Συνεχίζεται η ατομική έκθεση της Μαρίας Φραγκουδάκη με τίτλο «Εσύ – Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη – Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε» στη Roma Gallery (Ρώμα 5, Αθήνα). Η έκθεση, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Άλιας Τσαγκάρη, θα διαρκέσει έως τις 14 Νοεμβρίου 2026 και συγκεντρώνει νέα έργα του 2026 που εξετάζουν πώς μεταβάλλεται η αντίληψή μας για τη Γη όταν αυτή νοείται πέρα από τα όρια της άμεσης γήινης εμπειρίας, συνδέοντας την πλανητική κλίμακα με την οικολογική αλληλεξάρτηση, τη γλώσσα και την έννοια της φροντίδας.
Όπως αναφέρει το σχετικό δελτίο Τύπου, καθοριστική αφετηρία για τη νέα ενότητα αποτέλεσε η αποστολή Artemis II της NASA και, ειδικότερα, οι εικόνες που καταγράφηκαν κατά το ταξίδι της γύρω από τη Σελήνη τον Απρίλιο του 2026. Η Φραγκουδάκη παρακολούθησε στενά αυτό το υλικό, ιδίως τις εικόνες της Γης ως μακρινού σώματος μέσα στο σκοτάδι. Η συνθήκη αυτή μετατοπίζει την κλίμακα από το ανθρώπινο μέτρο στο πλανητικό και, εντέλει, στο κοσμικό, με ιστορικό προηγούμενο τις φωτογραφίες Earthrise (1968) και Blue Marble (1972).
Στο Artemis II (2026), δύο κυκλικά σώματα συνδέονται με λεπτές καμπύλες που παραπέμπουν σε τροχιές, οργανώνοντας τη μεταξύ τους σχέση μέσα σε ένα εκτεταμένο μπλε πεδίο. Η κοσμική απόσταση εντείνει έτσι την αίσθηση της υλικότητας και της ευθραυστότητας της Γης ως πεπερασμένου ουράνιου σώματος. Από αυτή τη θέση, η επιστροφή στον ωκεανό αποτελεί συνέχεια της ίδιας έρευνας. Το μπλε συνδέει την ουράνια εικόνα με την ωκεάνια και με το έργο της ωκεανογράφου και θαλάσσιας βιολόγου Sylvia Earle. Η θέση της ότι η ζωή στη Γη εξαρτάται από τα ωκεάνια συστήματα συμπυκνώνεται στη φράση «No Blue, No Green» [Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο], την οποία η Φραγκουδάκη ενσωματώνει, ολόκληρη ή συντετμημένη, στους τίτλους τριών έργων. Εξάλλου, η γλώσσα αποτελεί εξίσου βασικό υλικό της έκθεσης.
Οι λέξεις YOU, REMEMBER ME, NO BLUE, NO GREEN, EARTH, STAND FREE, INSPIRE και CARE κατανέμονται σε διαφορετικά έργα και συγκροτούν μια ασυνεχή σύνταξη που αποκτά συνοχή καθώς ο θεατής κινείται στον χώρο. Για παράδειγμα στο έργο YOU [ΕΣΥ], το λευκό O διογκώνεται ώστε να λειτουργεί ταυτόχρονα ως γράμμα, δίσκος ή πλανητικό σώμα, στην Ηχώ, το REMEMBER ME επαναλαμβάνεται σε οριζόντιες σειρές και διακόπτεται από έναν μπλε δίσκο, ενώ στo Η Γη, η φράση MY ATTITUDE IS BASED ON HOW YOU TREAT ME [Η ΣΤΑΣΗ ΜΟΥ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΩΣ ΜΟΥ ΦΕΡΕΣΑΙ] μετατοπίζει τη Γη από αντικείμενο περιβαλλοντικής προστασίας σε ομιλούν υποκείμενο που απευθύνεται στον θεατή.
Η έννοια της φροντίδας, με σαφή προηγούμενα στην πρακτική της Φραγκουδάκη, εκτείνεται πέρα από τη μητρική σχέση και αφορά την εξάρτηση της ανθρώπινης ζωής από το νερό, το κλίμα και τα οικοσυστήματα. Στα Freedom [Ελευθερία] και Earth Freedom [Γη Ελευθερία], η γλώσσα συνδέεται με το ανάγλυφο των φτερών, ενώ στα δύο έργα Care η ίδια λέξη εμφανίζεται άλλοτε μέσα σε επιχρυσωμένο οβάλ και άλλοτε ως μικρή χειρόγραφη επιγραφή πάνω από πτυχώσεις μεταξιού. Η φροντίδα μετατρέπεται έτσι από λεκτική προστακτική σε τρόπο θέασης και προσοχής απέναντι στην ευθραυστότητα των υλικών και των συστημάτων που συντηρούν τη ζωή.
Οι σπουδές της Φραγκουδάκη στη χημεία επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κατανοεί και μεταχειρίζεται τα υλικά. Λάδι, ακρυλικό, ξηρή χρωστική, γύψος, γυαλί, φτερά, μετάξι, PVC και φύλλο χρυσού εισάγουν διαφορετικά επίπεδα απορρόφησης, αδιαφάνειας, ανακλαστικότητας και ανάγλυφου. Το ίδιο διεπιστημονικό υπόβαθρο επεκτείνει την έρευνα στο παράδοξο της πληροφορίας των μαύρων οπών. Στο έργο Ο Richard Pinčák και η λύση στο παράδοξο της πληροφορίας των μαύρων οπών, αφετηρία αποτελεί το θεωρητικό μοντέλο που πρότειναν το 2026 ο Richard Pinčák και οι συνεργάτες του, σύμφωνα με το οποίο η ανακοπή του τελικού σταδίου της εξάτμισης οδηγεί, στο πλαίσιο του μοντέλου, σε ένα σταθερό υπόλειμμα ικανό να αποθηκεύει πληροφορία. Ένας χρυσός δίσκος δεσπόζει μέσα στο βαθύ μπλε πεδίο, ενώ μικρά λεκτικά στοιχεία συγκεντρώνονται στο εσωτερικό του, ώστε η πληροφορία να εμφανίζεται ήδη κατακερματισμένη.
Η Μαρία Φραγκουδάκη (γεν. 1983) είναι διεπιστημονική εικαστικός με πρακτική που εκτείνεται στη ζωγραφική, στη γλυπτική, στις εγκαταστάσεις και στην περφόρμανς. Χρησιμοποιεί ευρεθέντα υλικά, καθώς και ύφασμα, γύψο και χρώμα. Η καλλιτεχνική της εργασία εστιάζεται στη μεταβολή της ύλης και στη διαδικασία μέσα από την οποία διαμορφώνεται η μορφή, ενώ ζητήματα ελευθερίας, χωρικής έντασης και ανθρώπινης σύνδεσης επανέρχονται σταθερά στην πρακτική της. Η καλλιτέχνις έχει παρουσιάσει το έργο της σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στις ΗΠΑ, στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία, ενώ έχει συμμετάσχει σε προγράμματα καλλιτεχνικής φιλοξενίας με εξειδίκευση στη ζωγραφική και στις μικτές τεχνικές στο School of Visual Arts της Νέας Υόρκης. Μαθήτευσε κοντά στον Donald Sheridan, συνεργάτη του Andy Warhol στην παραγωγή μεταξοτυπιών, και στον καλλιτέχνη Andrew Ginzel. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
