Νέα εμπόδια εμφανίζονται στην προσπάθεια επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, καθώς η Τεχεράνη θέτει αυστηρούς όρους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ την ίδια ώρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα καταγγέλλουν επίθεση με ιρανικό πύραυλο σε πλοίο τους.
Το Ιράν διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα εάν προηγουμένως η Ουάσινγκτον δεν προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις. Έτσι, οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών παραμένουν σε κρίσιμο σημείο.
Οι όροι της Τεχεράνης
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ανακοίνωσε ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ συνδέεται με την αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με δήλωση του γραμματέα του Συμβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγκαντρ, η αμερικανική πλευρά θα πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα απειλήσει ξανά το Ιράν και θα τερματίσει οριστικά τον πόλεμο με την Τεχεράνη και τους συμμάχους της στην περιοχή.
Παράλληλα, η ιρανική πλευρά ζητά:
- την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών,
- την αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή,
- πλήρη αποζημίωση του Ιράν για τις πολεμικές ζημιές,
- άρση των κυρώσεων,
- αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
Η Ουάσινγκτον δεν έχει μέχρι στιγμής σχολιάσει δημόσια τους νέους όρους.
Κοντά σε συμφωνία για τη διέλευση των πλοίων
Παρά τις διαφωνίες, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιείται η ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει σημειωθεί πρόοδος στον καθορισμό μιας συγκεκριμένης θαλάσσιας διαδρομής διέλευσης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η συμφωνία για τη διαδρομή δεν αρκεί από μόνη της για να οδηγήσει στο πλήρες άνοιγμα των Στενών.
Κομβικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις έχει το Ομάν, το οποίο λειτουργεί ως μεσολαβητής μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών. Σε ανακοίνωσή του, το Μουσκάτ ανέφερε ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται σε «θετικό και εποικοδομητικό κλίμα», καταδικάζοντας παράλληλα τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.
Η διαφωνία για τα τέλη διέλευσης
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία τριβής αφορά και το οικονομικό καθεστώς που θα ισχύσει για τη διέλευση των πλοίων.
Το Ιράν επιδιώκει να επιβάλει τέλη στα πλοία που χρησιμοποιούν το Στενό, θέση την οποία απορρίπτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η προηγούμενη συμφωνία του Ιουνίου προέβλεπε ότι θα μπορούσαν να συζητηθούν μελλοντικές ρυθμίσεις για τη διοίκηση των Στενών από το Ιράν και το Ομάν, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί οριστική συμφωνία.
Ο χρόνος, πάντως, πιέζει. Η προθεσμία των 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας λήγει σε λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα, αν και υπάρχει το ενδεχόμενο παράτασης.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν εμφανίστηκε πάντως θετικός απέναντι στην προοπτική συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη συγκυρία είναι κατάλληλη για την επίτευξη λύσης.
Πύραυλος εναντίον πλοίου των ΗΑΕ
Την ώρα που συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις, η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή.
Οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσαν ότι πλοίο της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας ADNOC δέχθηκε επίθεση ενώ έπλεε στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών των Εμιράτων, το πλοίο έγινε στόχος ιρανικού πυραύλου.
Η ADNOC ανακοίνωσε ότι δεν υπήρξαν απώλειες μεταξύ των μελών του πληρώματος. Ωστόσο, η εταιρεία υποστηρίζει ότι περισσότερα από δέκα πλοία της έχουν δεχθεί επιθέσεις με πυραύλους και drones από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν τον Φεβρουάριο.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ένας ναυτικός έχει χάσει τη ζωή του και 20 ακόμη έχουν τραυματιστεί σε περιστατικά που σχετίζονται με τις επιθέσεις στα Στενά.
Λίγο αργότερα, το βρετανικό κέντρο UK Maritime Trade Operations ανακοίνωσε ότι πλοίο που βρισκόταν ανατολικά του Κασάμπ στο Ομάν χτυπήθηκε από βλήμα, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει φωτιά. Η πυρκαγιά κατασβέστηκε και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τόσο το πλοίο όσο και το πλήρωμα είναι ασφαλή. Δεν έχει διευκρινιστεί εάν πρόκειται για το ίδιο περιστατικό με την επίθεση στο πλοίο της ADNOC.
Κρίσιμος κόμβος για την παγκόσμια ενέργεια
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, καθώς από την περιοχή διέρχονται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Πριν από τον πόλεμο, η διέλευση από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα θεωρούνταν απρόσκοπτη. Πλέον, όμως, η κίνηση των εμπορικών πλοίων έχει περιοριστεί σημαντικά, καθώς οι συνεχείς επιθέσεις και η αντιπαράθεση Ιράν και ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η εξέλιξη των συνομιλιών τις επόμενες ημέρες αναμένεται να κρίνει εάν θα υπάρξει συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών ή εάν η κρίση θα παραταθεί, με άμεσες συνέπειες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
