- Γράφει ο Νίκος Χ. Λαγκαδινός
Η παγκόσμια πολεμική συγκυρία τον Μάρτιο του 2026 χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή έξαρση μετώπων που δεν περιορίζονται πλέον σε τοπικό επίπεδο, αλλά αλληλεπιδρούν απειλώντας τη διεθνή σταθερότητα. Η μετάβαση από έναν πολυπολικό κόσμο σε έναν κόσμο σε σύγκρουση είναι πλέον γεγονός.
Μέση Ανατολή: Η απευθείας σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ/ΗΠΑ
Η πιο δραματική εξέλιξη των τελευταίων ημερών είναι η κλιμάκωση της έντασης σε ανοιχτό πόλεμο. Η απευθείας σύγκρουση μεταξύ του άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ και του Ιράν αποτελεί αυτή τη στιγμή το πιο επικίνδυνο μέτωπο παγκοσμίως, έχοντας περάσει από τη φάση του «σκιώδους πολέμου» σε μια ολοκληρωτική στρατιωτική αναμέτρηση.
Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, οι ΗΠΑ (Operation Epic Fury) και το Ισραήλ (Operation Genesis) εξαπέλυσαν μια μαζική, συντονισμένη επίθεση που άλλαξε τα δεδομένα στην περιοχή. Επιβεβαιώθηκε ο θάνατος του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και τουλάχιστον 40 κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος μετά από πλήγματα στο κέντρο της Τεχεράνης (συγκρότημα Pasteur Street).
Οι επιθέσεις κατέστρεψαν κρίσιμες υποδομές της αεράμυνας, βάσεις drones (π.χ. στο Κερμανσάχ) και ναυτικές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο, με σκοπό να εκμηδενιστεί η δυνατότητα του Ιράν να απειλήσει τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Παρόλο που η IAEA ανέφερε αρχικά ότι δεν υπήρξαν σοβαρές ζημιές, το Ιράν υποστηρίζει ότι τουλάχιστον μία στρατηγική πυρηνική εγκατάσταση έχει πληγεί σοβαρά.
Η Ιρανική Απάντηση & το Χάος στον Κόλπο
Παρά το βαρύ πλήγμα, ο μηχανισμός των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) παραμένει ενεργός. Το Ιράν εξαπέλυσε εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους κατά του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων σε Κατάρ (Al-Udeid), Μπαχρέιν και ΗΑΕ. Η Τεχεράνη έχει κηρύξει το de facto κλείσιμο των Στενών, προκαλώντας παγκόσμιο σοκ στις τιμές της ενέργειας. ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία εξετάζουν το ενδεχόμενο ένοπλης συνοδείας δεξαμενόπλοιων.
Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο έχει ξεκινήσει μαζικές επιθέσεις κατά του βόρειου Ισραήλ (Χάιφα), αναγκάζοντας τον IDF να ξεκινήσει «επιχειρήσεις προκεχωρημένης άμυνας» στο νότιο Λίβανο.
Η Συρία στη Μετά-Άσαντ Εποχή
Η κατάσταση περιπλέκεται από την πλήρη κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ (Δεκέμβριος 2025): Το Ιράν έχασε τον κυριότερο σύμμαχό του στην περιοχή. Η μεταβατική κυβέρνηση της Συρίας φαίνεται να απομακρύνεται από την Τεχεράνη, ενώ το Ισραήλ έχει επεκτείνει τον έλεγχο σε ουδέτερες ζώνες στο Γκολάν για να αποτρέψει τη μεταφορά ιρανικών όπλων.
Στις επόμενες ημέρες ίσως να υπάρξει εσωτερική αποσταθεροποίηση στο Ιράν. Οι διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος εντείνονται μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, με τις ΗΠΑ να καλούν τον λαό σε εξέγερση. Πιθανή χερσαία εισβολή του Ισραήλ για την οριστική απώθηση της Χεζμπολάχ πέρα από τον ποταμό Λιτάνι. Αν η ναυσιπλοΐα στον Κόλπο παραμείνει αποκλεισμένη, η τιμή του πετρελαίου ενδέχεται να ξεπεράσει τα 150$ το βαρέλι.
Ουκρανία: Ένας Πόλεμος Φθοράς χωρίς Τέλος
Μετά από τέσσερα χρόνια πλήρους εισβολής, το μέτωπο παραμένει ενεργό και αιματηρό. Οι ουκρανικές δυνάμεις σημείωσαν πρόσφατα τοπικές επιτυχίες στα ανατολικά, απελευθερώνοντας οικισμούς, αλλά οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιθέσεις σε στρατηγικούς κόμβους όπως το Ποκρόβσκ.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για συνολικές απώλειες (νεκροί και τραυματίες) που πλησιάζουν τα 2 εκατομμύρια και από τις δύο πλευρές. Η Ρωσία συνεχίζει να στοχεύει τις ενεργειακές υποδομές, με την Ουκρανία να αγωνίζεται να παρουσιάσει ένα βιώσιμο πλάνο αποκεντρωμένης θέρμανσης και ηλεκτροδότησης για τον επόμενο χειμώνα.
Αφρική: Η Ανθρωπιστική Τραγωδία του Σουδάν
Το Σουδάν εισέρχεται στον τέταρτο χρόνο ενός βάναυσου εμφυλίου πολέμου μεταξύ του Στρατού (SAF) και των Παραστρατιωτικών (RSF). Η χώρα αντιμετωπίζει τον μεγαλύτερο λιμό των τελευταίων δεκαετιών, με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στο χείλος της λιμοκτονίας. Νέες καταγγελίες για μαζικές θηριωδίες έχουν οδηγήσει την κυβέρνηση του Σουδάν να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο κατά περιφερειακών δυνάμεων (όπως τα ΗΑΕ) για συνέργεια σε γενοκτονία.
Νοτιοανατολική Ασία: Το “Καζάνι” της Σινικής Θάλασσας
Παρόλο που δεν υπάρχει ανοιχτός πόλεμος, η ένταση στην περιοχή βρίσκεται στο “κόκκινο”. Συνεχή θερμά επεισόδια στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, με την Κίνα να χρησιμοποιεί επιθετικές τακτικές “γκρίζας ζώνης” κατά των Φιλιππίνων. Οι κινεζικές στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από το νησί είναι πλέον σχεδόν καθημερινές, ενώ οι ΗΠΑ ενισχύουν την παρουσία τους μέσω νέων αμυντικών συμφωνιών με την Ιαπωνία και την Αυστραλία.
Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται σε μια φάση όπου το Διεθνές Δίκαιο δείχνει να υποχωρεί μπροστά στη λογική της ισχύος. Η ταυτόχρονη ανάφλεξη σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία εξαντλεί τους πόρους της Δύσης και δοκιμάζει την αντοχή της παγκόσμιας οικονομίας.
