Την παρέμβαση της αμερικανικής κυβέρνησης για να αποτραπεί η επιλογή του Τούρκου διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου ως επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ ζητεί το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC), με επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον Αμερικανό πρέσβη στα Ηνωμένα Έθνη Μάικ Γουόλτς.
Η οργάνωση καλεί την Ουάσιγκτον να αντιταχθεί δημόσια στην υποψηφιότητά του και, εφόσον χρειαστεί, να ασκήσει βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Η παρέμβαση ακολουθεί την ακρόαση του κ. Σινιρλίογλου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 6 Νοεμβρίου, κατά την οποία δέχθηκε ερωτήσεις από την Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ. Το HALC υποστηρίζει ότι οι απαντήσεις του, σε συνδυασμό με τις θέσεις που είχε υπερασπιστεί ως εκπρόσωπος της Τουρκίας, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία του ως υποψηφίου για την ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών.
Ο κ. Σινιρλίογλου, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και νυν Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), προτάθηκε επισήμως από την Άγκυρα την 1η Νοεμβρίου για να διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου.
Στο επίκεντρο της επιστολής του HALC βρίσκεται η στάση του Τούρκου διπλωμάτη απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η οργάνωση υπενθυμίζει ότι σε επιστολή της 19ης Μαΐου 2022 προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, την οποία είχε υπογράψει ως μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, ο κ. Σινιρλίογλου υποστήριζε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ιδρύθηκε το 1960 με τη συμμετοχή Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, «έπαψε να υφίσταται ως νομική οντότητα το 1963».
Κατά την ακρόαση της 6ης Νοεμβρίου, η εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας έθεσε ευθέως στον κ. Σινιρλίογλου το ερώτημα εάν αναγνωρίζει την κυριαρχία, την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Τούρκος διπλωμάτης δεν απάντησε ευθέως. Περιορίστηκε να διαβεβαιώσει ότι, εάν αναλάβει τη θέση του Γενικού Γραμματέα, θα καθοδηγείται από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, επικαλούμενος παράλληλα τις αρχές της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας που οφείλει να τηρεί ένας διεθνής αξιωματούχος.
Το HALC επικρίνει επίσης τη στάση του απέναντι στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κυπριακό, επισημαίνοντας ότι δεν δεσμεύτηκε ρητά να προωθήσει την εφαρμογή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ψηφίσματα 541 και 550, καθώς και στην προεδρική δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας της 23ης Ιουλίου 2021, με την οποία καταδικάστηκε η ανακοίνωση της τουρκικής και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας για το περαιτέρω άνοιγμα τμήματος των Βαρωσίων. Το Συμβούλιο είχε ζητήσει τότε την άμεση αναίρεση της συγκεκριμένης απόφασης και όλων των ενεργειών που είχαν πραγματοποιηθεί στην περιοχή από τον Οκτώβριο του 2020.
Η κυπριακή αντιπροσωπεία ζήτησε ακόμη από τον κ. Σινιρλίογλου να καταδικάσει τις επιθέσεις εναντίον μελών της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ (UNFICYP) στην Πύλα τον Αύγουστο του 2023, χωρίς να λάβει συγκεκριμένη απάντηση.
Αντίστοιχα ερωτήματα τέθηκαν και από την ελληνική αντιπροσωπεία, η οποία επικεντρώθηκε στον ρόλο του κ. Σινιρλίογλου στην υπεράσπιση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η Ελλάδα ζήτησε από τον Τούρκο διπλωμάτη να εξηγήσει πώς συμβιβάζεται η διακηρυγμένη προσήλωσή του στο διεθνές δίκαιο με την υπεράσπιση ενός μνημονίου που παραβλέπει τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των Δωδεκανήσων.
Απαντώντας, ο κ. Σινιρλίογλου υπογράμμισε ότι, παρά το γεγονός ότι προτάθηκε από την Τουρκία, δεν συμμετέχει στη διαδικασία ως εκπρόσωπος της χώρας του. Επικαλέστηκε μάλιστα την υποστήριξη που είχε προσφέρει η Ελλάδα στην επιλογή του για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ, προκειμένου να υποστηρίξει ότι μπορεί να ασκεί τα καθήκοντά του με ανεξαρτησία και αμεροληψία. Δεν τοποθετήθηκε, ωστόσο, επί της ουσίας των αιτιάσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Στην επιστολή του, το HALC αναφέρεται και στην απάντηση του κ. Σινιρλίογλου σε ερώτηση του Ισραήλ σχετικά με τη Χαμάς. Ο Τούρκος διπλωμάτης καταδίκασε απερίφραστα την τρομοκρατία σε όλες τις μορφές της, αλλά απέφυγε να καταδικάσει ρητά την ίδια την οργάνωση. Αντίθετα, αναφέρθηκε στην απόδοση ευθυνών στη Χαμάς υπό την προϋπόθεση ότι θα διαπιστωθούν παραβιάσεις βάσει των σχετικών κανόνων και μηχανισμών του διεθνούς δικαίου.
Με αυτά τα δεδομένα, το HALC ζητεί μέσω της επιστολής από τον Μάρκο Ρούμπιο και τον Μαικ Γουόλτς να δηλώσουν δημόσια την αντίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών στην υποψηφιότητα του κ. Σινιρλίογλου, να συνεργαστούν με τα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας για να αποτρέψουν την επιλογή του και να χρησιμοποιήσουν, εφόσον χρειαστεί, το αμερικανικό βέτο.
Παράλληλα, καλεί την Ουάσιγκτον να επαναβεβαιώσει την υποστήριξή της στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και στην πλήρη εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η αμερικανική στάση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο επόμενος Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση, κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου, μπορούν να εμποδίσουν την επιλογή του ασκώντας το δικαίωμα του βέτο.
«Ένας υποψήφιος που δεν επιβεβαιώνει με σαφήνεια την κυριαρχία ενός κράτους μέλους του ΟΗΕ δεν έχει θέση στην ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών», αναφέρει χαρακτηριστικά το HALC στην επιστολή, καλώντας την αμερικανική κυβέρνηση να καταστήσει σαφή την αντίθεσή της στην υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου.
Του ανταποκριτή Πέτρου Κασφίκη
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
