Το συναρπαστικό ιστορικό μυθιστόρημα του συγγραφέα και σκηνοθέτη Βασίλη Μπουντούρη παρουσιάζουν οι Εκδόσεις Ραδάμανθυς τη Δευτέρα 20 Οκτωβρίου 2025, στις 7.30 μ.μ., στο El Taco Fiesta στο Χαλάνδρι (Αγίας Παρασκευής 110).
Μιλάνε για το βιβλίο:
Πέτρος Τατσόπουλος, συγγραφέας
Βασίλης Μπουντούρης, συγγραφέας του βιβλίου, σκηνοθέτης
Διαβάζει αποσπάσματα ο Δημήτρης Πιατάς, ηθοποιός, σκηνοθέτης
Χαιρετισμός: Χρήστος Τσαντής, υπεύθυνος των Εκδόσεων Ραδάμανθυς
Συντονίζει ο Γιάννης Γαβράς, συγγραφέας
Όταν ο συγγραφέας ήταν 16-17 χρονών, ξύπνησε τη Μεγάλη Τετάρτη και είδε να κάθεται απέναντί του ο Λεόντιος, μοναχός απ’ το μοναστήρι της Πέτρας και να τον κοιτάζει με τα παμπόνηρα ματάκια του. “Μάνα! Βράσε μου γάλα”. Έξαλλος ο Λεόντιος άρχισε τον εξάψαλμο, μέρα νηστείας κι αυτός νέο παιδί να βγάζει εισιτήριο για την Κόλαση. Ο νέος όμως επηρεασμένος απ’ τον Ζορμπά και τον Ντοστογιέφσκι, έφερε σε πολύ δύσκολη θέση τον μισο-αγράμματο Λεόντιο. Και ήρθε την άλλη μέρα με ένα παμπάλαιο χειρόγραφο απ’ το μοναστήρι και άρχισε να του το διαβάζει τσάτρα πάτρα πίνοντας τσίπουρο και βάζοντας δικά του λόγια όπου τα εύρισκε ζόρικα με τις λέξεις και το περιεχόμενο. Ο τίτλος ήταν “Η Πολιτεία του Παραδείσου”. Είχε και δεν είχε σχέση με τα εκκλησιαστικά κείμενα, αφού αναφερόταν στον “επί γης Παράδεισο”. Ο νέος προικισμένος με μια μνήμη απίστευτη αποστήθιζε τα όσα άκουγε.
Πέρασαν χρόνια. Μελετώντας ανακάλυψε ότι η “Πολιτεία του Παραδείσου” του Λεόντιου, δεν ήταν άλλο απ’ τον μύθο της “Πολιτείας του Ήλιου” των Ελληνιστικών χρόνων που συγκλόνισε ολόκληρη τη Μικρά Ασία και οδήγησε σε μια απίστευτη επανάσταση με σύνθημα “Η πολιτεία του Ήλιου εδώ και τώρα”. Νίκησε και κράτησε δύο χρόνια. Την κατέπνιξαν οι Ρωμαίοι και πέρασαν απ’ το μαρτύριο της σταύρωσης όσους επαναστάτες συνέλαβαν. Παραμένει η πιο άγνωστη επανάσταση. Τα αιτήματά της στηρίζονταν στη φιλοσοφία του Ζήνωνα. Ήταν πιο προωθημένα κι απ’ αυτά της Γαλλικής επανάστασης που έγινε 18 αι. αργότερα.
Ο Άγγλος Μορ που έγραψε ένα παρόμοιο βιβλίο αποκεφαλίστηκε απ’ τον Ερρίκο τον Η΄ και το βιβλίο το εξέδωσε ο φίλος Έρασμος με τίτλο Ουτοπία.
Ο συγγραφέας του “Χαμένου χειρόγραφου του ψευτο-Διόδωρου” ακολούθησε τον δικό του δρόμο και τρόπο γραφής. Δεν έμεινε πιστός μόνο στα ιστορικά ντοκουμέντα. Απλώς τα ενσωμάτωσε μέσα στην αφήγηση. Έφτιαξε ένα περιπετειώδες μυθιστόρημα ανάμεικτο με χιούμορ, αυτοσαρκασμό του αφηγητή, καταθέσεις εκ βαθέων, έρωτα που συγκλονίζει, αιρετικό στην περιγραφή της ξεχασμένης και φανταστικής Πολιτείας του Ήλιου και εν τέλει η εισδοχή στο βαθύτερο είναι της φύσης του ανθρώπου στην πορεία του να πέσει στον γκρεμό, ως το μόνο κυρίαρχο ον επί της Γης.
«Με τις γνώσεις που είχα τότε, κατάλαβα ότι η ιστορία που μου διάβαζε ο Λεόντιος, ήταν μια καταπληκτική ιστορία… Βέβαια είναι αυτονόητο, πως αυτό το ντοκουμέντο που σώθηκε στο μοναστήρι -όπως τόσα άλλα αρχαία κείμενα- ήταν μετεγγραφή στα Βυζαντινά χρόνια κάποιας αφήγησης των χρόνων της Ελληνιστικής εποχής και καμία σχέση δεν είχε, κι ούτε βεβαίως έχει με τη χριστιανική θρησκεία, όπως διαμορφώθηκε με τις Οικουμενικές Συνόδους. Θα έλεγα πως είναι το εντελώς αντίθετο.
Οι άνθρωποι τότε ζητούσαν τον Παράδεισο στη Γη, εδώ και τώρα και όχι στους ουρανούς. Όμως για τον Λεόντιο, αφού το βρήκε στο μοναστήρι, ήταν γράμματα αγιασμένα. Υποψιάζομαι πως ήταν το αγαπημένο του ένοχο ανάγνωσμα μέσα στη μοναξιά του και στη σιωπή του Θεού. Έβρισκε τώρα επιτέλους κάποιον να μοιραστεί την κρυφή χαρά, κάτω απ’ το πρόσχημα της σωτηρίας της ψυχής, να διαβάζει ένα ανάγνωσμα σε έναν νέο, που μιλούσε για την περιπέτεια ενός σκλάβου να βρει την Πολιτεία της δικαιοσύνης, της κοινοκτημοσύνης και του ελεύθερου έρωτα. Ένα ανάγνωσμα αμαρτωλό, δηλαδή. Ένα απόκρυφο κείμενο», γράφει ο Βασίλης Μπουντούρης στον πρόλογο.
Λίγα λόγια για το έργο...
«Η γραφή του Μπουντούρη χαρακτηρίζεται από μια πλούσια αφηγηματικότητα, με έντονες εικόνες, λεπτομέρειες που θυμίζουν λαϊκό παραμύθι, αλλά και αναφορές που παραπέμπουν στη μεγάλη λογοτεχνία. Από τον Όμηρο μέχρι τον Μάρκες, από τα δημοτικά μοιρολόγια μέχρι τα απομνημονεύματα της Εθνικής Αντίστασης, το κείμενο συνομιλεί με μια ολόκληρη παράδοση».
Το νέο ιστορικό μυθιστόρημα του Βασίλη Μπουντούρη, Το χαμένο χειρόγραφο του ψευτο-Διόδωρου, αποτελεί ένα έργο πολυεπίπεδο, στο οποίο η προσωπική μνήμη, οι λαϊκές αφηγήσεις και η ιστορική έρευνα συνυφαίνονται σε ένα κείμενο που ξεπερνά τα όρια της κλασικής μυθοπλασίας. Ο συγγραφέας δεν περιορίζεται σε μια απλή ιστορική αναπαράσταση· αντιθέτως, οικοδομεί έναν πλούσιο αφηγηματικό κόσμο όπου η Ιστορία γίνεται πεδίο διαλόγου με την παράδοση, τη μνήμη και την ατομική εμπειρία.
Το «χαμένο χειρόγραφο» λειτουργεί ως λογοτεχνικό μοτίβο και αφηγηματικό εργαλείο. Σώζεται, όπως διαβάζουμε, σε ένα μοναστήρι και συνδέεται με παλαιούς μύθους για τον Παράδεισο, τις εταίρες της αρχαιότητας, τη Λαΐδα, αλλά και με αφηγήσεις για την ερημιά, τη μοναστική ζωή και την αέναη σύγκρουση του ανθρώπου με τον χρόνο και τον θάνατο. Το χειρόγραφο αυτό γίνεται η αφορμή να αναδυθούν ιστορίες από τη Θεσσαλία, να ζωντανέψουν οικογενειακές παραδόσεις και να ξαναδιαβαστεί η νεότερη ελληνική ιστορία μέσα από το φίλτρο της βιωμένης εμπειρίας.
Ο τόνος του αφηγητή είναι εξομολογητικός, συχνά με χιούμορ, άλλοτε με πικρή ειρωνεία, κι άλλοτε με έντονη συναισθηματική φόρτιση. Οι ιστορίες των παππούδων, των μανάδων, των γερόντων στα καφενεία αναδύονται με μια δύναμη που κάνει τον αναγνώστη να νιώθει πως κάθε μνήμη είναι κομμάτι συλλογικής ταυτότητας. Η προφορικότητα της αφήγησης, οι ιδιωματισμοί και η γλώσσα που εναλλάσσεται από το λαϊκό ύφος στη στοχαστική παρατήρηση, χαρίζουν στο βιβλίο μια ιδιαίτερη ζωντάνια.
Ο Μπουντούρης δεν φοβάται να θίξει τις πιο σκοτεινές πτυχές της νεότερης ιστορίας: τον Εμφύλιο, τις βίαιες συγκρούσεις, την Κατοχή, τις διώξεις. Οι σκηνές φρίκης, όπως οι εκτελέσεις ή οι θηριωδίες στα χωριά, αποδίδονται με δραματική ένταση, χωρίς να χάνεται το ανθρώπινο στοιχείο. Ο συγγραφέας αναδεικνύει πώς το παρελθόν βαραίνει το παρόν, πώς η βία και η αδικία αφήνουν αποτυπώματα που περνούν από γενιά σε γενιά. Ταυτόχρονα, τονίζει τη σημασία των μύθων –όχι ως απλών παραμυθιών, αλλά ως τρόπων με τους οποίους οι κοινότητες ερμηνεύουν τον κόσμο τους.
Στο μυθιστόρημα συναντούμε στοχασμούς για τη θρησκεία, την πίστη, τον έρωτα, τη δικαιοσύνη. Ο νεανικός διάλογος με τον μοναχό Λεόντιο γίνεται αφορμή για μια φιλοσοφική αντιπαράθεση γύρω από τον Παράδεισο, την Κόλαση, την αγάπη και τον φόβο. Ο συγγραφέας δεν διστάζει να ασκήσει κριτική στον δογματισμό, φωτίζοντας παράλληλα την ανάγκη του ανθρώπου για νόημα και παρηγοριά.
Η γραφή του Μπουντούρη χαρακτηρίζεται από μια πλούσια αφηγηματικότητα, με έντονες εικόνες, λεπτομέρειες που θυμίζουν λαϊκό παραμύθι, αλλά και αναφορές που παραπέμπουν στη μεγάλη λογοτεχνία. Από τον Όμηρο μέχρι τον Μάρκες, από τα δημοτικά μοιρολόγια μέχρι τα απομνημονεύματα της Εθνικής Αντίστασης, το κείμενο συνομιλεί με μια ολόκληρη παράδοση.
Το χαμένο χειρόγραφο του ψευτο-Διόδωρου είναι ένα έργο που ξεφεύγει από τις συμβάσεις του ιστορικού μυθιστορήματος. Είναι ταυτόχρονα χρονικό, μυθιστόρημα μνήμης, στοχαστικό δοκίμιο και λαϊκή αφήγηση. Ο αναγνώστης δεν ακολουθεί απλώς μια ιστορία· βυθίζεται σε έναν κόσμο όπου η Ιστορία, η Μνήμη και ο Μύθος αλληλεπιδρούν δημιουργώντας ένα πολυφωνικό και γοητευτικό μωσαϊκό.
Με το βιβλίο αυτό, ο Βασίλης Μπουντούρης προσθέτει μια σημαντική συμβολή στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία, προσφέροντας ένα ανάγνωσμα που προκαλεί συγκίνηση αλλά και στοχασμό, αναδεικνύοντας τη δύναμη της αφήγησης ως γέφυρα ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό βίωμα.
Σελίδες 432, διαστάσεις: 14 Χ 21,
ISBN 978-618-5712-87-7
Χρήστος Τσαντής
Δείτε εδώ για παραγγελίες του βιβλίου:
Ο ψευτο-Διόδωρος δεν ζήτησε ποτέ να γίνει βασιλιάς. Η τύχη – ή μήπως η μοίρα; – τον όρισε να φορέσει το στέμμα για μία μόνο ημέρα, χωρίς να γνωρίζει το τίμημα. Η Σεμίραμις – γοητευτική, αινιγματική, σαν μορφή βγαλμένη από θρύλο – κινεί τα νήματα σ’ ένα τελετουργικό που θυμίζει παλιές ιερουργίες. Μυστικά, ίντριγκες, πόθος και φόβος πλέκονται με την αθώα, παιδική φύση του ανθρώπου και την ιδέα μιας χαμένης ουτοπίας: μιας πολιτείας ισότητας και δικαιοσύνης, σαν αυτές που οραματίστηκαν οι αρχαίοι σοφοί και ύμνησαν οι μύθοι. Σ’ έναν κόσμο όπου η μοίρα γράφεται πίσω από κλειστές πόρτες και τα παιχνίδια εξουσίας δεν αφήνουν περιθώρια για αθωότητα, οι ήρωες καλούνται να αντιμετωπίσουν τα όρια της ελευθερίας τους και το τίμημα των επιλογών τους.
Με ατμόσφαιρα που συνδυάζει τον δραματικό παλμό με την ένταση του θρύλου, ο Βασίλης Μπουντούρης παραδίδει ένα μυθιστόρημα που καθηλώνει, με γλώσσα που εναλλάσσει τη ζεστασιά της προφορικής αφήγησης με τη δύναμη της λογοτεχνικής εικόνας, υφαίνοντας ένα χρονικό γεμάτο συγκίνηση, αλήθειες και μύθους.
