- Του Νίκου Τσούλια
Έχοντας συμμετάσχει με τους θεσμικούς μου ρόλους στο θέμα του Εθνικού Απολυτηρίου (ΕΑ) είτε ως Πρόεδρος της ΟΛΜΕ (1996-2003) είτε ως Γραμματέας του Τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ (2019-2025) και έχοντας μελετήσει όλες τις σχετικές προσπάθειες μπορώ να ισχυριστώ βάσιμα ότι τα επόμενα χρόνια δεν πρόκειται να εφαρμοστεί κανένα σχέδιο ΕΑ. Οι προηγούμενες αποτυχίες ήταν εξ αρχής αδιέξοδες και είχα επισημάνει το γιατί.
Σήμερα θα συμβεί το ίδιο και δεν χρειάζεται να περιμένουμε την πορεία των πραγμάτων. Και να γιατί. α) Η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας δεν έχει κανένα πολιτικό σχέδιο ΕΑ σε γενικές γραμμές ως απόρροια μιας μεταρρύθμισης του Λυκείου (ΓΕΛ και ΕΠΑΛ). Χωρίς μεταρρύθμιση του Λυκείου δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει ΕΑ. Επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια ως “υποχρέωσή” της στην επικοινωνιακή κενότητά της.
β) Το Υπουργείο δεν έχει καν μελετήσει τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή ενός ΕΑ. Στον Τομέα Παιδείας του ΠΑΣΟΚ έχουμε από το 2020 αναλύσει και έχουμε δημοσιοποιήσει αυτές τις προϋποθέσεις μαζί με την πρότασή μας για το ΕΑ.
γ) Αν δεν εξασφαλιστούν αυτές οι προϋποθέσεις μια εφαρμογή οποιουδήποτε σχεδίου ΕΑ, θα άφηνε ένα μεγάλο ποσοστό μαθητών (εκτιμώ προσωπικά περίπου στο 30%) χωρίς να το πάρουν τουλάχιστον την πρώτη φορά. Καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί και δεν πρόκειται να πάρει μια τέτοια απόφαση.
δ) Από ένα πολύ χαλαρό λύκειο, που είναι το σημερινό, δεν μπορούμε να πάμε σε εφαρμογή ΕΑ χωρίς αλλαγές. Ενδεικτικά αναφέρω τόσο τη μείωση της μαθησιακής ύλης – που είναι ιδιαίτερα μεγάλη για το σύνολο των μαθημάτων – όσο και την αποφόρτωση της έντονης εξειδίκευσης, η οποία στα μαθήματα των Κατευθύνσεων είναι υπερβολική. Επικουρικά απαιτείται και η “πύκνωση” κάποιων γνωστικών αντικειμένων κλπ κλπ.
ε) Από τις διάφορες προτάσεις που έρχονται στη δημοσιότητα οι περισσότερες – αν όχι όλες – μιλούν όχι για Ε.Α. αλλά για “Εθνικό Λύκειο”, δηλαδή για Πανελλαδικές Εξετάσεις ή για εξετάσεις μόνο με θέματα από Τράπεζα Θεμάτων, σε όλες τις τάξεις ή στη Β΄ και στη Γ΄ τάξη – κάτι που θα ανοίξει ρεύμα μετεξεταστέων των πολύ παλιών καιρών. Το λύκειο θα μετατραπεί σε άλλο σχολείο. Είναι ένα σχήμα, που εφαρμόστηκε στο παρελθόν και πολύ γρήγορα αντικαταστάθηκε!
στ) Το λύκειο υποτίθεται ότι “περίμενε” από την αρχή της διακυβέρνησης της ΝΔ τον θεσμό του Πολλαπλού Βιβλίου. Η υπόθεση έχει ναυαγήσει, αφού γνώρισε πολλές παρατάσεις και κατασπατάλησε αρκετό χρήμα. Είχαμε επισημάνει ως Τομέας Παιδείας, όπως και ο σχετικός Σύλλογος Εκδοτών, ότι ο πολύ κακός σχεδιασμός του Πολλαπλού Βιβλίου είχε ακόμα και νομικά προβλήματα – κάτι που καταδείχτηκε γρήγορα και από την απροθυμία για κατάθεση προτάσεων. Και όχι μόνο αυτό, αλλά σήμερα έχουμε σχολικά βιβλία που δεν αντιστοιχούν στα ισχύοντα Αναλυτικά Προγράμματα. Τέτοια προχειρότητα και αντι-επιστημονική νοοτροπία δεν είχαμε ποτέ.
ζ) Σε όλα τα προηγούμενα σχέδια της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ δεν υπήρχε παράλληλη μελέτη για ΕΑ και στο ΕΠΑΛ, κάτι που συμβαίνει και τώρα με τα υπάρχοντα δεδομένα – αρκεί να δούμε τα ονόματα της σχετικής επιτροπής. Εδώ οι πολιτικά υπεύθυνοι ως απαράδεκτα ανεύθυνοι φαίνεται να ξεχνούν ότι οι δύο τίτλοι των Απολυτηρίων ΓΕΛ και ΕΠΑΛ είναι θεσμικά ισότιμοι και δεν μπορεί πολιτικά να αμφισβητηθεί αυτή η σχέση τους.
Βέβαια ούτε η κ. Κεραμέως έκρινε την ανάγκη να απολογηθεί για τα ναυάγια και του Πολλαπλού Βιβλίου και του ΕΑ, όπως το ίδιο θα κάνει και η κ. Ζαχαράκη για τα δύο θέματα. Αντίθετα, θα μείνουν οι συνεχόμενες δηλώσεις τους για τις σπουδαίες αυτές …μεταρρυθμίσεις. Όσο για τα χαμένα χρήματα – αν και δεν κατανοώ γιατί πρέπει να είναι αμειβόμενες αυτές οι επιτροπές –, σιωπή…
Η όλη συζήτηση κάνει ζημιά στην εκπαίδευση. Αντί να ασχολούμαστε με τα κρίσιμα και καθοριστικά ζητήματα των σχολείων και των εκπαιδευτικών, ασχολούμαστε με τις θεωρητικολογίες και τους βερμπαλισμούς των Υπουργών.
