Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά δεν είναι απλώς ένας θεατρικός χώρος. Είναι ένα σύμβολο πολιτισμού, κοινωνικής εξέλιξης και ιστορικής μνήμης για την πόλη του Πειραιά και την Ελλάδα. Ο βίος του είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την πορεία του ίδιου του ελληνικού κράτους, καθώς αντανακλά μεταβαλλόμενες αισθητικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες από τα τέλη του 19ου αιώνα έως σήμερα.Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά αποτελεί έναν διαχρονικό πυλώνα πολιτισμού περνώντας διαφορετικές φάσεις: από χώρος ελιτίστικης ψυχαγωγίας σε τόπο λαϊκής συμμετοχής, από περιόδους εγκατάλειψης σε εποχές αναγέννησης.
Συντονίστρια συνάντησης: Μαρία Φραγκή, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πατρών
Εισηγητές-Εισηγήτριες
- Κατερίνα Μπρεντάνου, Θεατρολόγος- Φιλόλογος «Ο περιπετειώδης βίος του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά από την ίδρυση έως την
αποκατάστασή του» - Κατερίνα Καρρά, Θεατρολόγος – Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ «Πειραιάς επί σκηνής: Ζητήματα παραγωγής στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά στον Μεσοπόλεμο»
- Κώστας Κουρμουλάκης, Σκηνογράφος – Θεατρολόγος «Μάνος Κατράκης και Δημήτρης Ροντήρης: Η παρουσία τους στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά, μέσα από τα προσωπικά τους αρχεία»
- Αναστασία Λιώρη, Ψυχολόγος- Θεατρολόγος «Ξενόγλωσσες παραστάσεις που ανέβηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά»
- Νίκος Μάμαλης, Μουσικολόγος, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Παν. Πελοποννήσου «Επείσακτη ψυχαγωγία ή δυναμική της αναγέννησης; Αξιοσημείωτες παραστάσεις μουσικούθεάτρου και όπερας στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά (1895-1940)»
- Στεφανία Μεράκου, Μουσικολόγος, τ. Διευθύντρια Μουσική Βιβλιοθήκης “Λίλιαν Βουδούρη” του Συλλόγου οι Φίλοι της Μουσικής, «Ο Μίκης Θεοδωράκης στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά»
- Νίκος Αξαρλής, Ιστορικός της Τέχνης «Συνοπτική διαχρονική παρουσίαση των Προτύπων Διοίκησης και Λειτουργίας του ΔΘΠ»
- Μαρία Φραγκή, Σκηνοθέτις – Θεατρολόγος, Πανεπιστήμιο Πατρών «Το θέατρο ως κέντρο πολιτισμού από τον 19ο στον 21ο αιώνα: το παράδειγμα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά»
Συμμετέχει η φοιτητική ερευνητική ομάδα του Τ.Θ.Σ. Πανεπιστημίου Πατρών ΘΕΩΡΕΙΟ
Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ
Κατερίνα Μπρεντάνου
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Πειραιά. Είναι πτυχιούχος των Τμημάτων Ιστορίας και Αρχαιολογίας και Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι επίσης κάτοχος μεταπτυχιακό τίτλου και διδάκτωρ του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών: Η διδακτορική της διατριβή έχει τίτλο Η θεατρική ζωή του Πειραιά από πρώτη παράσταση έως και το 1922 και έχει πλήθος συναφών δημοσιεύσεων (βιβλία και άρθρα). Εργάζεται στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως φιλόλογος από το 1987. Δίδαξε στο Ευρωπαϊκό Σχολείο του Λουξεμβούργου από το 2014 έως το 2023. Δίδαξε σε Λύκεια του Πειραιά, μεταξύ των οποίων και –για σειρά ετών– στο Πρότυπο Λύκειο της Ιωνιδείου σχολής. Διετέλεσε Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Πειραιά από το 2011 έως το 2014 και, πρόσφατα, Διευθύντρια του
Γυμνασίου – Λυκείου Μεθάνων. Διδάσκει επίσης στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Παραστατικές Τέχνες» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου το μάθημα της Ιστορίας Θεάτρου και της Δραματολογίας ενώ έχει διδάξει τα ίδια μαθήματα στην Ανώτερη Δραματική σχολή του Πειραϊκού Συνδέσμου Πειραιά. Έχει ειδικευτεί στη χρήση του θεάτρου ως μέσου διδασκαλίας των φιλολογικών μαθημάτων και κυρίως της Ιστορίας και έχει παρουσιάσει εισηγήσεις και εργαστήρια σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων (πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και Συνεχούς Επαγγελματικής Κατάρτισης) σε συνέδρια, σεμινάρια και ημερίδες, τόσο σε εθνικό όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο και έχει σχετικές δημοσιεύσεις.
Μαρία Φραγκή
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από την Ανώτερη Σχολή Δραματικής Τέχνης του Ωδείου Πειραϊκού Συνδέσμου (1984) και από την Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ (1986). Είναι Διδάκτωρ Γραμμάτων και Ανθρωπιστικών Επιστημών με ειδίκευση στις ΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ – ΘΕΑΤΡΟ, του Πανεπιστημίου PARIS X-NANTERRE (1996).Εκπόνησε μεταδιδακτορική έρευνα στο Πανεπιστήμιο Paris IV-Sorbonne για το Θέατρο για παιδιά και εφήβους. Έχει παίξει στο θέατρο και έχει σκηνοθετήσει πολλές παραστάσεις για επαγγελματικούς και ερασιτεχνικούς θιάσους. Ίδρυσε το «Εργαστήριο Θεατρικής Έρευνας και Τέχνης» του Πανεπιστημίου Κρήτης και την Ομάδα «ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ;» στο ΤΕΑΠΗ του ΕΚΠΑ με έμφαση στην έρευνα παραστάσεων για νεανικό κοινό. Έχει διευθύνει το «Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Καΐρου» και το περιοδικό ΠΑΠΥΡΟΙ. Είναι μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, του IDEA, της Επιτροπής Καλλιτεχνικών Σχολείων του ΥΠ.Π.Ε.Θ.(2015-2018), του Κέντρου Θεατρικής Ανθρωπολογίας. Διδάσκει θέατρο – θεωρία και πράξη – σε ΑΕΙ της Ελλάδας και του
εξωτερικού, από το 1997. Συγγραφέας άρθρων & βιβλίων για το θέατρο(Θεατρική Αγωγή Ε΄ Στ΄Δημοτικού Ο.Ε.Δ.Β.,2006, Η σκηνική πράξη στο σχολείο , Bardy 2011) και πολλών Προγραμμάτων Σπουδών – Οδηγών για τον Εκπαιδευτικό (ΙΕΠ).Έχει κάνει δημοσιεύσεις και ανακοινώσεις σε συνέδρια για την Τέχνη του Ηθοποιού, την Καλλιτεχνική Παιδεία, το Θέατρο στην Εκπαίδευση και στην Κοινωνία, την πολιτιστική πολιτική και διαχείριση κ.ά. Πρόσφατες σκηνοθεσίες της : «Ο φιλάργυρος» της Ε. Μ. Μαρτινέγκου, «Ημερολόγιο επιστροφής» της Μ.Τσισκάκη-Γαλιατσάτου, «Οι δραπέτες της σκακιέρας» του Ε.Τριβιζά-Γ.Κουρουπού, «Ο φερετζές της Ζαφειρίτσας ή Μαλακώφ και φουστανέλα». Διδάσκει στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών (Εκπαίδευση, Θεσμοί και Παραγωγή Θεάτρου-Θέατρο για παιδιά και εφήβους). Διδάσκει επίσης στα Μεταπτυχιακά Προγράμματα: 1.Θρησκευτική εκπαίδευση και αγωγή, στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας& Θρησκειολογίας του ΕΚΠΑ με το μάθημα: Θέατρο και παραστατικές τέχνες στη Θρησκευτική Εκπαίδευση και 2. στο Τμήμα Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας του Πανεπιστήμιο του Καΐρου, με το μάθημα Λογοτεχνία-Θέατρο.([email protected])
Νίκος Αξαρλής
(Πειραιάς 1950). Δίπλωμα Β.Α. Καλές Τέχνες και Ιστορία της Τέχνης, Πανεπιστημίο Τρεντ, Νόττινγκχαμ, Βρετανία. Εργάστηκε σε πειραματικά θέατρα Λονδίνου και στο κυπριακό Θέατρο Τέχνης Λονδίνου (1977-81). Διευθυντής του Πολιτιστικού Οργανισμού Τεχνών Μειονοτήτων και ένας από τους Συμβούλους Τέχνης στο Δήμο Λονδίνου (1981-86). Στην Ελλάδα εργάστηκε στο ράδιο και στην τηλεόραση. Θεατρικά του έργα παρουσιάστηκαν σε Λονδίνο, Διεθνές Φεστιβάλ Εδιμβούργου και Αθήνα.Ρωσική και Σοβιετική Πρωτοπορία (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 1998). Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά – Πόλη και Τέχνη (Οδός Πανός 2001). Επιμέλεια με την Κατερίνα Μπρεντάνου Ο Πειραιάς και το Δημοτικό Θέατρο – Πρακτικά της Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης (Τσαμαντάκης 2008) και Η Ιστορία του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά από τον 19ο στον 21ο αιώνα (Νέος Κύκλος 2013). Επιμέλεια με τον Βάσια Τσοκόπουλο Πειραιάς – Ανθολόγιο Αφηγήσεων (Τσαμαντάκης 2009). Τάτλιν, Μνημείο στην ΙΙΙη Διεθνή – Αριστερός Μοντερνισμός και Οχτωβριανή Επανάσταση (ΚΨΜ 2020).
Κατερίνα Καρρά
Διδάσκει στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ ως Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό. Έχει επίσης διδάξει στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών την τριετία 2016-2019. Εκπόνησε μεταδιδακτορική έρευνα για το αρχείο και τη συλλογή χειρόγραφων/δακτυλόγραφων έργων του ηθοποιού Κώστα Παπαγεωργίου του Αθηναίου στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Είναι διδάκτορας του Τμήματος Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με θέμα «Ο Σπύρος Μελάς και το θέατρο της εποχής του», πτυχιούχος Θεάτρου και Ελληνικής Φιλολογίας του ίδιου πανεπιστημίου και αριστούχος απόφοιτος της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης. Έχει επίσης παρακολουθήσει μαθήματα θεατρολογίας και νεοελληνικής φιλολογίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Στο επαγγελματικό θέατρο έχει συνεργαστεί με το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και τη νέα Σκηνή του Λευτέρη Βογιατζή. Ανακοινώσεις της έχουν δημοσιευτεί σε πρακτικά συνεδρίων, συλλογικούς τόμους, θεατρικά προγράμματα και περιοδικά. Ερευνητικά επικεντρώνεται στην ιστορία νεοελληνικού θεάτρου του 19ου και 20ου αιώνα. Τα τωρινά της ενδιαφέροντά στρέφονται γύρω από το θέατρο του α΄ μισού του 20ου αιώνα και κυρίως την κωμωδία, μουσική κωμωδία, οπερέτα, επιθεώρηση, λαϊκούς και εμπορικούς θιάσους, θεατρική κριτική και θέατρο στην περιφέρεια ([email protected] )
Κώστας Κουρμουλάκης
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Είναι αριστούχος απόφοιτος του Τμήματος Σκηνογραφίας της Accademia di Belle Arti του Μπάρι Ιταλίας και του Προγράμματος
Μεταπτυχιακών Σπουδών τουΤμήματος Θεατρικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου της Αθήνας, με βαθμό 9,7 και 9,5 αντίστοιχα. Το 2019 υποστήριξε την διδακτορική του διατριβή με θέμα «Θέατρα και θεατρικοί επιχειρηματίες στην Αθήνα του Μεσοπολέμου, η περίπτωση του Ανδρέα Μακέδου» στο ίδιο Πανεπιστήμιο και ανακηρύχτηκε Διδάκτωρ με βαθμό«άριστα» παμψηφεί. Έχει εργαστεί ως σκηνογράφος – ενδυματολόγος στο ελεύθερο θέατρο, ενώ το διάστημα 1997-2000 διετέλεσε Υπεύθυνος Θεματικού Πεδίου Πολιτισμού στο ΚΕΚ του Εθνικού Ιδρύματος Νεότητας του Υπουργείου Παιδείας. Από το 1989 εργάζεται στο Δήμο Πειραιά, ενώ από το 2006 ως το 2023 ήταν προϊστάμενος του Τμήματος Θεάτρων και Κινηματογράφων. Από το 2023 ως σήμερα είναι προϊστάμενος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και του Ιστορικού Αρχείου Πειραιά. Στο πλαίσιο αυτό έχει εργαστεί στον τομέα της οργάνωσης και προβολής καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, στο σχεδιασμό πολιτιστικής πολιτικής και τη διαχείριση και την ψηφιοποίηση σημαντικών θεατρικών αρχείων. Έχει συμμετάσχει σε αρκετά επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, ενώ έχει δημοσιεύσει επιστημονικά άρθρα και μελέτες στο περιοδικό «Παράβασις» του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ, και στην Academia.edu. Ο Δήμος Πειραιά έχει εκδώσει το έργο του «Ο σκηνογράφος Θεόδωρος Αρμενόπουλος και η ζωγραφική αυλαία Αι νύμφαι ακούουσαι τον Ορφέα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά». Έχει συνεπιμεληθεί το βιβλίο «Το εμβληματικό Δημοτικό θέατρο Πειραιά» που εξέδωσε ο Δήμος Πειραιά. Είναι μέλος της ελληνικής επιστημονικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Μελέτη και την Τεκμηρίωση Παραστάσεων Αρχαίου Δράματος Arc – Net και του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας.
Αναστασία Λιώρη
Είναι απόφοιτος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, απόφοιτος της Δραματικής Σχολής Διομήδη Φωτιάδη και απόφοιτος του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστικών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Επίσης, είναι επί πτυχίω φοιτήτρια στο Μεταπτυχιακό του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών στην Ειδίκευση: «Δραματουργία και Παράσταση». Εργάζεται στη Δημόσια μέση εκπαίδευση με τις ειδικότητες της Θεατρολόγου (ΠΕ91.01) και του Πληροφορικού (ΠΕ86). Ασχολείται με τη ψηφιακή τέχνη, συμμετέχει σε συνέδρια και είναι ιδρυτικό μέλος της θεατρικής ομάδας, Κόκκινη έρημος.
Νίκος Μάμαλης
Γεννήθηκε στην Τρίπολη το 1958, σπούδασε Φυσικές Επιστήμες στο ΕΚΠΑ. Παράλληλα πραγματοποίησε σπουδές στη μουσική, δίπλωμα πιάνου και ανώτερων θεωρητικών στο Ελληνικό Ωδείο και σπουδών πιάνο στην Ecole Normale de Musique de Paris. Παράλληλα παρακολούθησε σεμινάρια ηλεκτροακουστικής μουσικής στο INA-GRM,
σεμινάρια προγραμμάτων μουσικής Η/Υ στο IRCAM. Ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές και διατριβή στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I) με τον Ι. Ξενάκη και τον C. Miereanu το 1994. Δίδαξε στο Ελληνικό Ωδείο, τον Τομέα Θεατρολογίας-Μουσικολογίας του Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμ.Θεατρικών Σπουδών (από το 2018) , όπου διδάσκει και στο ΠΜΣ “Δημιουργική Γραφή, Θέατρο και Πολιτιστικές Βιομηχανίες”. Συνεργάστηκε ως ερευνητής για την ψηφιοποίηση του αρχείου μουσικών χειρογράφων του Εθνικού Θεάτρου. Έγραψε : Η ιστορία της μουσικής του Εθνικού Θεάτρου (1932-2005) από την Εθνική Μουσική Σχολή στην πρωτοπορία, Αθήνα: Fagotto, 2023, σσ. 308. H ιστορία της όπερας στην Ευρώπη κατά τον 17o αιώνα, Αθήνα: Gutenberg, 2011, σσ. 492.κ.ά.
Στεφανία Μεράκου
Είναι κάτοχος πτυχίου Μουσικολογίας από το State University of New York at Buffalo και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στο ίδιο αντικείμενο από το University of Connecticut (ΗΠΑ). Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στις Ηνωμένες Πολιτείες, εργάστηκε στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου και δίδαξε πιάνο με τη μέθοδο Suzuki. Από το 1995 υπηρέτησε στη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Φίλων της Μουσικής, όπου αρχικά ανέλαβε τη δημιουργία και οργάνωση του Αρχείου Ελληνικής Μουσικής. Το 2005 ανέλαβε τη διεύθυνση της Βιβλιοθήκης, θέση την οποία διατήρησε έως τη συνταξιοδότησή της το 2024. Τα ερευνητικά και επαγγελματικά της ενδιαφέροντα εστιάζουν στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη διάδοση της πληροφορίας, με έμφαση στο εκπαιδευτικό υλικό. Στο πλαίσιο αυτό, ανέπτυξε και υλοποίησε
πλήθος ψηφιακών εφαρμογών για τη μουσική εκπαίδευση. Κομβικό στοιχείο της σταδιοδρομίας της αποτελεί η ενασχόλησή της με τα αρχεία Ελλήνων συνθετών, και ιδιαιτέρως με το έργο του Μίκη Θεοδωράκη. Έχει παρουσιάσει το ερευνητικό της έργο σε διεθνή συνέδρια και έχει δημοσιεύσει άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και ψηφιακές πλατφόρμες, με θεματικές που αφορούν τη μουσική εκπαίδευση, την ελληνική μουσική και τη διατήρησή της. Είναι ενεργό μέλος διεθνών και ελληνικών επιστημονικών ενώσεων όπως οι IMS, IAML, CSL, RILM, ΣΦΜ κ.ά., ενώ έχει ανακηρυχθεί επίτιμο μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.
