Λίνα Μενδώνη: Αυτοψία στα Αιγόσθενα, στο αρχαίο φρούριο, στα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, χτες το απόγευμα, πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή του Πόρτο Γερμενού, προκειμένου να διαπιστώσει τις επιπτώσεις στο αρχαίο φρούριο, στα βυζαντινά και στα μεταβυζαντινά μνημεία των Αιγοσθένων, από τη μεγάλη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 31 Ιουλίου 2026 και έπληξε επί τέσσερα εικοσιτετράωρα την περιοχή. Εξαιτίας των εκτεταμένων αποψιλώσεων, που πραγματοποιούνται συστηματικά, από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, τα μνημεία δεν επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από την πυρκαγιά.

Στο φρούριο των Αιγοσθένων, δεν προκλήθηκαν μεγάλες ζημιές στα τείχη και στους αναστηλωμένους πύργους (ΝΑ και ΒΑ), καθώς και στους ναούς στο εσωτερικό της Ακρόπολης. Απαιτείται, όμως, άμεσος καθαρισμός του τοιχογραφικού τους διακόσμου. Στο βόρειο τμήμα του φρουρίου η πυρκαγιά προκάλεσε φθορές σε κατακείμενους λιθόπλινθους, που προγραμματίζονταν να χρησιμοποιηθούν στις επικείμενες εργασίες αποκατάστασης.

Ζημιές προκλήθηκαν στις σύγχρονες υποδομές του χώρου. Καταστράφηκαν οι ξύλινοι δοκοί στήριξης του εγκατεστημένου στο ΒΑ τμήμα του τείχους ικριώματος, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί το ικρίωμα, η γερανογέφυρα και τα ικριώματα που παρέμεναν αποθηκευμένα σε εργοταξιακό χώρο, εκτός του φρουρίου, το δίκτυο ηλεκτροφωτισμού και ύδρευσης και τα εργοταξιακά γραφεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων.

Το φρούριο των Αιγοσθένων που δεσπόζει νοτιανατολικά στον κόλπο του Κορινθιακού και κτίστηκε στο β΄ μισό του 4ου αιώνα π.Χ., είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα φρούρια, στην Ελλάδα. Η στρατηγική θέση του ήταν ο λόγος της συνεχούς κατοίκησής του- και κατά τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους αλλά και την ύστερη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο- καθώς επόπτευε και έλεγχε τον Κορινθιακό αλλά και τα περάσματα προς την ενδοχώρα. Όπως μαρτυρά και το εκκλησάκι του 11ου αιώνα, αφιερωμένο στην Παναγία ή την Αγία Άννα, κτισμένο με αρχαίο οικοδομικό υλικό. Στον φρουριακό χώρο φιλοξενήθηκε μονή, και σώζονται ερείπια κελιών καθώς και το καθολικό, ο μικρός ναός του Αγίου Γεωργίου.

Τη Λίνα Μενδώνη συνόδευσαν στην αυτοψία η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, η Διευθύντρια Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων Μαρία Μερτζάνη, ο Τμηματάρχης Μελετών της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Μιχάλης Λεφαντζής, η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη -και τα αρμόδια στελέχη- της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καλλιόπη Φλώρου, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες.