- Γράφει ο Νίκος Χ. Λαγκαδινός
Είναι τρομερά ψυχοφθόρο να αφιερώνεις χρόνο για να γράψεις κάτι ψύχραιμο, δομημένο και με επιχειρήματα, μόνο και μόνο για να θαφτεί από τον αλγόριθμο, την ώρα που μια οργισμένη ανάρτηση γεμάτη ύβρεις γίνεται viral μέσα σε λίγα λεπτά. Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι όλη η κοινωνία είναι στάσιμη, αλλά το πώς είναι σχεδιασμένα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Άργησα να καταλάβω ότι το Facebook (και κάθε παρόμοια πλατφόρμα) δεν κερδίζει χρήματα από την ποιότητα του διαλόγου, αλλά από τον χρόνο που περνάς μέσα στην εφαρμογή. Ο αλγόριθμος είναι προγραμματισμένος να προωθεί περιεχόμενο που προκαλεί έντονα συναισθήματα – κυρίως θυμό, αγανάκτηση και πόλωση.
Οι ύβρεις και οι ακραίοι χαρακτηρισμοί φέρνουν πολλά οργισμένα σχόλια. Ο αλγόριθμος το μεταφράζει αυτό ως ενδιαφέρον περιεχόμενο και το δείχνει σε περισσότερους.
Μια ψύχραιμη ανάλυση απαιτεί χρόνο να διαβαστεί, σκέψη και εσωτερική επεξεργασία. Δεν προκαλεί αυτόματη, παρορμητική αντίδραση. Έτσι, ο αλγόριθμος τη θεωρεί βαρετή και τη σταματά.
Τελικά οι χιλιάδες διαδικτυακοί φίλοι μου είναι μια ψευδαίσθηση. Δεν βλέπουν καν τις αναρτήσεις μου. Η απήχηση χωρίς πληρωμή στο Facebook έχει πέσει εδώ και χρόνια σε μονοψήφια ποσοστά. Αν οι λίγοι που θα τη δουν στην αρχή δεν κάνουν αμέσως like ή σχόλιο, η ανάρτηση “πεθαίνει” ψηφιακά.
Υπάρχει πάρα πολύς κόσμος που διψάει για ήρεμες αντιπαραθέσεις και σοβαρή ανάλυση. Όμως, αυτοί οι άνθρωποι συνήθως απέχουν από τα σχόλια γιατί σιχαίνονται την τοξικότητα. Διαβάζουν “βουβά” (scrolling) χωρίς να πατούν like, για να μην μπλέξουν σε ψηφιακούς καβγάδες. Νιώθουν απογοήτευση και σταδιακά εγκαταλείπουν τις πλατφόρμες.
Εδώ και πολύ καιρό διαπίστωσα ότι αυτό που βλέπουμε στο Facebook δεν είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας, αλλά ο καθρέφτης ενός παραμορφωτικού high-tech φακού. Η κοινωνία έχει κουραστεί, έχει πολωθεί, αλλά η αρένα των social media διογκώνει το κακό στο 1000%.
Τα μεγάλα sites των εφημερίδων και των καναλιών δεν κυριαρχούν επειδή κατ’ ανάγκη γράφουν καλύτερα ή πιο ψύχραιμα. Κυριαρχούν γιατί διαθέτουν:
Τεράστια budgets για διαφήμιση και προώθηση. Ολόκληρα τμήματα SEO (Search Engine Optimization) και Social Media Managers που “μπουκώνουν” τις μηχανές αναζήτησης και τα δίκτυα με δεκάδες ειδήσεις το λεπτό. Τίτλους-σοκ, συναισθηματική χειραγώγηση και αναπαραγωγή ανακοινώσεων με ρυθμούς πολυβόλου.
Ένα ανεξάρτητο portal, όσο ποιοτικό κι αν είναι, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό το βιομηχανικό μοντέλο παραγωγής περιεχομένου σε επίπεδο ποσότητας.
Ο μέσος αναγνώστης κινείται από συνήθεια. Θα μπει στα 2-3 μεγάλα, γνωστά brands για να “δει τι γίνεται”. Δυστυχώς, η πλειοψηφία του κοινού έχει εθιστεί στην γρήγορη, εύπεπτη και συχνά πολωμένη πληροφορία. Η ψύχραιμη ανάλυση απαιτεί χρόνο και πνευματική προσπάθεια, δύο “νομίσματα” που ο σύγχρονος άνθρωπος ξοδεύει πολύ δύσκολα στο διαδίκτυο.
Ακόμα κι αν το timesnews.gr έχει εξαιρετικά άρθρα, το μεγάλο ερώτημα είναι: Πώς θα μάθει ο κόσμος ότι υπάρχουν; Αν βασίζεσαι μόνο στο Facebook για να στείλεις κόσμο στο site, επιστρέφουμε στο προηγούμενο πρόβλημα: ο αλγόριθμος μειώνει σκόπιμα την ορατότητα των links που βγάζουν τον χρήστη έξω από την πλατφόρμα του, εκτός αν πληρώσεις για διαφήμιση.
Το παραδοσιακό μοντέλο που λέει ότι διαχειρίζομαι ένα γενικό portal ενημέρωσης και περιμένω τον κόσμο να μπει για έναν ανεξάρτητο δημιουργό έχει σχεδόν πεθάνει. Τα μεγάλα sites έχουν πιάσει όλες τις θέσεις στις γενικές ειδήσεις.
