Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα έστειλε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια στο Στρασβούργο για την έκθεση σχετικά με την Τουρκία.
Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ των Σοσιαλιστών, τόνισε ότι η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να επανεκκινήσει υπό τις σημερινές συνθήκες.
Η έκθεση, η οποία έχει ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναμένεται να τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια, μετά την κατάθεση τροπολογιών.
«Η Τουρκία είναι πλέον αυταρχική χώρα»
Ο Σάνσεθ Αμόρ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στην κυβέρνηση της Άγκυρας, υποστηρίζοντας ότι εδώ και χρόνια η Ευρώπη περιμένει θετικά βήματα από την Τουρκία, χωρίς αυτά να έρχονται.
Όπως ανέφερε, καταγράφεται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές, ενώ χαρακτήρισε την Τουρκία «πραγματικά αυταρχική χώρα».
«Τι δουλειά μπορεί να έχει στην ΕΕ μια αυταρχική χώρα;», διερωτήθηκε, υπογραμμίζοντας ότι το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες αποτελούν προϋποθέσεις για οποιαδήποτε ενταξιακή πορεία.
Παράλληλα, σημείωσε ότι στην Τουρκία υπάρχει μια κοινωνία πολιτών που εξακολουθεί να επιθυμεί δημοκρατία και ευρωπαϊκή προοπτική, τονίζοντας πως η Ευρώπη δεν πρέπει να «σκοτώσει και την τελευταία τους ελπίδα».
Ιμάμογλου, διώξεις και κράτος δικαίου
Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκαν οι κρατήσεις, οι φυλακίσεις και οι διώξεις στην Τουρκία.
Ο εισηγητής αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, αλλά και στον εκφοβισμό ακτιβιστών, δημοσιογράφων και στελεχών της κοινωνίας των πολιτών.
Όπως τόνισε, τέτοιες πρακτικές δεν επιτρέπουν πρόοδο στην ενταξιακή διαδικασία και επιβεβαιώνουν ότι η απόσταση της Τουρκίας από τις ευρωπαϊκές αρχές παραμένει μεγάλη.
Ελλάδα και Κύπρος στο επίκεντρο της σχέσης ΕΕ – Τουρκίας
Ο Νάτσο Σάνσεθ Αμόρ υπογράμμισε ότι είναι αναγκαίο να διαμορφωθεί ένα λειτουργικό πλαίσιο συνύπαρξης με την Τουρκία.
Ξεκαθάρισε όμως ότι σε αυτή τη σχέση η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν κρίσιμους και αναπόσπαστους πυλώνες.
Τα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας παραμένουν κομβικά, ωστόσο, σύμφωνα με τον εισηγητή, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά ελλείμματα εμπιστοσύνης και αποκλίσεις από τις αρχές της καλής γειτονίας.
Το μήνυμα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να συζητά τη σχέση της με την Τουρκία παρακάμπτοντας τις ανησυχίες Αθήνας και Λευκωσίας.
Μάρτα Κος: «Καμία επανέναρξη χωρίς πρόοδο»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, η οποία αναγνώρισε ότι η Τουρκία παραμένει βασικός εταίρος, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και υποψήφια προς ένταξη χώρα.
Ωστόσο, τόνισε ότι δεν έχει υπάρξει απτή πρόοδος στο κράτος δικαίου και στις θεμελιώδεις ελευθερίες.
Αντίθετα, όπως είπε, από το 2018 και μετά παρατηρείται οπισθοδρόμηση.
Η Κος αναφέρθηκε σε διώξεις πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών, καθώς και σε δικαστικές εξελίξεις που επηρεάζουν τον πολιτικό πλουραλισμό στην Τουρκία.
Το μήνυμά της ήταν ξεκάθαρο: χωρίς πρόοδο στο κράτος δικαίου, δεν μπορεί να υπάρξει επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Σχέση ανάγκης, αλλά με όρους
Παρά την αυστηρή κριτική, οι Βρυξέλλες δεν κλείνουν την πόρτα στη συνεργασία με την Τουρκία.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης σημείωσε ότι οι σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας αναζωογονούνται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η διαχείριση του μεταναστευτικού, το εμπόριο και η τελωνειακή ένωση.
Η Τουρκία φιλοξενεί περίπου 2,3 εκατομμύρια πρόσφυγες και παραμένει ο πέμπτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και για μια αμοιβαία επωφελή σχέση με την Άγκυρα.
Το μήνυμα των Βρυξελλών προς την Άγκυρα
Η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δείχνει τη διπλή γραμμή της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία.
Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα θεωρείται αναγκαίος συνομιλητής σε ζητήματα ασφάλειας, μετανάστευσης, εμπορίου και γεωπολιτικής ισορροπίας.
Από την άλλη, η ευρωπαϊκή προοπτική της παραμένει ουσιαστικά παγωμένη όσο συνεχίζονται οι παραβιάσεις του κράτους δικαίου, οι διώξεις πολιτικών αντιπάλων και η απόκλιση από τις ευρωπαϊκές αξίες.
Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη θέλει σχέση με την Τουρκία, αλλά όχι επανεκκίνηση της ενταξιακής διαδικασίας χωρίς πραγματικές αλλαγές στο εσωτερικό της χώρας.
