Το συνέδριο που συνδιοργανώνεται από το Κέντρο του ΟΟΣΑ στην Κρήτη, το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τον Δήμο Χανίων, έχει στο επίκεντρο των συζητήσεών του τις κρίσιμες δημογραφικές προκλήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στα ζητήματα «Υπογεννητικότητα και γήρανση του πληθυσμού, με ανάλυση των ελλειμμάτων γεννήσεων και των επιπτώσεών τους στην κοινωνική και οικονομική συνοχή. Στεγαστική κρίση και πώς η πληθυσμιακή μεταβολή επηρεάζει την αγορά ακινήτων και τη διαθεσιμότητα κατοικιών για τα νέα ζευγάρια. Αγορά εργασίας και αντιμετώπιση των ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό και των προκλήσεων στην παραγωγικότητα καθώς και το θέμα της μετανάστευσης και ερήμωσης σχετικά με τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σε γηράσκουσες κοινωνίες και το φαινόμενο της εγκατάλειψης της επαρχίας και ενδοχώρας».
Κατά την έναρξη των εργασιών, στελέχη της πολιτικής και της τοπικής αυτοδιοίκησης τόνισαν ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί βαθιές δομικές λύσεις ενώ ο Άκης Σκέρτσος, υπουργός Επικρατείας της ελληνικής κυβέρνησης, έκανε λόγο για την υποχρέωση της κυβέρνησης «να χαράσσει πολιτικές που δίνουν τη δυνατότητα και τις ευκαιρίες στους νέους ανθρώπους ιδιαίτερα, στις νέες οικογένειες να στήνουν την οικογένειά τους με ασφάλεια, με εμπιστοσύνη και με βοήθεια εκεί που χρειάζεται από το κράτος».
Ο κ. Σκέρτσος έκανε λόγο για μία σημαντική διημερίδα για τα θέματα της δημογραφικής πολιτικής, για τις πιέσεις που δέχεται η χώρα και όχι μόνο. «Το δημογραφικό είναι ένα ζήτημα που απασχολεί όλο τον αναπτυγμένο κόσμο και κάθε κυβέρνηση οφείλει να χαράσσει πολιτικές […] Ενδιαφερόμαστε και αγωνιζόμαστε καθημερινά για την κοινωνική και περιφερειακή συνοχή, γι’ αυτό και παρουσιάζουμε σε τακτική βάση πλέον, σε κάθε περιφέρεια, σε κάθε νομό της χώρας, το σχέδιο, το τοπικό σχέδιο ανάπτυξης που έχουμε για την προσέλκυση επενδύσεων, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, για τη στήριξη της δημόσιας υγείας, της δημόσιας εκπαίδευσης και φυσικά της στέγης». Ο κ. Σκέρτσος αναφέρθηκε στα ζητήματα της στεγαστικής πολιτικής της κυβέρνησης και, όπως είπε, «εφαρμόζουμε ένα στρατηγικό σχέδιο το οποίο καλύπτει πάνω από 1,5 εκατομμύριο δικαιούχους, πάνω από 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά, ύψους άνω των 8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Επίσης 10 νέες πολιτικές, στεγαστικές πολιτικές που τίθενται σε εφαρμογή από το Νοέμβριο και μετά, σε σύνολο 56 πολιτικών και θα ήθελα να ακούσω και εγώ με ενδιαφέρον και τις επισημάνσεις και των υπόλοιπων ομιλητών, αλλά και του ΟΟΣΑ, των ειδικών επιστημόνων για το τι παραπάνω μπορούμε να κάνουμε».
Οι βασικοί πυλώνες και οι πολιτικές που εφαρμόζονται για τη στήριξη της στέγης και την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος περιλαμβάνουν σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας: «Στεγαστικά προγράμματα χαμηλότοκων δανείων, όπως τα προγράμματα “ Σπίτι μου” I και II έχουν εξασφαλίσει 24.000 συμβάσεις με επιδότηση επιτοκίου, καθιστώντας την εξυπηρέτηση του δανείου πιο συμφέρουσα από το ενοίκιο. Έχει ήδη ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό το “ Σπίτι μου III” για επιπλέον 20.000 νοικοκυριά, με στόχο να βοηθηθούν νέες οικογένειες να αποκτήσουν τη δική τους πρώτη κατοικία. Επίσης το πρόγραμμα ανακαίνισης κλειστών αδρανών κατοικιών, όπου το νέο πρόγραμμα ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ δίνει τη δυνατότητα σε περίπου 20.000 ιδιοκτήτες να ανακαινίσουν και να διαθέσουν προς ενοικίαση κλειστά, αδιάθετα ακίνητα. Στόχος είναι η αύξηση της προσφοράς ακινήτων, ώστε μακροπρόθεσμα να εξισορροπηθούν οι αυξημένες τιμές ενοικίασης. Παράλληλα υπάρχει η κοινωνική και προσιτή κατοικία με μέτρα για τουριστικές περιοχές όπως η Κρήτη και συγκεκριμένα σύμφωνα με τον υπουργό, η εφαρμογή προγράμματος αύξησης των φοιτητικών εστιών, με την Κρήτη και το Πανεπιστήμιο Κρήτης να αποτελούν το πρώτο από τα έξι πανεπιστήμια που ξεκινάνε το «μεγάλο στεγαστικό», διαθέτοντας πάνω από 3.000 φοιτητικές εστίες. Υπάρχει ακόμη η αξιοποίηση του θεσμού της “ κοινωνικής αντιπαροχής”, μέσω του οποίου ακίνητα του Δημοσίου, δήμων ή πανεπιστημίων ή άλλων κρατικών φορέων μπορούν να κατασκευαστούν σε συνεργασία με ιδιώτες κατασκευαστές, προσφέροντας περισσότερα ακίνητα με χαμηλότερο κόστος στέγασης».
Αναφέρθηκε και στο ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο σύμφωνα με το οποίο συνολικά, το κυβερνητικό σχέδιο καλύπτει πάνω από 1,5 εκατομμύριο δικαιούχους και νοικοκυριά, με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 8 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας 56 συνολικά πολιτικές που εφαρμόζονται σταδιακά.
Η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σέβη Βολουδάκη δήλωσε: «Είμαστε εδώ, για τρίτη χρονιά, σε αυτή την εξαιρετική διοργάνωση που είμαστε τυχεροί, που γίνεται στην πόλη μας, και άνθρωποι από χώρες που συμμετέχουν στον ΟΟΣΑ, τεχνοκράτες, βρίσκονται σήμερα εδώ να συζητήσουμε αυτό το φλέγον ζήτημα, το δημογραφικό, το οποίο, δεν απασχολεί μόνο εμάς, αλλά θα έλεγα ότι είναι πια ένα παγκόσμιο πρόβλημα. Αυτό που θα ήθελα να επισημάνω είναι ότι, η σύνδεση μεταξύ του δημογραφικού και του μεταναστευτικού είναι λανθασμένη και δεν θα πρέπει να γίνεται. Η μετανάστευση δεν μπορεί να αποτελεί λύση για το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Το δημογραφικό αντιμετωπίζεται, γιατί το να πούμε λύνεται, είναι κάτι το οποίο ούτε εύκολο είναι, ούτε μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη, αντιμετωπίζεται με συγκεκριμένες εθνικές, πολιτικές. Όσον αφορά στη χώρα μας, με τη στήριξη της στέγασης, με τη στήριξη της εργασίας, με το να δίνονται κίνητρα σε νέες οικογένειες να κάνουν παιδιά, να στηριχθεί, η περιφέρεια περισσότερο. Γίνονται πράγματα, όσον αφορά σε αυτό το επίπεδο, και αυτό αφορά το δημογραφικό.
Το μεταναστευτικό είναι ένα τελείως άλλο θέμα, το οποίο, όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση, έχουμε ψηφίσει αυστηρούς νόμους, ούτως ώστε, να καταπολεμήσουμε την παράνομη μετανάστευση. Να έχουμε ψηφίσει όποιος έρχεται στη χώρα μας παράνομα, να μην μπορεί να νομιμοποιηθεί, ανεξάρτητα από τα χρόνια τα οποία θα παραμείνει εδώ, και από την άλλη, έχουμε τις διαδικασίες της νόμιμης μετανάστευσης για την κάλυψη των αναγκών που υπάρχουν σε εργατικά χέρια».
Σύμφωνα με την κ. Βολουδάκη, «εγώ δεν θα ισχυριστώ, το είπα νομίζω και στην αρχή της τοποθέτησής μου, ότι έχουμε λύσει το πρόβλημα. Λέω όμως ότι εφαρμόζουμε πολιτικές για να μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε. Προφανώς, δεν έχει λυθεί το θέμα και προφανώς πρέπει να κάνουμε κι άλλα πράγματα. Γι’ αυτό, για παράδειγμα, όσον αφορά στο στεγαστικό, έχουμε το πρόγραμμα, ξεκινήσαμε το πρόγραμμα “Σπίτι μου 1”, έγινε 2, έγινε 3, δίνονται κίνητρα ακόμα περισσότερα, ώστε να μπορούν νέα ζευγάρια να μείνουν στην περιφέρεια. Συνεχίζονται να γίνονται πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση. Όμως, αυτό είναι ένα πρόβλημα το οποίο δεν είναι μόνο εθνικό. Βλέπουμε ότι οι γεννήσεις πια είναι πολύ λιγότερες από τους θανάτους. Η Ευρώπη είναι μία ήπειρος, η οποία γερνά, και είναι αλήθεια ότι πρέπει να γίνουν ακόμη περισσότερα πράγματα για να μπορέσουν να βοηθηθούν νέοι άνθρωποι, νέες οικογένειες στη δημιουργία οικογένειας».
Ο Άρης Αλεξόπουλος, επικεφαλής του Κέντρου Κρήτης για τη Δυναμική των Πληθυσμών του ΟΟΣΑ σχετικά με το 3ο συνέδριο δήλωσε πως «φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς στην παγκόσμια συζήτηση για το δημογραφικό. Το δημογραφικό αποτελεί το επόμενο μεγάλο θέμα που έχει έρθει στο προσκήνιο. Απαιτούνται ανθεκτικές κοινωνίες, γεγονός που αποτελεί και τον τίτλο του συνεδρίου, συνδυάζοντας τις εξελίξεις στη δυναμική της δημογραφικής πυραμίδας, ότι κάνουμε δηλαδή λιγότερα παιδιά και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε σχέση με τους ενήλικες».
Βασικοί στόχοι, σύμφωνα με τον κ. Αλεξόπουλο, είναι η διασφάλιση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών, η προώθηση πολιτικών που ευνοούν την κοινωνική συνοχή, την εργασία, την ανάπτυξη και την τοπική συνοχή μεταξύ των περιφερειών. Ενώ οι κύριες προκλήσεις αφορούν την υπογεννητικότητα και την έλλειψη θέσεων εργασίας. Παράλληλα απασχολεί πολύ το θέμα της ερημοποίησης της υπαίθρου και για το λόγο αυτό στο συνέδριο όπου συμμετέχουν ειδικοί και πολιτικοί από όλο τον κόσμο όπως Αίγυπτος, Κορέα, Χιλή, που θα προσπαθήσουν να προτείνουν άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις.
Όπως τόνισε ο κ. Αλεξόπουλος, οι προτεινόμενες λύσεις και μέτρα έχουν να κάνουν με τη στήριξη της οικογένειας, την ενίσχυση της ανατροφής των παιδιών με δημόσια αγαθά, από παιδικούς σταθμούς έως το πανεπιστήμιο, και παράλληλα εξάλειψη των διακρίσεων μεταξύ των φύλων στη φροντίδα και την ανατροφή, δηλαδή και οι δύο γονείς να αναλάβουν το βάρος της ανατροφής των παιδιών. Επίσης την αγορά εργασίας με την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε τομείς όπως η πρωτογενής παραγωγή, οι υπηρεσίες και η βιομηχανία, αξιοποιώντας και διακρατικές συμφωνίες (όπως με την Αίγυπτο) για τη διαχείριση και μετακίνηση πληθυσμών αλλά και την αναζωογόνηση υπαίθρου με δημιουργία νέου παραγωγικού μοντέλου με περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης, καθώς και εξασφάλιση υποδομών και πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες υγείας σε κοντινή απόσταση (εντός μισής ώρας).
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
