Σκίτσο του Ηλία Μακρή (Η Καθημερινή, 24/12/25)
- Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Χ. ΛΑΓΚΑΔΙΝΟΣ
Η εικόνα των τρακτέρ στις εθνικές οδούς είναι πια ένα στερεότυπο της ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Από τους κάμπους της Θεσσαλίας μέχρι τους αυτοκινητόδρομους της Γαλλίας και της Γερμανίας, η οργή της γης ξεχειλίζει. Και είναι μια οργή με αίτια βαθιά, οικονομικά και υπαρξιακά. Όμως, πίσω από τα φώτα των μπλόκων, αναδύεται ένα ερώτημα που η εποχή μας –μέσα στην οχλαγωγία της– αποφεύγει να απαντήσει: Πού τελειώνει το δικό μου «διεκδικώ» και πού αρχίζει το δικό σου «ζω»;
Ως δημοσιογράφος, είδα ανθρώπους του μόχθου να παλεύουν για το ψωμί τους. Είδα όμως και την αργή διολίσθηση από τη διαμαρτυρία στον εκβιασμό.
Η ελευθερία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια που χαρίζεται μόνο σε όποιον έχει τη δύναμη να κλείσει μια αρτηρία της χώρας. Ελευθερία είναι και το δικαίωμα του ασθενούς να φτάσει έγκαιρα στο νοσοκομείο, του εμπόρου να παραδώσει τα προϊόντα του πριν σαπίσουν, του εργαζόμενου να μην χάσει το μεροκάματο επειδή κάποιος άλλος αποφάσισε να «τραβήξει το χειρόφρενο» της κοινωνίας.
Το πρόβλημα στις μέρες μας είναι ο κανιβαλισμός των δικαιωμάτων. Σε μια κοινωνία που αποθεώνει το «εγώ» και την ομάδα-κάστα, ο «άλλος» αντιμετωπίζεται ως παράπλευρη απώλεια. Οι αγρότες κλείνουν τους δρόμους θεωρώντας πως η ταλαιπωρία του πολίτη είναι το μοναδικό τους όπλο. Όμως, η ιστορία διδάσκει πως η κοινωνική αλληλεγγύη δεν κερδίζεται με την ομηρία. Κερδίζεται με τη συμμαχία.
Όταν η διαμαρτυρία στερεί την ελευθερία από άλλες κοινωνικές ομάδες, τότε παύει να είναι πολιτική πράξη και γίνεται μια μορφή κοινωνικού αυταρχισμού. Η πολιτεία, από την άλλη, συχνά βολεύεται σε αυτόν τον διχασμό. Αφήνει τα μπλόκα να «κουράσουν» την κοινωνία, ποντάροντας στον κοινωνικό αυτοματισμό: να αρχίσουμε να μισούμε τον αγρότη, αντί να ελέγχουμε την εξουσία.
Αν θέλουμε να λεγόμαστε πολίτες και όχι απλώς οπαδοί των συμφερόντων μας, οφείλουμε να ξαναβρούμε το μέτρο. Η δημοκρατία δεν είναι η επιβολή του πιο ισχυρού ή του πιο θορυβώδους. Είναι η τέχνη τού να διεκδικείς το δίκιο σου χωρίς να ποδοπατάς το δίκιο του γείτονα. Γιατί στο τέλος της ημέρας, όταν τα τρακτέρ αποχωρήσουν και οι δρόμοι ανοίξουν, αυτό που θα έχει μείνει θα είναι οι ρωγμές στις σχέσεις μας. Και αυτές οι ρωγμές δεν κλείνουν με καμία επιδότηση.
