Η Θεά των όφεων της Μινωικής Κρήτης, 1600 π.Χ.
- Γράφει ο Γιώργος Ουρανός
Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι και το πνεύμα και η λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης είναι μηχανιστική, καθότι από “υπολογιστικές μηχανές” προέρχεται. Επίσης θα πρέπει να εμπεδωθεί το ότι τα αποτελέσματα και τα δημιουργήματά της, όσο εκπληκτικά κι αν είναι, στερούνται παντελώς όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την εκδήλωση συναισθήματος και τα οποία είναι κυρίαρχα στους νόμους “Διακυβέρνησης του Σύμπαντος”. Έτσι, η “διακυβέρνηση του Σύμπαντος” είναι προνόμιο του “Μοναδικού Παντοκράτορα”.
Η ιστορική διαδρομή των θρησκειών
Η έννοια του Θεού ή των Θεών είναι μια υπόθεση που συντροφεύει την πορεία του ανθρώπου επί της γης τώρα και μερικές χιλιάδες χρόνια. Οι πρώτες αναφορές σε Θεούς ήταν των Σουμέριων οι οποίοι είχαν ήδη αναπτύξει γραφή και θρησκεία με θεούς, όπως ο Αν και η Ινάννα, γύρω στο 3400-3000 π.Χ. Ακολούθησαν οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι από την χιλιετία του 3.000 π.Χ. με εκατοντάδες ή και χιλιάδες θεούς. Αργότερα ήρθαν οι Μινωίτες με τη Μεγάλη Θεά της Μινωικής Κρήτης όπως και τη θεά των όφεων, οι Φοίνικες, οι Χετταίοι και οι υπόλοιποι λαοί της Μεσοποταμίας. Όμως την μεγάλη συζήτηση για τις θεότητες την άνοιξαν οι Μυκηναίοι με τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου αλλά και εκείνους της Ελληνικής μυθολογίας όπου αναφέρονται εκατοντάδες ή και χιλιάδες θεότητες, προσωποποιήσεις, νύμφες, δαίμονες και ημίθεοι. Σπουδαίες θρησκευτικές οντότητες αναδείχτηκαν ήδη από τα προϊστορικά χρόνια επίσης και στον Ασιατικό χώρο, όπως ο Βράχμα για τους Ινδούς και ο Κομφούκιος και ο Βούδας για τους Κινέζους. Φτάνοντας στην αυγή της 1ης μ.Χ. χιλιετίας εμφανίστηκαν και οι μονοθεϊστικές θρησκείες που ήταν ο Ιουδαϊσμός και ο Χριστιανισμός στην αρχή και τρίτος ακολούθησε ο Μωαμεθανισμός έξι αιώνες αργότερα. Τις θρησκείες αυτές που αποδέχονται την ύπαρξη του Θεού ή των Θεϊκών δυνάμεων, συμπληρώνει και ο Βραχμανισμός ή Ινδουϊσμός. Ο Βουδισμός και ο Κομφουκιανισμός με τις διάφορες παραλλαγές τους είναι θρησκείες ατομικής εσωτερικής φιλοσοφικής αναζήτησης, που αναφέρονται σε Θεϊκές δυνάμεις χωρίς όμως να αποδέχονται την έννοια του Θεού ως Δημιουργού.
Μινιατούρα που απεικονίζει στιγμιότυπο από το Ισράα και Μιιράτζ, με τον Μωάμεθ πάνω σε φτερωτό άλογο, από το Jami’ al-Tawarikh του Rashid al-Din (Περσία, 1307)
Η καθολικότητα της πίστης στο Θεό
Σήμερα πια, στον παγκόσμιο πληθυσμό των 8,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, αναφέρονται τουλάχιστον τα 7,2 δισεκατομμύρια ότι ανήκουν στις 5-6 παραπάνω θρησκείες. Είναι οι θρησκείες οι οποίες όλες αποδέχονται την έννοια του Θεού ή των Θεϊκών δυνάμεων. Από το σύνολο λοιπόν, μόλις τα 1,1 δισεκατομμύρια του πληθυσμού δεν δηλώνουν θρησκεία από τις προαναφερόμενες. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται όλοι εκείνοι που δηλώνουν χωρίς θρησκευτική πίστη, όπως και εκείνοι που περιλαμβάνονται στα διάφορα Αφρικανικά δόγματα πίστης και λατρείας, αλλά και σε ανάλογα δόγματα στις περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας αλλά και της Λατινικής Αμερικής.
Οι εκδοχές της ύπαρξης του Θεού
Η έννοια της Θεϊκής ύπαρξης ποικίλει από θρησκεία σε θρησκεία. Σε άλλη όπως ο Χριστιανισμός είναι “ο Μεγάλος Πατέρας”, σε άλλη όπως ο Μωαμεθανισμός είναι “Η Υπέρτατη δύναμη” και σε άλλη όπως ο Κουμφουκιανισμός, όπου ο “Ουρανός”, είναι η υπέρτατη ηθική και κοσμική δύναμη. Ένα θέμα βέβαια που έχει απασχολήσει μέρος τουλάχιστον των πιστών των διάφορων αυτών δογμάτων που αποδέχονται την ύπαρξη του Θεού και των Θεϊκών δυνάμεων είναι, ποια είναι η μορφή ή η υπόσταση του Θεού. Όλοι αναφέρονται σε μια Υπέρτατη δύναμη υπεράνω όλων των δυνάμεων! Το μεγαλύτερο μέρος των πιστών δέχονται ‘’ως αξίωμα’’ αυτή την εκδοχή χωρίς την ανάγκη κάποιας περαιτέρω διερεύνησης του θέματος. Όμως υπάρχει και ένα άλλο μέρος των λεγόμενων “σκεπτικιστών” από τους πιστούς των θρησκειών που δέχονται και άλλες εκδοχές για την Θεϊκή μορφή και υπόσταση. Κατά μία εκδοχή λοιπόν, αυτήν που θα την ονομάζαμε “της συνθετικής σκέψης”, η έννοια του Θεού θα μπορούσε να προσδιοριστεί και ως εξής: Αποτελεί την απεριόριστη σύνθεση όλων των γνώσεων υπαρκτών αλλά και ενορατικών που υπάρχουν ή και που θα μπορούσαν να επινοηθούν στην σφαίρα της πανανθρώπινης σκέψης ορθολογιστικής αλλά και υπερβατικής. Ως εδώ η σκέψη της λογικής μπορεί να το ερμηνεύσει. Όμως η Θεϊκή έννοια δεν σταματάει ως εδώ αλλά προχωράει και παρακάτω. Το όλον αυτό ως ένα απεριόριστο, χωρίς σύνορα πνευματικά ή χωρικά, σύνολο, καλύπτεται τόσο ως ένα νοητό “δίχτυ απόλυτης προστασίας’’ αλλά και συγχρόνως ως ένα “φίλτρο ηθικής και αρετής’’ και το οποίο (σύνολο) αναφέρεται σε οτιδήποτε ενυπάρχει στο σύμπαν. Ή όπως και ως υμνωδός, ο Απόστολος Παύλος στην προς Φιλιππησίους (β΄, 9-11) επιστολή του αναφέρει: «διὸ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσε καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα, ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων,…» . Το οποίο εδάφιο θεωρείται ένας από τους αρχαιότερους χριστολογικούς ύμνους της πρώτης Εκκλησίας, τον οποίο παραθέτει ο Απόστολος Παύλος περιγράφοντας την απόλυτη κυριαρχία και τη δόξα του Ιησού Χριστού ως υιός του Θεού. Με αυτόν τον τρόπο “το όλον αυτό σύνολο’’ πέραν του ορθολογισμού και της υπερβατικής σκέψης από τα οποία συντίθεται και διέπεται, είναι και εμπλουτισμένο με ολόκληρο το φάσμα των θετικών συναισθημάτων. Είναι τα συναισθήματα που ο “Μεγάλος Πατέρας’’ επιφυλάσσει προς τα τέκνα του και προς όλα τα δημιουργήματά του! Το όλον αυτό ενάρετο “οικοδόμημα γνώσης, αρετής, δύναμης και συναισθήματος’’, καθοδηγεί την καθημερινότητα και τη μελλοντική ζωή του “Σύμπαντος κόσμου’’ με τους νόμους “της μητέρας φύσης και του σύμπαντος’’. Εξάλλου από τις αλληλεπιδράσεις όλων αυτών των συναισθηματικών, νοητικών, πνευματικών εννοιών, αλλά και των δυνάμεων ενέργειας και ύλης που συνθέτουν το “άπαν σύμπαν’’, προήλθε το ‘’υπερβατικό αυτό οικοδόμημα’’ και θα συνεχίζει να υπάρχει εις το “άπαν διηνεκές’’ ως και τη συντέλεια του κόσμου αν αυτή κάποτε συμβεί! Εν τέλει λοιπόν, θα μας εξέπληττε αν αυτό το “υπερβατικό οικοδόμημα’’ αποδίδονταν στον “Παντοδύναμο και Παντοκράτορα’’ ;
Η τεχνητή νοημοσύνη ως η ‘’παντογνώστρια’’
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα σύγχρονο δημιούργημα της συνεργασίας της σύγχρονης τεχνολογίας με τον κόσμο της απεριόριστης γνώσης. Η δυνατότητα σύγκρισης των απεριόριστων αυτών γνώσεων και ο συνδυασμός μεταξύ τους αποδίδει τρομακτικά αποτελέσματα. Το εκπληκτικό σε αυτή την ανακάλυψη είναι το ότι από τη χρήση της έχει τη δυνατότητα να επωφελείται συνεχώς και ο πλέον απλός πολίτης που μπορεί να έχει πρόσβαση σε ένα απλό tablet,ή σε ηλεκτρονικό υπολογιστή ή ακόμη και σε κινητό τηλέφωνο. Όσο βέβαια εκπληκτικά αποτελέσματα και αν έχει η χρήση της, τόσο όμως και τρομερούς κινδύνους κρύβει η μη σωστή της χρήση. Για αυτό θα πρέπει να δημιουργηθούν πολύ ισχυροί κρατικοί και διεθνείς θεσμικοί μηχανισμοί ελέγχου και δικαιοσύνης που να ρυθμίζουν εκ των προτέρων τους κανόνες λειτουργίας της. Ιδιαίτερη πρόνοια θα πρέπει να προβλέπεται για τη προστασία των μικρών ηλικιών των μαθητών και των ανηλίκων γενικά.
Η σύγκριση της ‘’παντογνωσίας’’
Δεν μπορεί να υπάρχει ουδεμία συσχέτιση της πράγματι αξιοθαύμαστης αποτελεσματικότητας της “παντογνωσίας” της τεχνητής νοημοσύνης με εκείνη του “Παντοδύναμου” Φτάνουμε σε αυτή την απλοϊκή και ίσως και άτοπη τουλάχιστον για το σήμερα αναφορά μας, γιατί αφενός συντελείται μια ιλιγγιώδης εξάπλωση της χρήσης της, αλλά και αφετέρου είναι γεγονός οι τρομακτικές δυνατότητές της που διαρκώς διευρύνονται. Η χρήση της Τ.Ν. θα είναι συνεχώς και πιο απαραίτητη στην καθημερινότητα αλλά και σε όλες τις διαδικασίες ανθρώπινες, κρατικές και διεθνείς. Αυτό μάλιστα διαφαίνεται και από το τεράστιο ύψος των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων τα οποία επενδύονται παγκοσμίως στον τομέα αυτό και τα οποία εκτιμάται ότι ως το 2030, θα φτάσουν στα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Η απειλή
Επειδή πράγματι η φήμη αλλά και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης υπερμεγενθύνεται αλόγιστα σχεδόν και κινδυνεύει να “θεοποιηθεί” εκτίμησή μας είναι το ότι, θα πρέπει το θέμα ως προς τη διαμόρφωση στάσης, να τοποθετηθεί στις σωστές του διαστάσεις, τουλάχιστον στα δύο επίπεδα δράσης και λειτουργίας του. Το συλλογικό ή δημόσιο ή θεσμικό όπως θα το ονομάζαμε και το ατομικό. Και στα δύο αυτά επίπεδα η προσφορά της Τ.Ν. δεν θα πρέπει να υπερεκτιμηθεί. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το πνεύμα και η λειτουργία της είναι μηχανιστική, καθότι από “υπολογιστικές μηχανές’’ προέρχεται. Επίσης θα πρέπει να εμπεδωθεί το ότι τα αποτελέσματα και τα δημιουργήματά της, όσο καταπληκτικά κι αν είναι, στερούνται παντελώς όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την εκδήλωση συναισθήματος και τα οποία κυριαρχούν στους νόμους “διακυβέρνησης του Σύμπαντος”. Η “διακυβέρνηση του Σύμπαντος” είναι μοναδικό προνόμιο του “Μοναδικού Παντοκράτορα’’. Οποιαδήποτε διαφορετική εκδοχή για τις μελλοντικές επιδράσεις της στον οικουμενικό κόσμο, και μόνον ως επικίνδυνη απειλή για την ανθρωπότητα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί!
