Σε μια πιθανή ριζική αλλαγή σχεδιασμού των νέων αμερικανικών αεροπλανοφόρων κλάσης Ford εξετάζει να προχωρήσει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, έπειτα από την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ τα νέα πλοία να αποκτήσουν πιο «κλασική» εμφάνιση, που να παραπέμπει στα αμερικανικά αεροπλανοφόρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Σύμφωνα με επτά εν ενεργεία και πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους που γνωρίζουν την υπόθεση, το Ναυτικό εξετάζει το ενδεχόμενο να μετακινήσει προς το κέντρο του πλοίου τον πύργο διοίκησης, γνωστό ως «island», ο οποίος στα νέα αεροπλανοφόρα βρίσκεται αρκετά πιο πίσω.
Η αλλαγή φέρεται να εξετάζεται μετά τις επιφυλάξεις του Τραμπ για την εμφάνιση των νέων αεροπλανοφόρων. Ωστόσο, οι ίδιοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι μια τέτοια τροποποίηση θα μπορούσε να απαιτήσει χρόνια επανασχεδιασμού και δισεκατομμύρια δολάρια, επιβαρύνοντας περαιτέρω ένα πρόγραμμα που έχει ήδη αντιμετωπίσει μεγάλες καθυστερήσεις και υπερβάσεις κόστους.
Το «island» που θέλει να αλλάξει ο Τραμπ
Ο πύργος διοίκησης αποτελεί το κέντρο ελέγχου του αεροπλανοφόρου. Στην κλάση Ford τοποθετήθηκε πιο πίσω σε σχέση με παλαιότερα αμερικανικά αεροπλανοφόρα, καθώς η συγκεκριμένη διάταξη σχεδιάστηκε με γνώμονα τη μεγαλύτερη επιχειρησιακή αποδοτικότητα και ασφάλεια.
Η μετακίνησή του προς τα εμπρός θα αποτελούσε, σύμφωνα με ειδικούς, πολύ σημαντική τροποποίηση της συνολικής διάταξης του πλοίου.
Ο Μπράιαν Κλαρκ, πρώην αξιωματικός του αμερικανικού Ναυτικού και αναλυτής του Hudson Institute, εκτίμησε ότι η αλλαγή θα επηρέαζε μεταξύ άλλων την πλευστότητα και την κατανομή του βάρους του αεροπλανοφόρου.
Το Ναυτικό είχε εξετάσει το ίδιο ενδεχόμενο ήδη κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ. Σύμφωνα με πρώην ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, τότε η σχετική μελέτη είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το κόστος και ο χρόνος που απαιτούνταν θα ήταν εξαιρετικά μεγάλα.
Από τους ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες στους ατμοκίνητους
Η πιθανή μετακίνηση του πύργου δεν είναι η μόνη αλλαγή που συνδέεται με τις προτιμήσεις του Αμερικανού προέδρου.
Ο Τραμπ έχει ήδη δώσει εντολή για την εξέταση της επιστροφής των μελλοντικών αεροπλανοφόρων σε ατμοκίνητους καταπέλτες, αντί του προηγμένου ηλεκτρομαγνητικού συστήματος EMALS που χρησιμοποιείται στην κλάση Ford.
Οι καταπέλτες χρησιμοποιούνται για την εκτόξευση των αεροσκαφών από το κατάστρωμα.
Σε πρόσφατο υπόμνημα εθνικής ασφάλειας, η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε έμφαση στην ανάγκη για «δοκιμασμένες, αξιόπιστες και οικονομικά προσιτές» τεχνολογίες και σχεδιασμούς πολεμικών πλοίων.
Ωστόσο, αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι και η επιστροφή στους ατμοκίνητους καταπέλτες θα μπορούσε να κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια και να προκαλέσει νέες καθυστερήσεις.
Έως 10 αεροπλανοφόρα Ford
Η κλάση Ford προορίζεται να αντικαταστήσει σταδιακά την παλαιότερη κλάση Nimitz, που βρίσκεται σε υπηρεσία από τα τέλη της δεκαετίας του 1960.
Το πρώτο πλοίο της νέας κλάσης, το USS Gerald R. Ford, βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία, ενώ το USS John F. Kennedy πραγματοποιεί δοκιμές εν πλω. Παράλληλα, βρίσκονται υπό κατασκευή τα USS Enterprise και USS Doris Miller.
Τα αμερικανικά σχέδια προβλέπουν την κατασκευή έως και 10 αεροπλανοφόρων Ford τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) έχει υπολογίσει ότι το μελλοντικό κόστος κάθε πλοίου μπορεί να φτάσει περίπου τα 22 δισ. δολάρια.
Το πρώτο πλοίο της κλάσης, το USS Gerald R. Ford, χρειάστηκε περίπου 17 χρόνια για να κατασκευαστεί, καθώς η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών προκάλεσε σημαντικές καθυστερήσεις.
Γιατί το «island» μετακινήθηκε προς τα πίσω
Η τοποθέτηση του πύργου διοίκησης στο πίσω τμήμα των νεότερων αεροπλανοφόρων δεν ήταν αισθητική επιλογή.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τον σχεδιασμό, η θέση επιλέχθηκε για επιχειρησιακούς και λόγους ασφαλείας. Αφήνει περισσότερο διαθέσιμο χώρο για την εξυπηρέτηση και στάθμευση αεροσκαφών κοντά στους καταπέλτες, ενώ παράλληλα περιορίζει τις αναταράξεις που μπορούν να επηρεάσουν τα αεροσκάφη κατά την προσνήωση.
Μια επιστροφή στη διάταξη παλαιότερων αεροπλανοφόρων θα ανέτρεπε επομένως μέρος του σχεδιασμού που έχει υιοθετηθεί για τη βελτίωση της λειτουργικότητας των πλοίων.
Η αυξανόμενη επιρροή του Τραμπ στον σχεδιασμό του Ναυτικού
Η υπόθεση αναδεικνύει την ολοένα μεγαλύτερη προσωπική εμπλοκή του Τραμπ στον σχεδιασμό των αμερικανικών πολεμικών πλοίων και συνολικά στην αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δεσμευτεί να ενισχύσει δραστικά τη ναυπηγική ικανότητα των ΗΠΑ και έχει προωθήσει σειρά μέτρων προς αυτή την κατεύθυνση.
Παράλληλα, έχει παρουσιάσει το όραμά του για έναν νέο στόλο, συμπεριλαμβανομένης της λεγόμενης «Golden Fleet», ενώ έχει προτείνει και νέα κλάση θωρηκτών.
Η αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία, ωστόσο, αντιμετωπίζει ήδη σοβαρά προβλήματα καθυστερήσεων, χαμηλής διαθεσιμότητας και αυξημένου κόστους. Έτσι, οποιαδήποτε μεγάλη αλλαγή στην κλάση Ford θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω ένα πρόγραμμα που αποτελεί ήδη ένα από τα ακριβότερα και πιο σύνθετα εξοπλιστικά εγχειρήματα του αμερικανικού Ναυτικού.
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν η επιθυμία του προέδρου για μια πιο «παραδοσιακή» εικόνα των αεροπλανοφόρων θα μετατραπεί σε πραγματική αλλαγή σχεδιασμού — και πόσο θα κοστίσει αυτή η επιστροφή στο παρελθόν.
