Το Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, που δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο για να επιβλέψει την ανοικοδόμηση της Γάζας, φέρεται να ετοιμάζεται να αναθέσει το πρώτο του κατασκευαστικό συμβόλαιο στην κατεστραμμένη περιοχή.
Όμως το πρώτο έργο δεν αφορά κατοικίες, νοσοκομεία ή βασικές υποδομές για τους Παλαιστινίους. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται ο Guardian, πρόκειται για μια στοιχειώδη στρατιωτική εγκατάσταση 150 ατόμων, η οποία θα φιλοξενήσει Μαροκινούς στρατιώτες.
Το συμβόλαιο, που δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, φέρεται να έχει ανατεθεί στην Arkel International, εταιρεία με έδρα τη Λουιζιάνα, η οποία έχει στο παρελθόν υλοποιήσει έργα για την αμερικανική κυβέρνηση σε χώρες όπως το Ιράκ.
Από την «ανοικοδόμηση» στη στρατιωτική παρουσία
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς δείχνει τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις αρχικές εξαγγελίες για την ανοικοδόμηση της Γάζας και την πρώτη πρακτική κίνηση του νέου μηχανισμού.
Το Συμβούλιο Ειρήνης προεδρεύεται από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ και περιλαμβάνει πρόσωπα του στενού του κύκλου, μεταξύ των οποίων ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ και ο φίλος του Στιβ Γουίτκοφ.
Αξιωματούχος του Συμβουλίου Ειρήνης ανέφερε σε email ότι το συμβούλιο και η ομάδα Παλαιστίνιων τεχνοκρατών που έχει τοποθετηθεί για τη διοίκηση της Γάζας βρίσκονται στα τελικά στάδια προετοιμασίας αρκετών συμβάσεων.
«Καμία δεν έχει οριστικοποιηθεί», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Σύμφωνα με την ίδια απάντηση, ένα από τα υπό εξέταση συμβόλαια αφορά εγκαταστάσεις για τη στήριξη της διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης, η οποία θα βοηθήσει στην εφαρμογή των ρυθμίσεων ασφαλείας και διακυβέρνησης του οδικού χάρτη.
Μια βάση 100 επί 120 μέτρων
Η βάση που σχεδιάζεται θα έχει διαστάσεις περίπου 100 επί 120 μέτρα και προορίζεται να φιλοξενήσει μικρό απόσπασμα Μαροκινών στρατιωτών.
Σύμφωνα με την πηγή που επικαλείται ο Guardian, οι στρατιώτες θα εναλλάσσονται από βάση στο Ισραήλ.
Η εγκατάσταση θα βρίσκεται στο 60% της Γάζας που ελέγχεται απευθείας από τον ισραηλινό στρατό, ενώ οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν δημιουργήσει και ζώνη ασφαλείας πέραν αυτής της περιοχής.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η βάση θα απέχει περίπου ένα μίλι από τα ισραηλινά σύνορα και θα διαθέτει «γρήγορη οδό απομάκρυνσης» σε περίπτωση επίθεσης κατά της δύναμης.
Το αβέβαιο πλαίσιο της διεθνούς δύναμης
Το ψήφισμα του ΟΗΕ που ενέκρινε το Συμβούλιο Ειρήνης προέβλεπε και τη δημιουργία διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης για τη Γάζα.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιες χώρες θα συμμετάσχουν, με ποια εντολή και υπό ποιο νομικό πλαίσιο.
Το Μαρόκο φέρεται να έχει υποσχεθεί μικρό στρατιωτικό απόσπασμα, όμως το νομικό πλαίσιο για τη δύναμη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και δεν είναι σαφές πότε θα μπορούσε να ξεκινήσει η ανάπτυξή της.
Η ανάθεση του πρώτου έργου σε εγκατάσταση στρατιωτικού χαρακτήρα δείχνει ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, η προτεραιότητα δεν είναι η μαζική ανοικοδόμηση, αλλά η δημιουργία υποδομής ασφαλείας.
Από το «New Gaza» σε ένα μικρό πιλοτικό σχέδιο
Η αντίθεση με τις αρχικές εξαγγελίες είναι έντονη.
Στην πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης, τον Ιανουάριο, ο Τζάρεντ Κούσνερ είχε παρουσιάσει ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη δημιουργία μιας «Νέας Γάζας», με παραλιακή πόλη, μεικτές χρήσεις, πύργους και αναπτυξιακή προοπτική.
Ο Guardian είχε μεταδώσει τον Ιούλιο ότι το αρχικό σχέδιο ανοικοδόμησης είχε πλέον περιοριστεί δραματικά: από ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για ολόκληρη τη Λωρίδα, σε ένα μικρό πιλοτικό έργο στο νότιο τμήμα της Γάζας.
Σύμφωνα με προηγούμενα συμβατικά σχέδια που είδε η εφημερίδα, η βάση των 150 ατόμων θα αποτελούσε την πρώτη φάση ενός μεγαλύτερου σχεδίου για στρατιωτική εγκατάσταση 5.000 ατόμων για τη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης.
Τέντες, πρόχειρες υποδομές και αμυντική περίμετρος
Τα παλαιότερα σχέδια προέβλεπαν εγκατάσταση με θέσεις μάχης για οχήματα και περιμετρικό ανάχωμα, δηλαδή υψωμένο αμυντικό φράγμα.
Οι υποδομές θα ήταν στοιχειώδεις και προσαρμοσμένες σε βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Η πρώτη φάση, σύμφωνα με το σχέδιο, θα περιλάμβανε σκηνές, ράντζα, χημικές τουαλέτες και σταθμούς πλυσίματος χεριών.
Με άλλα λόγια, η πρώτη υλική έκφραση του σχεδίου για τη μεταπολεμική Γάζα δεν μοιάζει με έργο ανασυγκρότησης μιας κοινωνίας, αλλά με προωθημένη στρατιωτική εγκατάσταση χαμηλής υποδομής.
Η συμφωνία για τον αφοπλισμό της Χαμάς και η αντίδραση του Ισραήλ
Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Χαμάς συμφώνησε να αφοπλιστεί.
Ωστόσο, παραμένουν μεγάλα ερωτήματα για το πώς και υπό ποιους όρους η οργάνωση θα παραδώσει τα όπλα της.
Το Ισραήλ έχει αντιταχθεί στο σχέδιο και, μετά την ανακοίνωση Τραμπ, αύξησε τα αεροπορικά πλήγματα στη Γάζα.
Αυτό καθιστά ακόμη πιο αβέβαιο το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα επιχειρούσε μια διεθνής δύναμη σταθεροποίησης.
Το ανθρωπιστικό χάσμα
Τουλάχιστον το 80% των κτιρίων της Γάζας έχει υποστεί ζημιές ή έχει καταστραφεί στον πόλεμο.
Δέκα μήνες μετά την κατάπαυση του πυρός, οι περισσότεροι από τους περίπου 2 εκατομμύρια κατοίκους της περιοχής εξακολουθούν να ζουν σε πρόχειρους και ανθυγιεινούς καταυλισμούς.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το γεγονός ότι το πρώτο έργο του Συμβουλίου Ειρήνης αφορά στρατιωτική βάση και όχι στέγαση ή αποκατάσταση βασικών υπηρεσιών δημιουργεί βαρύ πολιτικό συμβολισμό.
Το συμπέρασμα
Η πρώτη κατασκευαστική κίνηση του Συμβουλίου Ειρήνης δείχνει ότι η μεταπολεμική Γάζα σχεδιάζεται, προς το παρόν, περισσότερο ως ζώνη ασφαλείας παρά ως χώρος άμεσης ανθρωπιστικής και κοινωνικής ανοικοδόμησης.
Το μήνυμα είναι σαφές: πριν από τη «Νέα Γάζα» των μεγάλων σχεδίων, των παραλιακών πόλεων και των αναπτυξιακών υποσχέσεων, προηγείται η εγκατάσταση μιας διεθνούς δύναμης, η διαχείριση του εδάφους και η ασφάλεια.
Το ερώτημα είναι αν ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να οδηγήσει σε σταθερότητα ή αν θα παγιώσει μια νέα μορφή εξωτερικού ελέγχου πάνω σε μια περιοχή που παραμένει κατεστραμμένη, τραυματισμένη και βαθιά αβέβαιη.
