- Timesnews.gr
Η ίδρυση του νέου (προσωπικού) κόμματος του Αλέξη Τσίπρα συνοδεύτηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, από μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της πολιτικής του ταυτότητας. Στο επίκεντρο αυτής της ρητορικής βρίσκεται συχνά η επίκληση της «έντιμης διαχείρισης» και των αγνών προθέσεων. Ωστόσο, για μια μεγάλη μερίδα των πολιτών και των αναλυτών, η λέξη «εντιμότητα» έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με τα πεπραγμένα της κυβερνητικής του θητείας.
Μπορεί, λοιπόν, ένας πολιτικός αρχηγός να οικοδομήσει ένα νέο αφήγημα πάνω σε μια αρετή, όταν το παρελθόν του είναι φορτωμένο με διαψεύσεις και βαριές πολιτικές σκιές;
Η διάσταση λόγων και έργων: Από το «Ένα Άρθρο» στην πραγματικότητα
Η πρώτη και πιο δομική αμφισβήτηση της πολιτικής εντιμότητας του κ. Τσίπρα πηγάζει από την περίοδο του 2015. Η υπόσχεση για κατάργηση των μνημονίων «με ένα νόμο και ένα άρθρο», η οποία μετατράπηκε τελικά υπογραφή ενός τρίτου, σκληρού μνημονίου μετά το δημοψήφισμα, χαράχτηκε στη συλλογική μνήμη ως μια κορυφαία στιγμή πολιτικής ανακολουθίας.
Η κριτική δεν εστιάζει απλώς στην αποτυχία υλοποίησης μιας υπόσχεσης, αλλά στην κατηγορία της συνειδητής εξαπάτησης (λαϊκισμού) προκειμένου να κερδηθεί η εξουσία. Όταν οι επιλογές αποδεικνύονται εκ των υστέρων λανθασμένες, η επίκληση της εντιμότητας μετατρέπεται, στα μάτια των επικριτών του, σε πολιτικό παράδοξο.
Οι σκιές της κυβερνητικής θητείας: Μάτι, Ειδικά Δικαστήρια και κοστολόγηση
Η ρητορική περί ηθικού πλεονεκτήματος δέχεται καίρια πλήγματα και από συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα:
-
Η διαχείριση της τραγωδίας στο Μάτι: Η διαβόητη σύσκεψη της μοιραίας νύχτας, όπου παρουσιαζόταν μια εικόνα άγνοιας για την ύπαρξη νεκρών, παραμένει μια από τις πιο μαύρες σελίδες της θητείας του, πλήττοντας ανεπανόρθωτα το κριτήριο της διαφάνειας και της ευθύτητας.
-
Οι καταδίκες Υπουργών: Η καταδίκη δύο κορυφαίων υπουργών της κυβέρνησής του (Νίκου Παππά και Δημήτρη Παπαγγελόπουλου) από το Ειδικό Δικαστήριο αποτελεί θεσμικό γεγονός που δύσκολα προσπερνάται όταν γίνεται λόγος για «ακεραιότητα στις πράξεις».
-
Η ομολογία για την κοστολόγηση: Οι μεταγενέστερες αποκαλύψεις στελεχών, όπως του Ευκλείδη Τσακαλώτου, σχετικά με το ότι τα οικονομικά προγράμματα του παρελθόντος δεν ήταν επαρκώς κοστολογημένα, επιβεβαίωσαν για πολλούς ότι η αλήθεια θυσιάστηκε στον βωμό των εκλογικών σκοπιμοτήτων.
Γιατί, λοιπόν, επιλέγεται η «Εντιμότητα» ως σημαία τώρα;
Το ερώτημα παραμένει: Γιατί ο Αλέξης Τσίπρας επιλέγει να επαναφέρει αυτή την έννοια στο νέο του ξεκίνημα; Η απάντηση κρύβεται στην πολιτική στρατηγική της πολιτικής κάθαρσης ή του «rebranding» (επαναλανσαρίσματος), την προσπάθεια, δηλαδή, να «ξεπλύνει» τις αρνητικές εντυπώσεις, τα λάθη και τις σκιές του παρελθόντος, παρουσιάζοντας μια νέα, καθαρή και ανανεωμένη εικόνα στο κοινό μέσω του νέου του κόμματος:
-
Η στρατηγική του «καθαρού διαδρόμου»: Με το νέο κόμμα, επιχειρείται μια τεχνητή διαγραφή του παρελθόντος. Η «εντιμότητα» προβάλλεται όχι ως απολογισμός, αλλά ως υπόσχεση για το μέλλον, με το επιχείρημα ότι «μάθαμε από τα λάθη μας, αλλά οι προθέσεις μας ήταν ειλικρινείς».
-
Η αντίθεση με το πολιτικό κατεστημένο: Η επίκληση της εντιμότητας αποτελεί διαχρονικό εργαλείο για την προσέλκυση των απογοητευμένων ψηφοφόρων που αναζητούν ένα «καθαρό» πρόσωπο απέναντι στη φθορά των παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας.
-
Η προσωπική υστεροφημία: Για τον ίδιο τον κ. Τσίπρα, η αποδοχή ότι έδρασε χωρίς εντιμότητα θα σήμαινε την πλήρη πολιτική του απαξίωση. Η υπεράσπιση της ηθικής του ακεραιότητας είναι ο μοναδικός τρόπος να κρατήσει ζωντανό το πολιτικό του κεφάλαιο.
Στην πολιτική, η εντιμότητα δεν κρίνεται από τις διακηρύξεις, αλλά από το αποτύπωμα των αποφάσεων στην πραγματική ζωή των πολιτών. Ο Αλέξης Τσίπρας, ξεκινώντας το νέο του εγχείρημα, επιχειρεί να ξαναγράψει το αφήγημά του. Ωστόσο, η ιστορία δεν παραγράφεται εύκολα. Οι ψηφοφόροι καλούνται πλέον να κρίνουν αν η νέα αυτή επίκληση αποτελεί μια ειλικρινή προσπάθεια αυτοκριτικής ή απλώς άλλη μια πολιτική στρατηγική επιβίωσης.
