- Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Χ. ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΣ
Υπάρχει πρόοδος μέσα στην ιστορία; Εγώ προσωπικά πιστεύω πως υπάρχει, φυσικά όχι ευθύγραμμη. Μόνο που αυτή η πρόοδος δεν σημειώνεται με τα άλματα που μας ξαφνιάζουν, αλλά με την υπομονετική κατεργασία των καιρών. Ωστόσο, συνηθίσαμε να κρίνουμε τα πάντα με το μέτρο μιας περίπτωσης. Μας έχει “πλακώσει” η περιπτωσιολογία, την οποία αναγάγουμε σε κανόνα κι έτσι κρίνουμε τις διάφορες καταστάσεις και ισοπεδώνουμε. Κρίνουμε αποσπασματικά. Αλλά οι γενικεύσεις είναι επικίνδυνες και ασφαλώς πριν καταλήξει κάποιος σ’ ένα συμπέρασμα, να μελετήσει προσεκτικά όλες τις πλευρές του προβλήματος.
Ο στίχος του Νίκου Γκάτσου “αυτός ο κόσμος δεν θ’ αλλάξει ποτέ” έχει πολλαπλές ερμηνευτικές επιλογές. Το πιο σκληρό είναι ότι ο κόσμος κουλαντρίζεται από τις μεγάλες δυνάμεις και τα οικονομικά συμφέροντα κι αυτό δεν πρόκειται ποτέ ν’ αμφισβητηθεί. Το άλλο είναι ότι υπάρχει έλλειψη παιδείας κι αυτό δεν φαίνεται ότι μπορεί ν’ αλλάξει. Ένα άλλο είναι ότι οι μάζες άγονται και φέρονται από δημεγέρτες πολιτικούς, οι οποίοι ασύδοτοι, ανεύθυνοι και θορυβοποιοί, προσπαθούν να αντλήσουν υπόσταση, εκμεταλλευόμενοι τις στιγμιαίες εξάψεις ή τις παροδικές δυσαρέσκειες του πλήθους.
Οι δημεγέρτες δεν χαλιναγωγούν την κοινή γνώμη, αλλά την ερεθίζουν και την εξεγείρουν. Δεν ενδιαφέρονται για την κατάσταση της αναταραχής ή και της αναρχίας στην οποία μπορούν να εξωθήσουν τα ανεξέλεγκτα ένστικτα της μάζας, αλλά από τις καταστάσεις αυτές ακριβώς επωφελούνται. Κι από την άλλη, δεν μπορώ να ξέρω αν οι πολλοί έχουν πάντα δίκιο ακόμα κι όταν έχουν άδικο.
Εκείνο που μια ανεξάρτητη συνείδηση δέχεται καθημερινά είναι ένα ασταμάτητο σφυροκόπημα που θρυμματίζει την ψυχραιμία, που κατακερματίζει την περισυλλογή, που ευνοεί τις κατακρημνίσεις, τις καθιζήσεις, που παρατείνει οδυνηρές εκκρεμότητες και σε τελευταία ανάλυση παροξύνει με τη φοβερή του βουκέντρα τις αντιθέσεις και παρατείνει ένα κλίμα μίσους.
Αν δεν είσαι με την Καρυστιανού ή εσχάτως με τον Ρούτσι και μ’ εκείνους που φωνάζουν free Palestine, είσαι εχθρός ή συμπλέεις με την κυβέρνηση! Αλλά αυτό που έχω να πω είναι ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια απορρέει κατά μεγάλο μέρος από την αμφιβολία, από την ανάγκη που αισθάνεται ο κάθε άνθρωπος να συλλογισθεί καταμόναχος και, αν το μπορεί, ν’ αποφασίσει για τον εαυτό του. Αυτή είναι η πολυτιμότερη μορφή ελευθερίας.
Τι σημαίνει σήμερα το αίτημα που κυριαρχεί, περί “δικαιοσύνης”; Ποιο είναι το ζητούμενο; Να μπει στη φυλακή κάποιος πολιτικός ή να εκτελεστεί (αν και στη χώρα μας έχει καταργηθεί η θανατική ποινή); Μα υπάρχουν οι θεσμοί, τα δικαστήρια, οι δικαστές και όλες αυτές οι κινητοποιήσεις που απαξιώνουν τη δικαιοσύνη, από ποιον ή από ποιους ζητούν δικαιοσύνη; Είναι φανερό ότι λειτουργούν ως μέσο πίεσης ή πιο καθαρά, να γίνουν δεκτές οι “αποφάσεις” που έχουν βγάλει οι πλατείες Συντάγματος και κάποιων άλλων πόλεων. Αλλά αυτό δεν είναι κράτος.
Ζούμε, δυστυχώς, μεθυσμένους καιρούς. Και δεν ξέρω πόσοι έχουν απομείνει νηφάλιοι. Κι αυτοί αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις, φανατισμούς, εναντιώσεις, υστεροβουλίες, και κακοτοπιές, συμφέροντα, οργανωμένες καταδρομές και συνήθως απομένουν μόνοι κι έρημοι κι αβοήθητοι, παρεξηγημένοι…
