο συνεχίζει σήμερα να ταξιδεύει, η κατάσταση γύρω από αυτό έχει γίνει ιδιαίτερα δύσκολο να παρακολουθηθεί, λόγω των διαδοχικών αλλαγών ονόματος, σημαίας και εταιρειών που έχουν αναλάβει τη διαχείρισή του.
Αυτή η έλλειψη διαφάνειας γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν εξετάζεται το ζήτημα της ασφάλισης. Ένα δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει μεγάλες ποσότητες πετρελαίου θα πρέπει κανονικά να διαθέτει ασφαλιστική κάλυψη ή άλλη οικονομική εγγύηση ικανή να καλύψει τις ζημιές που μπορεί να προκαλέσει μια θαλάσσια ρύπανση. Σε περίπτωση ατυχήματος, αυτή η κάλυψη είναι κρίσιμη για τον καθαρισμό των ακτών, την αποκατάσταση των ζημιών στα οικοσυστήματα, αλλά και για τις επιπτώσεις στην αλιεία, τον τουρισμό και τις αποζημιώσεις, οι οποίες μπορεί να ανέλθουν σε τεράστια ποσά.
Στην περίπτωση του PALARA, όμως, φαίνεται αδύνατο να εντοπιστεί δημόσια και με βεβαιότητα ποια εταιρεία ασφαλίζει σήμερα το πλοίο έναντι αυτού του είδους κινδύνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι το δεξαμενόπλοιο ταξιδεύει ανασφάλιστο. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν είναι ξεκάθαρο ποιος θα αναλάμβανε οικονομικά τις συνέπειες ενός πιθανού ατυχήματος θέτει ένα απλό ερώτημα: αν αύριο δεκάδες χιλιάδες τόνοι πετρελαίου καταλήξουν στη θάλασσα, ποιος θα πληρώσει;
Και η τεχνική κατάσταση του πλοίου αξίζει επίσης ιδιαίτερη προσοχή.
Η τελευταία επίσημη επιθεώρηση που έχει εντοπιστεί δημόσια πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαρτίου 2024 στο Νοβοροσίσκ της Ρωσίας. Διενεργήθηκε από τις ρωσικές αρχές που είναι αρμόδιες για τον έλεγχο ξένων πλοίων τα οποία καταπλέουν στα ρωσικά λιμάνια. Από τότε, το PALARA έχει υποστεί πολλές διοικητικές αλλαγές και έχει τεθεί υπό κυρώσεις από αρκετές χώρες.
Σήμερα, το πλοίο είναι ταξινομημένο από το Russian Maritime Register of Shipping, έναν ρωσικό οργανισμό που είναι αρμόδιος, μεταξύ άλλων, για τον έλεγχο της τεχνικής κατάστασης των πλοίων και την έκδοση ορισμένων πιστοποιητικών.
Ο οργανισμός αυτός δεν αναγνωρίζεται πλέον από την Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2022. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ απέσυρε την αναγνώρισή του και απαγόρευσε στα κράτη μέλη να του αναθέτουν την έκδοση επίσημων πιστοποιητικών για τα πλοία τους.
Είναι φυσιολογικό ένα δεξαμενόπλοιο που τελεί υπό κυρώσεις και συνδέεται με το εμπόριο ρωσικού πετρελαίου να εξαρτάται, για την τεχνική του ταξινόμηση, από έναν ρωσικό οργανισμό που η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αναγνωρίζει πλέον;
Η συσσώρευση αυτών των ενδείξεων αναδεικνύει πόσο σημαντική είναι η διαφάνεια γύρω από τέτοιου είδους δεξαμενόπλοια, καθώς πρόκειται για ένα σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα.
Γιατί όταν ένα πλοίο αλλάζει όνομα, σημαία ή ιδιοκτήτη, το πετρέλαιο που μεταφέρει παραμένει το ίδιο.
Και σε περίπτωση πετρελαιοκηλίδας, η ρύπανση δεν εξαφανίζεται πίσω από εταιρείες-βιτρίνα.
