Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης Τύπου στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς απέρριψε ερώτηση σχετικά με το αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον είχε μετατρέψει σε «αποδιοπομπαίο τράγο» για μια συμφωνία με το Ιράν που θεωρείται ευρέως αντιδημοφιλής στους Ρεπουμπλικανούς της Ουάσινγκτον.
«Νομίζω ότι ο πρόεδρος αστειευόταν», δήλωσε ο Βανς, αναφερόμενος στο σχόλιο του Τραμπ την προηγούμενη ημέρα ότι ενδέχεται να ρίξει την ευθύνη στον αντιπρόεδρο αν η συμφωνία καταρρεύσει.
Ο Τζέι Ντι Βανς πέρασε ολόκληρη την εβδομάδα υπερασπιζόμενος το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν. Ωστόσο, συχνά βρισκόταν αντιμέτωπος με δηλώσεις του ίδιου του Τραμπ που τον αναιρούσαν ή τον επισκίαζαν, ενώ η αβεβαιότητα σχετικά με τις λεπτομέρειες μιας τελετής υπογραφής στην Ελβετία, στην οποία σχεδίαζε να συμμετάσχει μαζί με Ιρανούς ηγέτες, ανέδειξε ακόμη περισσότερο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στη διαχείριση ενός ζητήματος που χαρακτηρίζει την αντιπροεδρική του θητεία.
Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Βανς τελικά δεν θα ταξιδέψει για την τελετή, τουλάχιστον προς το παρόν.
Παρά τις προκλήσεις, ο αντιπρόεδρος συνέχισε να υπερασπίζεται με ένταση τη συμφωνία, ενώ προχώρησε και σε έντονη επίκριση της αντίδρασης του Ισραήλ, υιοθετώντας σκληρότερη στάση από αυτή που έχει εκφράσει δημόσια ο Ντόναλντ Τραμπ τις τελευταίες ημέρες, όπως αναφέρει το BBC.
Η χρονική συγκυρία θεωρείται δύσκολη για τον Βανς, καθώς μόλις πριν από λίγες ημέρες δημοσίευσε τα απομνημονεύματά του, τα οποία αναζωπύρωσαν τις εικασίες για ενδεχόμενη προεδρική υποψηφιότητα το 2028. Την ίδια στιγμή, καλείται να πείσει ένα διχασμένο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, στο οποίο συνυπάρχουν οι αντιπαρεμβατικοί υποστηρικτές του κινήματος MAGA, που αντιτάχθηκαν εξαρχής στον πόλεμο και οι συντηρητικοί «σκληροπυρηνικοί» απέναντι στο Ιράν, οι οποίοι θεωρούν ότι ο Λευκός Οίκος έχει τελικά υποχωρήσει απέναντι στην Τεχεράνη.
Άλλα κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης δεν αντιμετωπίζουν τις ίδιες πιέσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πιθανός αντίπαλος του Βανς για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028, έχει κρατηθεί μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας όσον αφορά τον πόλεμο. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει υπερασπιστεί έντονα τη στρατιωτική εκστρατεία, αλλά δεν συμμετείχε ουσιαστικά στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις και δεν αποτελεί το πρόσωπο της συμφωνίας όπως ο Βανς.
Ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ματ Μακόβιακ υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, γνωστός για το ότι αποδίδει ευθύνες στους συνεργάτες του για αντιδημοφιλείς πολιτικές, φαίνεται να έχει επιλέξει συνειδητά να αφήσει τον Βανς στην πρώτη γραμμή.
«Δεν είναι στη φύση του προέδρου να παραχωρεί τα φώτα της δημοσιότητας και το έκανε σε αυτή την περίπτωση. Αυτό μοιάζει με συνειδητή επιλογή», δήλωσε.
Ένας βετεράνος Ρεπουμπλικανός παράγοντας, επικριτής του προέδρου, υποστήριξε ανώνυμα ότι «είναι κλασικός Τραμπ να πετάει τον Τζέι Ντι κάτω από το λεωφορείο».
Παρόλα αυτά, δεν θεωρείται δεδομένο ότι η σύνδεση του Βανς με τον πόλεμο και τη συμφωνία με το Ιράν θα αποδειχθεί πολιτικά επιζήμια. Αν οι δύο χώρες καταλήξουν σε μια τελική ειρηνευτική συμφωνία που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ο αντιπρόεδρος θα έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην επίτευξη ενός διαχρονικού στόχου των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι δύο πλευρές θα καταλήξουν σε οριστική συμφωνία μέσα στις επόμενες 60 ημέρες ή ότι μια μακροπρόθεσμη λύση θα ικανοποιήσει τους επικριτές στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
«Η σύνδεση του Βανς με τον πόλεμο στο Ιράν είναι ένας ακόμη τρόπος με τον οποίο οι επικριτές θα τον θεωρούν υπεύθυνο για τον τραμπισμό», δήλωσε ο βετεράνος Ρεπουμπλικανός σύμβουλος Τέρι Χολτ.
Η εβδομάδα των αντικρουόμενων μηνυμάτων ανέδειξε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Βανς. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Κυριακή ότι το Ιράν είχε αποδεχθεί το μνημόνιο κατανόησης, χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες. Η έλλειψη σαφήνειας προκάλεσε σύγχυση σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας και ο Βανς επιχείρησε να δώσει διευκρινίσεις μέσω σειράς συνεντεύξεων.
Τη Δευτέρα δήλωσε στο CBS News ότι το Ιράν «θα μπορούσε να έχει πρόσβαση» σε ταμείο ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εφόσον τηρούσε τους όρους της συμφωνίας. Λίγες ώρες αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι αναφορές για αμερικανική χρηματοδότηση του συγκεκριμένου ταμείου ήταν «Fake News» και δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «δεν πρόκειται να βάλουμε ούτε 10 σεντς».
Όταν οι αμερικανικές αρχές έδωσαν τελικά στη δημοσιότητα το κείμενο της συμφωνίας, αυτό περιλάμβανε πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονταν να συνεργαστούν «με περιφερειακούς εταίρους για την ανάπτυξη ενός οριστικού, αμοιβαία συμφωνημένου σχεδίου ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων» για την ανασυγκρότηση του Ιράν.
Σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ο Βανς επανέλαβε τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι η προσωρινή συμφωνία αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από το Ιράν. Ωστόσο, το ζήτημα δεν αντιμετωπίστηκε αναλυτικά στο κείμενο, καθώς παραπέμφθηκε στον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, ο Βανς προωθούσε παράλληλα το νέο βιβλίο του για την πίστη του και τη μεταστροφή του στον Καθολικισμό. Ακόμη όμως και σε αυτές τις εμφανίσεις δεν κατάφερε να αποφύγει τις εξελίξεις. Την ώρα που αντάλλασσε φραστικά πυρά με τη Γούπι Γκόλντμπεργκ στην εκπομπή «The View» του ABC, ο Ντόναλντ Τραμπ συναντούσε παγκόσμιους ηγέτες στη σύνοδο G7 στο γαλλικό θέρετρο Εβιάν-λε-Μπεν.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου της Τετάρτης, ο Τραμπ επανέλαβε το αστείο που κάνει τους τελευταίους μήνες, λέγοντας ότι θα κατηγορήσει τον Βανς αν αποτύχει η συμφωνία. Παράλληλα, υποβάθμισε τη σημασία του μνημονίου κατανόησης, διερωτώμενος ακόμη και αν πρόκειται για ένα αρκετά σημαντικό έγγραφο ώστε να το υπογράψει.
Λίγο αργότερα, όμως, υπέγραψε μπροστά στις κάμερες έντυπο αντίγραφο της συμφωνίας κατά τη διάρκεια επίσημου δείπνου με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Παλάτι των Βερσαλλιών, γεγονός που δημιούργησε ερωτήματα για το γιατί ο Βανς θα χρειαζόταν μια ξεχωριστή τελετή υπογραφής στη Γενεύη. Η απάντηση ήρθε αργότερα, όταν ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο αντιπρόεδρος δεν θα ταξιδέψει εκεί, καθώς οι λεπτομέρειες των συνομιλιών με το Ιράν δεν είχαν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Με τον Τραμπ να βρίσκεται ακόμη στο εξωτερικό, ο Βανς συνέχισε να υπερασπίζεται τη συμφωνία, ενώ πρώην συνάδελφοί του στη Γερουσία επέκριναν την κυβέρνηση για υπερβολικές παραχωρήσεις προς το Ιράν.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Λουιζιάνα Μπιλ Κάσιντι ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι «οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν και έμαθαν ότι οι απειλές για τα Στενά του Ορμούζ αποδίδουν και αναμφίβολα θα τις αξιοποιήσουν ξανά στο μέλλον».
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας Ρότζερ Γουίκερ από το Μισισίπι δήλωσε την Πέμπτη ότι η συμφωνία είναι «εντελώς εκτός των στόχων του προέδρου».
Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης Τύπου της Πέμπτης, ο Τζέι Ντι Βανς επικαλέστηκε τη μείωση των τιμών της βενζίνης, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία ήδη αποφέρει οφέλη στους Αμερικανούς. Εξέφρασε επίσης την πεποίθηση ότι θα συνεχίσει να αποδίδει, εφόσον το Ιράν τηρήσει τις δεσμεύσεις του και συμφωνήσει σε μια τελική ειρηνευτική συμφωνία μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τα κρίσιμα ζητήματα.
«Αν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους, θα συμβούν μεγάλα πράγματα. Αν δεν το κάνουν, δεν χάνουμε τίποτα. Όπως και να έχει, εμείς κερδίζουμε», δήλωσε ο Βανς.
Με τον Τζέι Ντι Βανς να ηγείται των διαπραγματεύσεων, όπως κατέστησε σαφές ο Ντόναλντ Τραμπ, πολλά θα εξαρτηθούν από το αν η προσπάθεια θα καταλήξει σε επιτυχία ή αποτυχία.
