Την κοινή τους αντίθεση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο επαναβεβαίωσαν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ, κατά τη διάρκεια τριμερούς συνάντησης εκπροσώπων των υπουργείων Άμυνας που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στην Αθήνα.
Οι τρεις χώρες υπογράμμισαν ότι το μνημόνιο παραβλέπει τους διεθνείς κανόνες που διέπουν τη θαλάσσια δικαιοδοσία και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες.
Η κοινή τοποθέτηση εντάσσεται στο πλαίσιο της ενίσχυσης της στρατηγικής και αμυντικής συνεργασίας των τριών κρατών, με φόντο τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις προκλήσεις για την περιφερειακή ασφάλεια.
Στο επίκεντρο η αμυντική συνεργασία και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο
Στη συνάντηση συμμετείχαν οι επικεφαλής των αρμόδιων διευθύνσεων αμυντικής πολιτικής των υπουργείων Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς και ανώτεροι αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, η αμυντική συνεργασία αποτελεί βασικό πυλώνα της τριμερούς εταιρικής σχέσης, η οποία στηρίζεται στην κοινή διακήρυξη που υιοθετήθηκε στη σύνοδο κορυφής των ηγετών στην Ιερουσαλήμ, στις 22 Δεκεμβρίου 2025.
Οι τρεις πλευρές επανέλαβαν ότι το σχήμα συνεργασίας παραμένει ανοιχτό και σε άλλες χώρες που συμμερίζονται κοινές αρχές και στρατηγικούς στόχους.
Στην ατζέντα βρέθηκαν οι περιφερειακές εξελίξεις στον τομέα της ασφάλειας, η συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και η προστασία των θαλάσσιων οδών και των κρίσιμων υποδομών.
Συζητήθηκαν επίσης η ετοιμότητα για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Στο τραπέζι τριμερής ομάδα εργασίας για την αμυντική βιομηχανία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μετατροπή των κοινών στρατηγικών επιδιώξεων σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.
Στο πλαίσιο αυτό, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ συμφώνησαν να εξετάσουν τη δημιουργία τριμερούς ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία.
Στόχος είναι η ανάπτυξη κοινών δυνατοτήτων, η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και η διεύρυνση της συνεργασίας στην έρευνα, την παραγωγή και την τεχνολογία.
Παράλληλα, οι τρεις πλευρές συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της ανταλλαγής τεχνογνωσίας, της υλοποίησης κοινών δράσεων και της τακτικής επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Στήριξη στην Κυπριακή Δημοκρατία και μήνυμα κατά των απειλών
Στην κοινή ανακοίνωση υπογραμμίζεται η ανάγκη σεβασμού του Δικαίου της Θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στο εθιμικό Διεθνές Δίκαιο, καθώς και των διεθνώς αναγνωρισμένων αρχών που διέπουν τα θαλάσσια δικαιώματα.
Παράλληλα, επαναβεβαιώνεται η στήριξη των τριών χωρών στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι τρεις πλευρές εξέφρασαν επίσης την αντίθεσή τους σε μονομερείς διεκδικήσεις, πρακτικές εξαναγκασμού και απειλές χρήσης βίας.
Επισήμαναν ότι καμία χώρα της περιοχής δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως ορμητήριο ενεργειών που απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια.
Ενεργειακή ασφάλεια και προστασία κρίσιμων υποδομών
Ξεχωριστή θέση στις συζητήσεις είχε η ενεργειακή συνεργασία, την οποία οι τρεις χώρες χαρακτήρισαν σημαντικό παράγοντα περιφερειακής σταθερότητας και ανθεκτικότητας.
Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε ενέργειες που επιχειρούν να παρεμποδίσουν την ενεργειακή συνεργασία κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου.
Παράλληλα, ανέδειξαν τη σημασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, της προστασίας των ενεργειακών οδών εφοδιασμού και της ασφάλειας των κρίσιμων υποδομών για την Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Στο πεδίο της ασφάλειας, οι τρεις χώρες αναφέρθηκαν στις κοινές απειλές που αντιμετωπίζουν, όπως η τρομοκρατία, η διάδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων και οι αποσταθεροποιητικές ενέργειες κρατικών και μη κρατικών παραγόντων.
Συμφώνησαν, μάλιστα, να ενισχύσουν τον συντονισμό τους για την αντιμετώπιση νέων απειλών.
Στόχος η ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας
Ολοκληρώνοντας τις εργασίες τους, οι εκπρόσωποι των τριών υπουργείων υπογράμμισαν ότι η τριμερής συνεργασία αποτελεί πλατφόρμα στρατηγικού συντονισμού και συμβάλλει στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.
Επανέλαβαν ότι ο διάλογος, η συνεργασία και ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κοινή θέση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας, αποτυπώνει την πρόθεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ να ενισχύσουν τον συντονισμό τους σε μια περιοχή με αυξημένη γεωπολιτική σημασία.
