- Γράφει η Αργυρώ Καρακώστα
Συνεχίζεται με αμείωτη ένταση ο πόλεμος στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή. Ξεκίνησε, όπως και στην Ουκρανία, με μια ψευδαίσθηση “αστραπιαίας επιχείρησης”, όμως διανύουμε ήδη την τέταρτη εβδομάδα χωρίς καμία ένδειξη ή προοπτική για την ολοκλήρωσή του. Ως απλοί πολίτες, χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις για τις παγκόσμιες γεωπολιτικές εξελίξεις, έχουμε κάθε λόγο να σκεφτόμαστε ότι αυτόν τον πόλεμο δεν τον ξεκινήσαμε εμείς και, επομένως, “δεν είναι δικός μας”.
Όμως, η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι η οικονομική του σκιά έχει ήδη καλύψει τα σπίτια μας, μετατρέποντας μια “ξένη” σύγκρουση σε μια βίαιη καθημερινότητα που χτυπά απευθείας την τσέπη μας. Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι η τρέχουσα επιχείρηση ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ χωρίς να ερωτηθεί κανείς, σε αντίθεση με το παρελθόν όπου υπήρχε έστω μια προσχηματική συζήτηση σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών.
Είναι όμως δυνατόν οι στρατηγικοί σχεδιαστές να αγνόησαν βασικές παραμέτρους, όπως το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ; Η απάντηση είναι προφανής: Όχι. Αντίθετα, η κρίση στον Ορμούζ από όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου δεν είναι “παράπλευρη απώλεια”, αλλά το ίδιο το εργαλείο. Αυτή η στρατηγική επιλογή συνδέεται άρρηκτα με τη θεωρία που αναγνώρισαν οι οικονομολόγοι ήδη από τη Σύνοδο του Bretton Woods το 1945: το παγκόσμιο σύστημα πάσχει από ένα εγγενές πρόβλημα πλεονασμάτων που πρέπει με κάποιο τρόπο να “αναλωθούν”.
Ιστορικά, ο πόλεμος και οι καταστροφές που προκαλεί επιλέγονται ως η ιδανική λύση για να εκτονωθεί η οικονομία. Οι κρίσεις δεν είναι απρόβλεπτες. Είτε πρόκειται για την κατάρρευση “τοξικών” χρηματοπιστωτικών εργαλείων όπως το 2008, είτε για πολέμους που οδηγούν σε τεχνητή ύφεση όπως σήμερα, το αποτέλεσμα είναι μια βίαιη αναδιανομή πλούτου από τη βάση προς την κορυφή. Για την Ελλάδα, η κατάσταση είναι ακόμα πιο σκοτεινή, καθώς η χώρα παραμένει οικονομικά αθωράκιστη μετά τη λαίλαπα του 2010. Όταν το βιοτικό επίπεδο μειώθηκε βίαια κατά 40% με περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, οι πληγές έμειναν ανοιχτές.
Σήμερα, οι κυβερνητικές εξαγγελίες για φοροελαφρύνσεις ηχούν ως εμπαιγμός, όταν η μείωση των φόρων είναι μικρότερη από τον τρέχοντα πληθωρισμό. Τι μας περιμένει λοιπόν; Είναι μόνο η βενζίνη και το πετρέλαιο που θα ακριβύνουν ή θα φτάσουμε ξανά στο σημείο να μιλάμε για περικοπές επειδή “δεν βγαίνει ο λογαριασμός”; Η ύφεση,δηλαδή η αρνητική ανάπτυξη με ακρίβεια, ανεργία και αδυναμία πληρωμής υποχρεώσεων είναι προ των πυλών. Ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να μην ξεκίνησε από εμάς, αλλά πληρώνεται από εμάς. Η λάμψη κάθε έκρηξης στον ορίζοντα της Μέσης Ανατολής αντανακλάται στην άδεια τσέπη του Έλληνα πολίτη.
Κάθε εκτόξευση πυραύλου χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, είναι μια αόρατη κλοπή από τον δικό μας προϋπολογισμό . Αν και δεν κρατάμε όπλα, οι οικονομικές μας θυσίες είναι αυτές που συντηρούν τη φωτιά. Μας λένε ότι ο πόλεμος δεν είναι δικός μας, όμως εμείς είμαστε οι σιωπηλοί χρηματοδότες του μέσα από την ακρίβεια και την εξαθλίωση. Μπορεί να μην διαλέξαμε το μέτωπο, αλλά επιλεχθήκαμε για να πληρώσουμε τον λογαριασμό. Στη γεωπολιτική σκακιέρα των ισχυρών, εμείς είμαστε οι στρατιώτες που χάνουν πάντα, πριν καν αρχίσει η μάχη. Σε αυτή τη σύγκρουση, οι μόνοι σίγουροι ηττημένοι δεν βρίσκονται στα πεδία των μαχών, αλλά στις ουρές των βενζινάδικων και των σούπερ μάρκετ.
